Badanie ultrasonograficzne ciąży
Badanie USG to nieinwazyjne i całkowicie bezpieczne badanie obrazowe, pozwalające ocenić wielkość i kształt poszczególnych narządów wewnętrznych, a w przypadku ciąży stanowi podstawę diagnostyki i oceny rozwoju płodu.
Zaleca się, aby ciężarna wykonała przynajmniej 3 badania USG: w 1., 2. i 3. trymestrze. Określone terminy badania pozwalają uzyskać konkretne informacje na temat stanu zdrowia płodu.
- USG prenatalne 1. trymestru (11-14 tydzień ciąży) – pomiary umożliwiają ustalenie wieku ciąży, widoczne są niektóre narządy wewnętrzne płodu, kręgosłup. Badanie to określa się mianem genetycznego USG, ponieważ ze względu na możliwość oceny przezierności karkowej, obecności kości nosowej oraz przepływów żylnych lekarz może ocenić ryzyko występowania wady genetycznej u płodu (zespół Downa, Edwardsa, Patau).
- USG prenatalne 2. trymestru (18-22 tydzień ciąży) – tzw. USG połówkowe. Na tym etapie lekarz może ocenić, czy płód rozwija się prawidłowo, czy nie występują u niego wady anatomiczne lub inne wady rozwojowe. Ważnym elementem tego badania jest ocena budowy i pracy serca płodu.
- USG prenatalne 3. trymestru (28-32 tydzień ciąży) – zaawansowany rozwój i znaczne rozmiary płodu pozwalają na określenie jego wielkości na podstawie określonych parametrów cząstkowych: obwód głowy, brzucha, długość kości udowej. Głównym założeniem tego badania jest ocena tempa rozwoju płodu, ocena stanu i funkcjonowania łożyska, pozycji dziecka, długości szyjki macicy. Dzięki nowoczesnym technikom w trakcie badania USG 3D 3. trymestru można zrobić wyraźną fotografię, stanowiącą w przyszłości dla rodziców pamiątkę z okresu płodowego dziecka.
Warto wiedzieć: USG połówkowe – kiedy wykonać badanie, jak się do niego przygotować i co może wykryć?
USG trzeciego trymestru – co wykrywa?
W badaniu USG w trzecim trymestrze ciąży ocenia się tempo rozwoju płodu, dojrzewanie poszczególnych narządów, stan i ulokowanie łożyska, umożliwia to wykrycie ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie (np. wykrycie makrosomii – zbyt dużej masy płodu, hipotrofii – zahamowania wzrostu lub niewydolności łożyska).
Badanie USG 3. trymestru może być wykonane przez każdego ginekologa potrafiącego wykonywać badanie ultrasonograficzne (USG genetyczne w pierwszym trymestrze wymaga od lekarza specjalnego certyfikatu).
W czasie badania ocenia się w większości te same parametry, które były analizowane w czasie tzw. USG połówkowego. Główne parametry sprawdzane w trakcie badania USG w trzecim trymestrze ciąży:
- masa płodu i wiek ciążowy (na podstawie obwodu brzucha płodu – AC, wymiarów główki – BPD i jej obwodu – HC, długości kości udowej – FL, długości kości ramiennej – HL);
- ruchy, położenie i ustawienie płodu;
- praca i budowa serca;
- rozwój głowy i mózgu;
- rozwój kręgosłupa i klatki piersiowej;
- budowa narządów jamy brzusznej i miednicy mniejszej u płodu;
- przepływy naczyniowe;
- stan i funkcjonowanie łożyska (dojrzałość, położenie, grubość);
- pępowina;
- ilość wód płodowych.
Niekiedy o badaniu mówi się USG genetyczne 3. trymestru (USG genetyczne III trymestr), ale niezupełnie jest to prawda, ponieważ określenie „genetyczne” związane jest ściśle z badaniem wykonywanym pod koniec 1. trymestru, w którego trakcie oceniane jest ryzyko wystąpienia wad genetycznych.
Polecamy: Test NIFTY – na czym polega i jak wykonuje się badanie?
USG 3 trymestru – kiedy najlepiej wykonać badanie?
Zgodnie z zaleceniami USG prenatalne III trymestru wykonuje się pomiędzy 28. a 32. tygodniem ciąży. To kiedy USG 3. trymestru zostanie wykonane zależy od ciężarnej i dostępnych terminów w konkretnej placówce.
USG 3. trymestru – jak się przygotować?
Do badania USG III trymestru nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Ze względu na rozmiar płodu badanie zawsze wykonywane jest przez powłoki brzuszne, dlatego warto, żeby ciężarna ubrała się w wygodne ubrania, w których będzie mogła łatwo odsłonić brzuch.
Nie ma żadnych przeciwwskazań dotyczących przeprowadzenia badania USG w 3. trymestrze ciąży. Ciężarna może normalnie jeść i pić.
Przebieg badania USG w III trymestrze ciąży
Jak w każdym badaniu ultrasonograficznym, w badaniu USG III trymestru wykorzystuje się fale ultradźwiękowe. Badanie wykonywane jest w pozycji leżącej. Do skóry brzucha ciężarnej pokrytego specjalnym żelem (przenosi ultradźwięki, ułatwia przesuwanie głowicy po skórze i umożliwia powstanie obrazu dobrej jakości) przykłada się głowice emitującą fale ultradźwiękowe. Te napotykając na „przeszkody”, odbijają się od nich, a sygnały odbierane są przez głowicę i przekładane na obraz widoczny na monitorze. Dzięki temu lekarz może przyjrzeć się zarówno budowie zewnętrznej, jak i wewnętrznej obserwowanego płodu.
USG 3. trymestru – cena
Pomimo tego, że badanie USG w 3. trymestrze ciąży jest obowiązkowym badaniem w ciąży, nie jest ono refundowane przez NFZ. Dlatego pacjentka powinna je wykonać na koszt własny. Cena badania zależy zarówno od miasta w Polsce, konkretnej placówki, specjalisty, który będzie je wykonywał, jak i samego rodzaju badania (2D, 3D, 4D). Średnio ceny wahają się od 150 do 550 zł. Najdroższe jest badanie w technologii 4D, które nie tylko pozwala obejrzeć płód w trójwymiarze, ale również w ruchu.
Autor: Redakcja
