Zespół Tourette’a – co to takiego?
Choroba zespół Tourette’a po raz pierwszy została opisana w 1885 roku. Dokonał tego francuski neurolog Gilles de la Tourette i z tego względu schorzenie zawdzięcza mu swoją nazwę. To wrodzone zaburzenie neurologiczne cechuje się przede wszystkim powstawaniem mimowolnych tików ruchowych oraz głosowych.Niestety osoba chora na zespół Tourette’a nie jest w stanie ich kontrolować, jednak ma świadomość o wykonywanych tikach. Warto pamiętać, że wszystkie próby ich stłumienia są związane z niezwykłym wysiłkiem, a także prowadzą do silnego napięcia psychicznego i fizycznego.
Zespół Tourette’a – objawy
Objawy zespołu Tourette’a ujawniają się między 2. a 15. rokiem życia. By móc zdiagnozować chorobę, tiki pojawiające się przed 18. rokiem życia muszą utrzymywać się co najmniej rok. Do ich występowania dochodzi kilka razy dziennie lub prawie codziennie. Choroba ma charakter przewlekły i przeważnie trwa do końca życia. Zdarzają się jednak okresy remisji. W trakcie okresu dorastania symptomy stają się łagodniejsze.Początkowo zaburzenie można poznać po prostych pojedynczych tikach ruchowych. Wraz z upływem czasu przeobrażają się one w bardziej złożone ruchy. Po około roku lub dwóch latach dołączają do nich tiki głosowe. Zespół Tourette’a można poznać po:
- mruganiu oczami,
- pochrząkiwaniu,
- grymasach twarzy,
- mlaskaniu,
- pociąganiu nosem,
- ruchach ramion lub głowy.
Chorzy na zespół Tourette’a często cierpią na inne choroby i dolegliwości np.:
- stany lękowe,
- zachowania impulsywne,
- różnego rodzaju zaburzenia emocjonalne, w tym depresję,
- bezsenność oraz problemy ze snem,
- zaburzenia obsesyjno-kompulsywne,
- zespół nadpobudliwości psychoruchowej.
Zespół Tourette’a – przyczyny
Choroba zespół Tourette’a należy do grupy rzadkich schorzeń i dotyka około 4,3 na 10.000 osób. Dotyczy częściej mężczyzn niż kobiet, ale występuje we wszystkich grupach etnicznych.Dokładne przyczyny choroby Tourette’a nie są do końca poznane. Przede wszystkim wpływ na jej rozwój mają czynniki środowiskowe oraz genetyczne. Dziedziczenie zespołu Tourette’a to zatem podstawa do wywołania choroby, jednak aspekty środowiskowe przyczyniają się do zaostrzenia jej symptomów. Do nasilenia tików dochodzi pod wpływem:
- znużenia,
- zmęczenia,
- substancji, takich jak alkohol lub kawa,
- stresu,
- pobudzenia emocjonalnego.
Zespół Tourette’a – diagnoza
Jak zdiagnozować zespół Tourette’a? W tym celu należy udać się do lekarza, który stawia ostateczne rozpoznanie choroby. Specjalista przeprowadza dokładny wywiad lekarski z pacjentem. Pytania dotyczą m.in. przyjmowanych leków, urazów głowy w przeszłości, a także chorób, które występują w rodzinie.Kolejnym etapem wizyty jest skierowanie chorego na szereg innych badań oraz konsultację neurologiczną lub psychiatryczną. Najczęściej wykonuje się dodatkowe pogłębione badanie psychologiczne. Pomaga to wykryć ewentualne zaburzenia funkcjonowania społecznego pacjenta, a także upośledzenia wyższych czynności umysłowych (np. mowy).
Zespół Tourette’a – leczenie
Po diagnozie zespołu Tourette’a neurolog lub psychiatra podejmuje decyzję o leczeniu. Wówczas specjalista musi uwzględnić stopień nasilenia objawów, choroby współistniejące, jak i ogólne funkcjonowanie chorego.Chorzy na zespół Tourette’a wymagają kompleksowego leczenia składającego się z:
- terapii behawioralnej – pomaga zwiększyć kontrolę nad tikami.
- psychoterapii – dzięki niej pacjent zaczyna rozumieć i akceptować chorobę, a także uczy się radzić sobie z trudnościami, które wynikają z występowania tików.
- farmakoterapii – ten element leczenia wdraża się, gdy obecne są tiki o dużym stopniu nasilenia, co znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Należy pamiętać, że środki farmakologiczne nie usuwają przyczyny schorzenia, a jedynie minimalizują intensywność symptomów. Najczęściej stosowanymi lekami są neuroleptyki oraz inhibitory receptora D2.
- treningu relaksacyjnego – pomaga czasowo zmniejszyć nasilenie tików poprzez obniżenie stresu i niepokoju. Podczas sesji ćwiczy się rozluźnienie mięśni, a także głęboki oddech.
- psychoedukacji rodziny i osób postronnych – wyjaśnia naturę choroby, a także specyfikę jej objawów.
Autor: Redakcja
