Mroźne powietrze i brak zieleni tylko pozornie sprawiają wrażenie, że zimą na próżno szukać alergenów. To właśnie zimą i jesienią dochodzi do zaostrzenia objawów alergii u osób uczulonych na alergeny całoroczne, czyli te obecne w domach. Sezon grzewczy i dłuższe przebywanie w domach, a także wilgoć i brak słońca – wszystko to sprawia, że roztocza mają raj na ziemi i rozmnażają się na potęgę. A alergicy mają problem.
Alergeny całoroczne, czyli czym są roztocza
Roztocza to mikroskopijne pajęczaki, które wprost uwielbiają wilgotne, ciemne i ciepłe miejsca. Żywią się m.in. martwym naskórkiem, dlatego najwięcej znajdziemy ich w pościeli, na kanapie, w materacu, ale są obecne także w zasłonach, dywanach czy fotelach. Roztocza lubią wilgoć, dlatego nie powinno się kłaść do łóżka z mokrą głową!
Aby eliminować roztocza należy prać pościel w temperaturze 60 stopni, wietrzyć ją lub wystawiać na słońce (którego roztocza nie lubią). Należy także odkurzać materac, kanapę, etc. Roztocza nie są groźne dla ludzi i nie jesteśmy uczuleni na ich obecność. Problemem są ich odchody – to one są alergenami.
W przypadku zaobserwowania objawów mogących wskazywać na alergię na roztocza, warto także pozbyć się z domu bibelotów. Gromadzą one kurz, w którym mogą rozwijać się różne mikroorganizmy powodujące alergie.
Czytaj także: Alergia na roztocza i kurz – objawy, leczenie, domowe sposoby
Dlaczego alergia pojawia się zimą?
W domach obecne są także inne alergeny, nie tylko odchody roztoczy. Może pojawić się grzyb i pleśń, a u osób posiadających zwierzęta – sierści zwierząt. Dlatego objawy alergii mogą nasilać się właśnie zimą. Szacuje się, że nawet co trzecia osoba na świecie boryka się z alergią, a w Polsce jej objawy ma aż 40% populacji. Do objawów alergii zaliczamy przede wszystkim:
- nieżyt nosa,
- katar sienny, kichanie,
- bóle głowy,
- zaostrzenie astmy,
- zaczerwienienie oczu, zapalenie spojówek.
Zimą najwięcej czasu spędzamy w pomieszczeniach, które są ogrzewane lub klimatyzowane i nie wietrzone. Ogrzewanie wysusza powietrze, a niezbyt częsta cyrkulacja i gorsza wentylacja powodują, że w pomieszczeniach zamkniętych krążą roztocza, opary pleśni czy sierść zwierząt, które są silnymi alergenami. I stąd właśnie z tych powodów alergia zimą się zaostrza.
Czytaj także: Panel wziewny (panel alergenów) – jak przebiega badanie 10, 30 i 20 alergenów?
Chcesz skorzystać z konsultacji z alergologiem?
Zobacz, gdzie umówisz wizytę w Świecie Zdrowia
Co pyli zimą?
W grudniu w powietrzu unoszą się mikroskopijne grzyby Cladosporium i Alternaria. Są to odmiany pleśni, które często rozwijają się wśród opadłych liści, gnijących na poboczu chodnika. Mikroskopijne pyłki unoszą się w powietrzu, mogą też osiadać na sierści zwierząt – w ten sposób trafiają do naszych domów. Alergia na pleśń może objawiać się nie tylko dolegliwościami ze strony układu oddechowego, ale nawet dawać objawy skórne, takie jak pokrzywka czy egzema.
Styczeń to miesiąc, kiedy pylą olcha i leszczyna, dlatego osoby uczulone na pyłki tych drzew mogą odczuwać objawy alergii. W teorii drzewa te powinny pylić w lutym, ale coraz wyższe temperatury zimą sprawiają, że okres pylenia przesuwa się.
