Wysypka u niemowlaka ‒ fizjologia czy objaw chorobowy?
Wydaje się, że skóra niemowlaka powinna być gładka i delikatna. Tymczasem zapominamy, że narząd ten dojrzewa wraz z dzieckiem, więc tuż po urodzeniu jest jeszcze bardzo wrażliwy na działanie czynników zewnętrznych. Nie potrzeba wiele, by skóra małego dziecka została podrażniona ‒ wystarczą nagłe zmiany temperatury czy wilgotności.
Spora część zmian skórnych u niemowląt znika samoistnie po pewnym czasie i nie wymaga interwencji lekarskiej. Zalicza się do nich:
- Prosaki ‒ wysypka w postaci niewielkich, białawych grudek lokalizuje się głównie w okolicy twarzy i nosa niemowlaka. Przyczyną pojawienia się prosaków jest tworzenie torbieli związanych z gruczołami łojowymi.
- Potówki ‒ najczęściej pojawiają się na plecach i w naturalnych fałdach skóry. Potówki przypominają niewielkie krostki z pęcherzykiem w środku, w którym znajduje się płyn surowiczy lub treść ropna. Powstają one, gdy dziecku jest zbyt gorąco, a zablokowane ujścia gruczołów potowych nie pozwalają na odprowadzenie potu.
- Trądzik niemowlęcy ‒ wysypka pojawia się na twarzy w pierwszych tygodniach życia dziecka i przyjmuje postać ciemnych zaskórników, z towarzyszącymi grudkami i krostkami na tle zapalnym. Przyczyną tej dolegliwości jest stymulacja gruczołów łojowych przez hormony, najczęściej pochodzące od matki.
Wysypka u niemowląt a atopie i alergie
Zmiany skórne bardzo często pojawiają się w przebiegu atopowego zapalenia skóry, które dotyczy nawet 20% dzieci. Objawy tej choroby alergicznej pojawiają się już w pierwszym roku życia dziecka i na początku lokalizują się na skórze twarzy, nieco rzadziej na tułowiu i dalszych częściach kończyn. Zmiany na skórze dziecka są nieregularne i zaczerwienione, z towarzyszącym wysiękiem.
U chorych niemowląt obserwuje się znaczne przesuszenie skóry, a także jej intensywny świąd, który może być przyczyną rozdrażnienia dziecka, a nawet bezsenności.
Polecamy: Potówki u niemowlaka – skąd się biorą? Co stosować na potówki u maluszka?
Wysypka u niemowlaka może być spowodowana także alergią. Choć objawy uczulenia mogą przybierać rozmaite formy, najczęściej obserwuje się je pod postacią pokrzywki lub wyprysku kontaktowego. Przy podejrzeniu wystąpienia alergii bardzo istotne jest ustalenie potencjalnego czynnika alergizującego. Może to być np. składnik pożywienia, kosmetyk pielęgnacyjny, środek czystości czy też sierść zwierząt.
Pieluszkowe zapalenie skóry
W miejscu przylegania pampersa pojawiły się u dziecka zaczerwienione grudki, pęcherzyki czy nadżerki? Najprawdopodobniej jest to pieluszkowe zapalenie skóry. Przyczyny tej dolegliwości są złożone i obejmują zarówno mechaniczne drażnienie skóry przez pieluchę, jak i jej uszkodzenie przez kontakt z moczem i kałem. Tego typu zmiany skórne są źródłem świądu i pieczenia, dlatego niemowlak staje się drażliwy i niespokojny.
W przeważającej części przypadków przyczyną pieluszkowego zapalenia skóry jest nieprawidłowa pielęgnacja, w tym zbyt rzadkie zmienianie pieluch czy stosowanie kosmetyków podrażniających skórę dziecka. Nie zawsze jednak schorzenie to jest wynikiem błędów w pielęgnacji. Zmiany skórne mogą być na przykład konsekwencją biegunek.
Wysypka u niemowląt a choroby zakaźne
Wysypka u niemowlaka może być objawem groźnych chorób zakaźnych. Zmiany skórne mogą pojawić się w przebiegu licznych chorób zakaźnych charakterystycznych dla wieku dziecięcego. Najczęstszą przyczyną są choroby wirusowe, np. rumień nagły ‒ łagodna choroba wywoływana przez wirusy HHV-6 i HHV-7. Schorzenie to objawia się wysoką gorączką i charakterystyczną, bladoróżową wysypką na tułowiu. W pierwszym roku życia małe dzieci są również narażone na choroby zakaźne, przed którymi w późniejszych latach chronią szczepienia. Należy zatem pamiętać, że wysypka u niemowlaka może być spowodowana też:
- ospą,
- odrą,
- różyczką.
Zmiany skórne pojawiają się również w przebiegu chorób bakteryjnych, spośród których jedną z najgroźniejszych jest inwazyjna choroba meningokokowa, wywołana przez bakterie Neisseria meningitidis. Wysypka przybiera wtedy postać czerwonych grudek lub wybroczyn, które nie znikają pod naciskiem palca. W przypadku zauważenia takich zmian na skórze niemowlaka należy natychmiast poszukać pomocy lekarskiej.
Autor: Redakcja
