Bronchoskopia płuc – ja wygląda badanie? Wskazania i przygotowanie

Co to jest bronchoskopia?

Bronchoskopia płuc to endoskopowe badanie układu oddechowego umożliwiające wykrycie wielu chorób. W trakcie badania lekarz może ocenić stan strun głosowych, tchawicy, oskrzeli i całych płuc. Ponadto możliwe jest dzięki niemu:

• usunięcie płynów (wydzielina, ropa, krew);
• wypłukanie dróg oddechowych, a w dalszej kolejności wykonanie badania popłuczyn (umożliwia wykrycie niektórych chorób np. sarkoidozy);
• usunięcie ciała obcego;
• pobranie wycinków z błony śluzowej dróg oddechowych lub podejrzanych zmian (umożliwia przeprowadzenie badań bakteriologicznych, histopatologicznych lub cytologicznych);
• przeprowadzenie biopsji węzłów chłonnych (dzięki fiberoskopowi oraz zastosowaniu usg. wewnątrzoskrzelowego – EBUS- możliwe jest przebicie ściany oskrzela i pobranie materiału z pobliskiego, powiększonego węzła chłonnego w śródpiersiu;
• podanie leków;
• wykonanie radioterapii lub laseroterapii;
• zastosowanie eksperymentalnych metod leczenia rozedmy – wszczepienie zastawek, lub astmy – termoplastyka mięśni oskrzeli.

Wyróżnia się dwa rodzaje bronchoskopii:

• bronchoskopię fiberoskopową (elastyczną) – wykonywana za pomocą bronchofiberoskopu (cienkiej rurki ze źródłem światła i kamerą), częstsza metoda. Zapewnia dobry ogląd mniejszych dróg oddechowych. Zazwyczaj nie ma potrzeby, żeby wykonywać tę bronchoskopię w sedacji;
• bronchoskopia sztywna – wykonywana za pomocą prostej, metalowej rurki. Stosowana zazwyczaj, gdy występuje krwawienie z dróg oddechowych, duży nowotwór z niedrożnością oskrzeli lub gdy występuje konieczność pobrania dużych próbek do biopsji. Zwykle stosuje się przy tej bronchoskopii znieczulenie ogólne.

Bronchoskopia – jak wygląda badanie?

Przed badaniem bronchoskopii płuc pacjentowi zakłada się wenflon dożylny, przez który otrzymuje leki:

• przeciwkaszlowe;
• przeciwbólowe;
• uspokajające;
• nasenne.

Badanie wykonywane jest na leżąco w sali operacyjnej (lub zabiegowej) i trwa maksymalnie kilkadziesiąt minut.

Przez nos lub usta lekarz wprowadza bronchofiberoskop do tchawicy, a następnie oskrzeli. Drogi oddechowe znieczula się roztworem lidokainy, jednak obecność bronchoskopu może powodować dyskomfort, krztuszenie, odczuwanie potrzeby odkaszlnięcia. Czasami konieczne jest podanie pacjentowi tlenu.

Niektórzy pacjenci wykazują dużą wrażliwość na zastosowane środki uspokajające i przesypiają zabieg.

Przygotowanie do badania bronchoskopii

Badanie bronchoskopii wykonuje się na czczo, minimalizuje to ryzyko zakrztuszenia w przypadku pojawienia się wymiotów u pacjenta. Ze względu na wykonywanie znieczulenia krtani nie wolno również spożywać pokarmów ani płynów przez co najmniej 2 godziny od zakończenia badania, ponieważ grozi to zachłyśnięciem.

Bronchoskopia – wskazania do badania

Bronchoskopia jest badaniem pozwalającym znaleźć przyczyny wielu niejasnych dolegliwości ze strony układu oddechowego, takich jak przewlekły kaszel czy krwioplucie, a także przy:

• podejrzeniu obecności ciała obcego w drogach oddechowych;
• podejrzeniu uszkodzeń powstałych w wyniku urazów mechanicznych – perforacje, termicznych – poparzenia);
• podejrzeniu istnienia nowotworów i zmian niewidocznych na innych badaniach obrazowych (lub kiedy istnieje potrzeba uzyskania dokładnego obejrzenia zmian widocznych np. na zdjęciu rtg.);
• innych wskazaniach terapeutycznych (np. usunięcie ciała obcego, pobranie wycinków, podanie leków, zatamowanie krwawienia, odessanie płynów, płukanie dróg oddechowych).

O konieczności przeprowadzenia badania decyduje lekarz.

Wyniki bronchoskopii płuc

Jeśli w trakcie bronchoskopii nie pobierano żadnych próbek, opis dotyczący obrazu uzyskanego podczas wziernikowania dokonywany jest przez lekarza bezpośrednio po zakończeniu badania. Jeśli jednak wykonywano biopsję lub wykonywany był posiew z popłuczyn, na wyniki bronchoskopii płuc czeka się 2 – 3 tygodnie.

Uzyskane z bronchoskopii wyniki badań lekarz omawia z pacjentem i wspólnie podejmują decyzje dotyczące dalszego postępowania.

Bronchoskopia – skutki uboczne

Bronchoskopia jest badaniem stosunkowo bezpiecznym, dlatego poważne skutki uboczne występują rzadko. Może np. dojść do lekkiego krwawienia, szczególnie jeśli wykonywana była biopsja, zazwyczaj jednak takie krwawienie ustępuje samoistnie. Inne możliwe powikłania to:

• uszkodzenie strun głosowych;
• odma opłucnowa;
• skurcz oskrzeli (u astmatyków);
• nasilenie dolegliwości ze strony układu oddechowego (np. kaszlu).

Po bronchoskopii powikłania dotyczą najczęściej dyskomfortu występującego w obrębie dróg oddechowych (ból gardła, chrypka) wynikającego z rodzaju i przebiegu samego badania oraz przejściowo pogorszonego samopoczucia po podaniu leków znieczulających i uspokajających.

Autor: Redakcja