Kaszel krtaniowy – informacje ogólne
Kaszel krtaniowy, nazywany również szczekającym kaszlem , jest dość powszechną dolegliwością ze strony układu oddechowego występującą najczęściej u dzieci. Choroba pojawia się zazwyczaj w sezonie jesienno-zimowym, co ma związek z dużymi zmianami temperatury i wilgotności otoczenia (na dworze zimno i wilgotno, w domu ciepło i sucho) oraz obniżenia odporności w tym czasie wynikającym z mniejszego nasłonecznienia i gorszego dostępu do dobrej jakości świeżych warzyw oraz owoców.
Krtań jest niewielkim narządem wchodzącym w skład układu oddechowego. Ma jednak nie tylko związek z oddychaniem, ale również z wydobywaniem głosu. Choroby dotykające krtań mają ogromny wpływ na rodzaj kaszlu. W przypadku kaszlu krtaniowego dźwięk przypomina szczekanie psa.
Przyczyny kaszlu krtaniowego u dziecka
Wśród przyczyn szczekającego kaszlu można wyróżnić:
- wady anatomiczne (często są niegroźne i ustępują z wiekiem);
- obecność ciała obcego;
- urazy;
- refluks;
- przeziębienie.
Przypadłość ma zazwyczaj podłoże infekcyjne np. podgłośniowe zapalenie krtani jest częstą przyczyną kaszlu krtaniowego. Alergia, jeśli przebiega z obrzękiem krtani, również może wywołać podobne objawy. Alergicznemu kaszlowi krtaniowemu często towarzyszą inne objawy takie jak katar, kichanie, zmiany skórne czy łzawienie oczu.
Przyczyny kaszlu krtaniowego u dorosłego
U osób dorosłych przypadłość pojawia się zdecydowanie rzadziej. Wynika to z rozwoju krtani, większej średnicy dróg oddechowych i odporności. Przyczyny występowania szczekającego kaszlu u dorosłych i dzieci są prawie identyczne. Jednak poważne wady anatomiczne doprowadzające do występowania dolegliwości, ze względu na ryzyko z nimi związane, operowane są w dzieciństwie, dlatego rzadko stanowią przyczynę kaszlu u dorosłych.
Kaszel jak szczekanie – najistotniejsze objawy choroby
Kaszel krtaniowy daje się łatwo odróżnić od innych rodzajów kaszlu. Druga nazwa dolegliwości – szczekający kaszel – wzięła się właśnie stąd, że dźwięki wydawane przez pacjenta przypominają szczekanie psa. Kaszel jest suchy, nieproduktywny i bardzo męczący. Oprócz tego może pojawić się również chrypka, utrata głosu i tzw. stridor, czyli świst krtaniowy występujący w trakcie nabierania powietrza.
Objawy pojawiają się zazwyczaj w nocy i przybierają czasami charakter poważnych duszności. Przekrój dróg oddechowych u najmłodszych dzieci jest niewielki, dlatego atak kaszlu krtaniowego u niemowlaka może nie tylko wyglądać poważnie, ale również stanowić dla niego poważne zagrożenie. Niepokojące objawy występujące u małych dzieci zawsze warto skonsultować z lekarzem.
Diagnostyka i leczenie szczekającego kaszlu
Ze względu na charakterystyczne objawy, lekarze nie mają problemu z rozpoznaniem przypadłości. Pacjent skarży się przede wszystkim na suchy kaszel krtaniowy i nasilenie dolegliwości w nocy. Lekarz może zaobserwować występowanie świstów oddechowych, chrypy, a w przypadku podgłośniowego zapalenia krtani również częściowej lub całkowitej utraty głosu. Niekiedy, szczególnie u młodszych pacjentów, może pojawić się również niewielka gorączka.
Co na kaszel krtaniowy u dziecka – leczenie
Zazwyczaj przyczyną kaszlu krtaniowego jest infekcja wirusowa, która nie wymaga specjalistycznego leczenia. Jednak jeśli dolegliwość ma charakter przewlekły lub dotyczy najmłodszych dzieci, konieczna jest konsultacja z lekarzem. Istnieją sytuacje, w których niezbędne jest leczenie w warunkach szpitalnych, żeby zapewnić pacjentowi bezpieczeństwo. Dotyczy to zazwyczaj najmłodszych pacjentów, u których ataki kaszlu powodują silne duszności, zmęczenie i problemy z przyjmowaniem płynów.
Kaszel krtaniowy – domowe sposoby
Jeśli przyczyną kaszlu krtaniowego jest infekcja, w większości przypadków – szczególnie jeżeli dolegliwość dotyczy osób dorosłych i starszych dzieci – domowe sposoby przynoszą ulgę.
Istotne znaczenie odgrywa jakość i temperatura powietrza. Szczególne znaczenie ma to w silnych atakach kaszlu krtaniowego. Wyraźną poprawę uzyskuje się dzięki oddychaniu chłodnym, wilgotnym powietrzem. Dlatego należy często i dokładnie wietrzyć pomieszczenia, a w przypadku duszności warto się cieplej ubrać i stanąć w otwartym oknie. Taka metoda zalecana jest również w odniesieniu do dzieci.
Metodą wspomagającą mogą być również inhalacje na kaszel krtaniowy oraz nawilżanie powietrza w pomieszczeniach. Do inhalacji można użyć roztworu soli fizjologicznej.
Należy dbać o prawidłowe nawodnienie organizmu. Dobrym rozwiązaniem jest picie wody z miodem. Miód łagodzi dolegliwości i ma działanie immunostymulujące. Niektórzy stosują również syrop z cebuli na kaszel krtaniowy. Ma on działanie przeciwzapalne, liczne wartości odżywcze i pomaga oczyszczać drogi oddechowe.
W aptekach dostępne są liczne preparaty przynoszące ulgę we wszystkich rodzajach kaszlu. Jednak, jeśli rodzic nie wie, jaki syrop na kaszel krtaniowy będzie najwłaściwszy dla dziecka, najlepiej skonsultować się z lekarzem.
Farmakologiczne leczenie szczekającego kaszlu krtaniowego
Jeżeli pomimo stosowania domowych sposobów, pacjent nie zauważa poprawy lub objawy nasilają się, należy skorzystać z konsultacji z lekarzem. Wizyta u specjalisty jest również konieczna w przypadku szczekającego kaszlu u najmłodszych dzieci. Stany zapalne w obrębie krtani u dzieci mogą wywołać poważne duszności, które mogą zagrażać zdrowiu, a nawet życiu dzieci. Dlatego, szczególnie w przypadku niemowląt, nie warto czekać z wizytą. Lekarz oceni, co jest przyczyną kaszlu krtaniowego i zdecyduje o najwłaściwszym sposobie leczenia.
Jeżeli dolegliwość ma podłoże infekcyjne, ale objawy są bardzo dokuczliwe, lekarz może przepisać specjalne leki do inhalacji np. steroidy. W niektórych przypadkach leki mogą być podawane drogą dożylną lub w postaci zastrzyków domięśniowych. Często zalecany jest również syrop na szczekający kaszel (szczególnie u dzieci), który nawilża błonę śluzową gardła, a często działa również przeciwzapalnie. W przypadku osób dorosłych częściej zaleca się nawilżające tabletki na kaszel krtaniowy.
Przy leczeniu farmakologicznym również zalecane jest częste wietrzenie pomieszczeń, nawadnianie organizmu i zapewnienie pacjentowi odpoczynku.