W lutym leszczyna pyli już na dobre, a okres pylenia skończy się w marcu lub w połowie kwietnia. Podobnie olcha, która będzie jeszcze pylić przez kolejne dwa miesiące.
Czytaj więcej: Co pyli w lutym? Alergeny pyłkowe
Pyłki przedostają się do naszych domów – czy to w trakcie wietrzenia, czy przynosimy je na ubraniu. Zimą, choć nie często wietrzymy mieszkanie, to nadal mamy z nimi kontakt, nawet podczas krótkich spacerów.
Sprawdź: Leki na alergię – tabletki, syropy, spraye bez recepty
Alergia zimą – co robić?
W przypadku osób z alergią na całoroczne alergeny podstawą walki z objawami jest regularne sprzątanie mieszkania oraz dostosowanie go do swoich potrzeb. Oznacza to:
- rezygnację z ciężkich zasłon, dywanów, wykładzin czy pluszaków, które są siedliskiem roztoczy,
- cotygodniowe zmienianie pościeli, pranie jej w temperaturze 60 stopni,
- zrezygnowanie z puchowej kołdry czy poduszek na rzecz sztucznych wypełnień, które są hipoalergiczne.
Alergia zimą może nasilać się także w przypadku braku odpowiedniej cyrkulacji powietrza. Należy także regularnie wietrzyć mieszkanie – najlepiej 2 – 3 razy dziennie. Intensywnie, ale krótko – przykładowo otwiera się okna na 10-15 minut na oścież. Jednak uwaga – trzeba pamiętać, że w przypadku smogu wietrzenie mieszkań nie jest zalecane, bowiem zanieczyszczenia mogą zaostrzać objawy astmy lub alergii. W przypadku przekroczonych norm smogowych, wietrzenie, a nawet rozszczelnianie okien nie jest wskazane.

Sprzątając mieszkanie należy przestrzegać zasady sprzątania od góry do dołu – tzn. najpierw kurze, a potem odkurzanie. Co więcej – zdecydowanie lepiej postawić na zamknięte szafki i pochowane w nich bibeloty czy książki. W przypadku otwartych półek będzie się na nich zbierał kurz, a w nim – alergeny.
Alergicy powinni także zadbać o właściwą temperaturę w mieszkaniu, zwłaszcza w sezonie grzewczym. Temperatura nie powinna przekraczać 21 stopni, a najlepiej, aby wynosiła 18 stopni. Co do wilgotności powietrza – powinna być ona utrzymana na poziomie 55 do 60 proc. Za niska nie jest wskazana, a zbyt wysoka – sprzyja rozwojowi roztoczy i pleśni.
Ilość alergenów redukuje także odpowiednia higiena – częste mycie rąk i twarzy oraz nawilżanie śluzówki nosa. U niektórych osób dobrze sprawdzają się oczyszczacze powietrza, które eliminują całoroczne alergeny, a także posiadają dodatkowe funkcje, jak np. nawilżania powietrza. W przypadku chęci zakupu oczyszczacza należy pamiętać, że jeden może okazać się niewystarczający – są one przewidziane na konkretny metraż, więc chcąc usunąć alergeny z całego mieszkania być może trzeba będzie przenosić sprzęt po pokojach. Jednak wiele zależy od rodzaju oczyszczacza – przed zakupem warto rozpatrzeć wszystkie jego parametry i poradzić się specjalisty.
Bibliografia
- A. Emeryk, Choroby alergiczne w praktyce lekarza rodzinnego, Wyd. Termedia, Poznań 2019, s. 27-34
- I. Krajewka-Siuda, J. Słowiński, J. Kasznia-Kocot, Metody profilaktyczne stosowane w celu eliminacji alergenów roztoczy kurzu domowego, Zakład Epidemiologii SUM w Katowicach
- Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, https://annales.sum.edu.pl/pdf-114538-43947?filename=Metody%20profilaktyczne.pdf







