Wścieklizna – co to za choroba? Jak można zarazić się wścieklizną?
Wścieklizna ma podłoże wirusowe i jest wywoływana przez patogeny z rodziny Lyssavirus.Nosicielami wirusa są głównie zwierzęta dzikie (np. wiewiórki, sarny, lisy), choć na jego obecność narażone są także zwierzęta domowe, np. psy, oraz zwierzęta hodowlane – np. krowy. Na niektórych obszarach zwierzętami, które głównie odpowiadają za przenoszenie wścieklizny, są nietoperze.
Wirus wścieklizny dostaje się do organizmu człowieka wyłącznie poprzez:
- ugryzienie,
- kontakt między śliną zwierzęcia a otwartą raną na skórze.
Wirus jest wysokoodporny na niskie temperatury, ale jednocześnie wrażliwy na światło słoneczne i wysoką temperaturę. Wścieklizna występuje na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy), a większość przypadków odnotowuje się na obszarach wiejskich.
Wścieklizna – objawy zakażenia u ludzi
Wirus wścieklizny atakuje układ nerwowy. Z rany po ugryzieniu przedostaje się do włókien nerwowych, skąd dociera do ośrodkowego układu nerwowego, wywołując tam stan zapalny. Właśnie dlatego objawy wścieklizny u człowieka mają charakter tak silny i niekontrolowany.Pierwsze objawy wścieklizny to:
- mrowienie i pieczenie w miejscu ugryzienia,
- podwyższona temperatura,
- bóle głowy,
- mdłości,
- osłabienie,
- złe samopoczucie.
Na bardziej zaawansowanym etapie choroby obserwuje się takie objawy, jak:
- nadmierne pobudzenie ruchowe,
- problemy z wymową,
- zaburzenia widzenia i słuchu (mogą pojawiać się omamy lub inne zaburzenia świadomości),
- zachowanie agresywne, takie jak bicie czy kopanie,
- skurcze jamy ustnej o silnym natężeniu bólu,
- światłowstręt.
W przebiegu wścieklizny może też dojść do częściowego paraliżu mięśni. Jest to objaw bardzo zaawansowanej wścieklizny, po którym najczęściej następuje śmierć chorego.
Jedynym sposobem zapobiegania wściekliźnie, który gwarantuje ochronę przed zakażeniem, jest szczepienie.
Wścieklizna – leczenie. Co robić, gdy doszło do zakażenia?
Mając styczność z zakażonym zwierzęciem, należy obserwować jego zachowanie i przede wszystkim unikać bezpośredniego kontaktu z nim. Nie powinno się go dotykać ani do niego podchodzić.Tamowanie krwi – błąd!
Gdy dojdzie do ugryzienia, często pierwszym odruchem jest tamowanie krwi. To duży błąd. Jeżeli ugryzienie nie znajduje się w miejscu takim jak np. szyja (mocno unerwionym i ukrwionym), to krwawienia nie należy tamować – wraz z upływającą krwią eliminowany jest wirus. Tamowanie krwi jest jednak wskazane w przypadku intensywnych krwawień.Czytaj też: Ugryzienie przez psa – czy jest groźne? Pierwsza pomoc po ugryzieniu
Oczyszczanie rany
Ranę należy przemywać wodą przez kilkanaście minut (jeśli nie jest to rozległa i głęboka rana). Warto przemyć ranę środkiem antyseptycznym lub innym o działaniu odkażającym, jeśli mamy do takiego dostęp.Szczepienie przeciw wściekliźnie
Po każdym ugryzieniu przez zwierzę należy zgłosić się do lekarza. W przypadku wirusa wścieklizny konieczne jest podanie szczepionki. Zakażonym podaje się cały cykl szczepionki, a jeżeli istnieje taka konieczność – zaleca się również antybiotyki i leki przeciwtężcowe.Szczepienie przeciw wściekliźnie jest wskazane również jako działanie profilaktyczne dla osób narażonych na kontakt z dzikimi zwierzętami (np. z uwagi na wykonywany zawód).
Choć wścieklizna w Polsce występuje już rzadziej, to nadal istnieje ryzyko zakażenia się wirusem. Z tego względu należy zachować szczególną ostrożność w kontakcie z dzikimi zwierzętami i uważnie obserwować swoich domowych pupili.
Osoby zakażone wścieklizną należy izolować. Leczenie skupia się na łagodzeniu objawów.
Autor: Redakcja







