Ból szczęki – skąd się bierze? Co z nim robić?

Ból szczęki – skąd się bierze? Przyczyny

Do najczęstszych należą różne stany zapalne w obrębie jamy ustnej, uszu lub zatok. Dolegliwości w tym obszarze spowodowane mogą być również dysfunkcjami stawu skroniowo-żuchwowego. Powstają one w wyniku m.in. zgrzytania zębami czy częstego żucia gumy.
Poniżej omawiamy najczęstsze przyczyny bólu szczęki.

Dysfunkcje stawu skroniowo-żuchwowego

Staw skroniowo-żuchwowy to jedna z najważniejszych konstrukcji kostnych w obrębie twarzy. Ma kluczową rolę w procesie mówienia i przeżuwania pokarmów. Zapewnia połączenie żuchwy z czaszką.

Dysfunkcje w jego obrębie wywołują ból szczęki, zwłaszcza w czasie otwierania ust, np. podczas ziewania. Taką sytuację określa się jako zespół Costena. Występuje on wówczas, gdy zawiasy stawu zostają uszkodzone, np. w wyniku przeciążenia.

Do dysfunkcji w obrębie tego stawu prowadzić mogą również:

• wady zgryzu,
• częste zgrzytanie zębami,
• nadmierne żucie gumy,
• stany zapalne w obrębie szczęki oraz choroba reumatoidalna stawów (ma skłonność do przerzutów, jej ognisko może być zlokalizowane w innym miejscu),
• urazy, np. w wypadku.

Bóle w tej części ciała mogą mieć również charakter tzw. nerwobóli o podłożu psychogennym. Najczęściej pojawiają się w czasie doświadczania przewlekłego stresu lub u osób z nerwicą. Wiązać się z tym może fakt, iż w nerwicy często obserwuje się nieświadome zaciskanie szczęki pod wpływem napięcia.

Zapalenie ucha lub zatok

Stany zapalne w obrębie uszu lub zatok również rzutują na dolegliwości bólowe w szczęce. Zapalenie ucha można podejrzewać wówczas, gdy szczęka boli mniej więcej na jego wysokości.

W przypadku zapalenia zatok ból wynika z faktu, iż drogi oddechowe zostają zatkane, co powoduje dyskomfort i dolegliwości bólowe. Z racji tego, iż szczęka znajduje się blisko zatok, ból promieniuje na jej obszar.

Choroby zębów i jamy ustnej

Choroby jamy ustnej występują bardzo często i zwykle rozwijają się jako skutek zaniedbań higienicznych. Choć nie wpływają one bezpośrednio na samą szczękę, to promieniujący z nich ból rzutuje na jej obszar i powoduje przykre dolegliwości.

Zwykle obserwuje się to w przebiegu chorób dziąseł oraz różnych ubytków zębowych. Przykładowo szczeliny między zębami zwiększają nadwrażliwość na różne bodźce i mogą wywoływać ból całej szczęki podczas jedzenia.

Specyficznym rodzajem schorzenia jamy ustnej jest ropień zęba. Powstaje on pod wpływem rozwoju zakażenia miazgi zęba lub nerwu. Początkowo patogeny atakują tylko zainfekowany ząb. Jednak wraz z upływem czasu i przy braku leczenia, zaczynają atakować sąsiednie struktury, w tym te budujące szczękę.

Zgrzytanie zębów

Zgrzytanie zębów często jest traktowane jako tik nerwowy. Rzadko osoba świadomie zaciska zęby. Najczęściej idzie to w parze z odczuwaniem napięcia lub innych negatywnych emocji. Pojawiać się może również podczas snu. Tendencja do zaciskania zębów naraża je na uszkodzenia i przeciążenia, co z kolei wywołuje ból szczęki.

Ból szczęki może wynikać również z migreny, chorób ślinianek lub problemów okulistycznych, np. jaskry.

Ból szczęki a zawał serca – jak rozpoznać?

Ból szczęki należy również do grupy objawów, będących symptomem zawału serca. Zatrzymanie pracy tego narządu można podejrzewać wówczas, gdy pojawia się cały zespół objawów. Poza bólem i uciskiem szczęki należą do nich:

• ucisk w klatce piersiowej,
• kołatanie serca,
• zawroty głowy, osłabienie i omdlenie;
• duszności.

Po zaobserwowaniu takich objawów należy natychmiast wezwać karetkę. Przy zawale serca liczy się czas – im szybciej zostanie udzielona pomoc, tym większe szanse na przeżycie i ograniczenie powikłań pozawałowych.

Ból szczęki – jak leczyć?

Dolegliwości bólowe można uśmierzyć za pomocą dostępnych leków przeciwbólowych. Jeśli jednak ból ma tendencję do nawracania, wówczas należy skonsultować się z odpowiednim specjalistą. Dopasuje on leczenie tak, aby wyeliminować przyczynę.

Bóle wynikające z napięcia, nerwicy i stresu można złagodzić przy pomocy odpowiednich technik relaksacyjnych. Rozluźnianie mięśni twarzy zmniejsza napięcie i zapobiega nieświadomemu zaciskaniu szczęki. W niektórych przypadkach poleca się automasaż stawu skroniowo-żuchwowego.

Ból szczęki – do jakiego lekarza iść?

Z bólem szczęki najlepiej udać się do stomatologa. Jako specjalista chorób zębów i jamy ustnej oceni wstępnie przyczynę dolegliwości. Jeśli będzie ona natury stomatologicznej (np. choroby zębów) to wówczas zaplanuje odpowiednie leczenie.

W czasie wizyty może okazać się również, że potrzebna jest konsultacja innego specjalisty, np. laryngologa (zapalenie zatok). Stomatolog pokieruje do dalszej diagnozy i jeśli będzie taka potrzeba – do lekarzy o innej specjalizacji.