Co to jest zwyrodnienie plamki żółtej?
Zwyrodnienie plamki żółtej (AMD – age-related macular degeneration) to wieloczynnikowe, przewlekłe schorzenie oczu. Ze względu na fakt, że choroba ta występuje głównie u osób powyżej 50. roku życia, dawniej nazywano ją starczym zwyrodnieniem plamki. Lekarze wyróżniają dwie główne postacie AMD.
- zwyrodnienie suche – dotyczy 9/10 pacjentów dotkniętych chorobą. W tym przypadku drobne złogi cholesterolu prowadzą do uszkodzenia komórek nerwowych i zaniku fotoreceptorów. Ta odmiana choroby może rozwijać się latami, na początku nie dając żadnych widocznych objawów,
- zwyrodnienie mokre – wysiękowa postać schorzenia występuje znacznie rzadziej, lecz rozwój choroby ma bardziej dynamiczny i drastyczny charakter. Mokra postać AMD może prowadzić do szybkiej utraty wzroku i trwałego uszkodzenia siatkówki.
Objawy zwyrodnienia plamki żółtej
Objawy AMD zwykle rozwijają się stopniowo i mogą różnić się w zależności od postaci choroby. Pamiętaj również, że choroba może wpływać na jedno lub oboje oczu. Czym cechuje się suche i mokre zwyrodnienie plamki żółtej?
Objawy suchej postaci zwyrodnienia plamki żółtej:
- stopniowe pogorszenie ostrości widzenia w centralnej części pola widzenia,
- zniekształcenia w prostych liniach – linie wydają się być krzywe lub faliste,
- trudności w czytaniu, zwłaszcza przy małych czcionkach,
- wzmożona potrzeba światła do wykonywania codziennych czynności wymagających skupienia na detalu,
- pogorszenie widzenia w nocy.
Objawy mokrej postaci zwyrodnienia plamki żółtej:
- nagły lub gwałtowny spadek ostrości widzenia,
- zauważenie ciemnych plam lub zniekształceń w polu widzenia,
- zwiększona wrażliwość na światło,
- zauważenie prostych linii jako krzywych, falistych lub zdeformowanych.
Polecamy: Jaskra – przyczyny, objawy i leczenie. Jaskra a zaćma
Przyczyny rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej
Przyczyny rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej nie są do końca znane, jednak istnieją pewne czynniki, które mogą zwiększać prawdopodobieństwo rozwoju tej choroby:
- wiek i płeć – zwyrodnienie plamki żółtej występuje najczęściej wśród pacjentów powyżej 50. roku życia. Szacuje się, że w grupie wiekowej 75+ nawet 30% populacji może zmagać się z tym schorzeniem. Na wystąpienie choroby bardziej narażone są kobiety.
- genetyka – jeśli w Twojej rodzinie występowało zwyrodnienie plamki żółtej, istnieje podwyższone ryzyko, że także Ty z wiekiem zachorujesz.
- palenie tytoniu – palenie tytoniu zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia zwyrodnienia nawet 2,5-krotnie.
- choroby współistniejące – badania jednoznacznie wskazują, że czynnikiem sprzyjającym rozwojowi zwyrodnienia plamki żółtej są choroby układu sercowo-naczyniowego.
- czynniki biologiczne – na zwyrodnienie plamki żółtej znacznie częściej zapadają pacjenci rasy białej o niebieskich oczach.
- czynniki zewnętrzne – wieloletnie narażenie narządu wzroku na intensywne światło oraz dieta uboga w przeciwutleniacze mogą sprzyjać rozwojowi choroby.
Polecamy: Badanie wzroku – na czym polega? Kiedy warto iść do okulisty?
Zwyrodnienie plamki żółtej – dieta
Dotychczasowe badania wskazują, że karotenoidy, czyli grupa naturalnych przeciwutleniaczy mają kluczowe znaczenie w opóźnieniu rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej. Mowa przede wszystkim o luteinie i zeaksantynie, będącymi głównymi składnikami barwnika plamki żółtej. Karotenoidy chronią siatkówkę oka przed szkodliwym działaniem nadmiernej energii świetlnej oraz wolnych rodników.
Wiele wskazuje także, że dużą rolę w ochronie siatkówki pełnią wielonienasycone kwasy tłuszczowe omega-3.
Co jeść przy zwyrodnieniu plamki żółtej? Oto lista produktów, które szczególnie powinieneś włączyć do swojej diety, jeżeli jesteś narażony na rozwój tego schorzenia:
- ciemnozielone warzywa liściaste – jarmuż, szpinak, kapusta, sałata, botwinka,
- żółte i zielone warzywa – dynia, brokuły, brukselka, zielony groszek, fasolka szparagowa, marchew, pomidory,
- ryby morskie — sardynki, śledź, makrela, łosoś,
- orzechy – migdały, orzechy włoskie, orzechy nerkowca.
Polecamy: Piramida żywienia – zasady, aktywność fizyczna
Czy zwyrodnienie plamki żółtej można wyleczyć?
Sucha postać zwyrodnienia plamki żółtej uznawana jest obecnie za nieuleczalną, choć swego czasu wiązano spore nadzieje z laserową terapią „odmładzającą siatkówkę oka” – Retinal Rejuvenation Therapy – 2RT. Niestety, żadne badania nie potwierdziły długotrwałej skuteczności tej metody. Istnieją jednak pewne sposoby, które mogą pomóc w zahamowaniu suchej postaci zwyrodnienia plamki żółtej.
- dostarczaj substancje odżywcze do siatkówki oka – mowa tutaj przede wszystkim o mikroelementach, takich jak luteina, beta-karoten, miedź, cynk oraz witaminy C i E,
- utrzymuj prawidłowego krążenia – redukcja masy ciała, ograniczenie spożywanych tłuszczów i cukrów, rezygnacja z papierosów i alkoholu oraz stabilizacja ciśnienia tętniczego. Wszystkie te czynniki sprzyjają utrzymaniu dobrego krążenia i jakości naczyń krwionośnych.
Jeśli chodzi natomiast o mokrą postać choroby, możesz skorzystać z chirurgii laserowej lub z iniekcji doszklistkowych. Tak podawane leki na zwyrodnienie plamki żółtej pozwalają zahamować rozrost naczyń, co z kolei przyczynia się do skutecznego spowolnienia rozwoju choroby.
Okulary na zwyrodnienie plamki żółtej
W przypadku osób cierpiących na zwyrodnienie plamki żółtej standardowe okulary korekcyjne nie zapewniają odpowiedniej ostrości widzenia. Z tego powodu warto zapytać okulisty o okulary lupowe lub binokular do oglądania telewizji. Wspomniane pomoce optyczne znacznie poprawiają komfort codziennego funkcjonowania na różnych etapach choroby. Pamiętaj o regularnej profilaktyce narządu wzroku, gdyż o powodzeniu terapii może decydować stadium wykrycia schorzenia.
Polecane artykuły:
