Dieta przed kolonoskopią – lekkostrawna, płynna i ubogoresztkowa. Przykładowy jadłospis. 

Kolonoskopia – co to za badanie? 

Kolonoskopia to badanie endoskopowe jelita grubego, dzięki któremu można wykryć nieprawidłowości, takie jak:  

• zmiany w barwie i strukturze śluzówki jelita,  
• polipy,  
• uchyłki jelita,  
• stany zapalne.  

Kolonoskopia – na czym polega? 

Kolonoskopię wykonuje się za pomocą endoskopu – długiej, giętkiej rurki zakończonej kamerą.  

Lekarz wprowadza endoskop do jelita przed odbyt, a następnie na ekranie monitora obserwuje obraz przesyłany przez kamerę. Dzięki temu widzi wnętrze jelita i może ocenić jego stan.  

W razie potrzeby endoskop umożliwia pobranie wycinków jelita do badania, a także leczenie niektórych zmian chorobowych (np. usuwanie polipów specjalnym narzędziem umieszczonym w przewodzie pokarmowym przez kanał endoskopu). 

Kolonoskopia odbywa się w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, tak aby zmniejszyć nieprzyjemne odczucia, które mogą pojawić się w trakcie badania, a tym samym zwiększyć komfort pacjenta. 

Dieta przed kolonoskopią – przygotowanie przed badaniem 

Dieta przed kolonoskopią ma za zadanie oczyścić jelita z zalegających resztek pokarmowych.  Jest to niezbędny element przygotowania przed badaniem – sprawia, że ścianki jelita są lepiej widoczne i można z większą dokładnością ocenić, czy u pacjenta występują nieprawidłowości.  

Nagromadzony pokarm może być mylnie zinterpretowany np. jako polip lub inna zmiana, dodatkowo może także zasłaniać rzeczywiste zmiany chorobowe.  

Dieta przed kolonoskopią – co jeść a czego unikać 

Jak powinna wyglądać dieta przed kolonoskopią? Aby skutecznie oczyścić jelita, należy przestrzegać zaleceń dietetycznych, które obejmują poszczególne etapy: 

Dieta lekkostrawna na 7 dni przed kolonoskopią 

Oczyszczanie jelit przed kolonoskopią powinno przebiegać stopniowo – w pierwszej kolejności należy zastosować się do zasad diety lekkostrawnej.  

W tej fazie przygotowań kluczowe jest wyeliminowanie z jadłospisu pokarmów, które długo zalegają w jelitach – są to przede wszystkim: 

• produkty wysoko przetworzone (w tym słodycze i słone przekąski),  
• tłuste mięso,  
• dania smażone, 
• warzywa strączkowe,  
• ciemne, pełnoziarniste pieczywo (wskazane jest natomiast pieczywo jasne, wypiekane z mąk oczyszczonych, które zawierają mniejszą ilość błonnika). 

Inne ważne zasady diety lekkostrawnej przed kolonoskopią: 

1. Pamiętaj, aby się nie przejadać – porcje powinny być małe, tak aby nie obciążać niepotrzebnie układu pokarmowego. Obfite posiłki utrudniają trawienie i przyczyniają się do uczucia pełności i wzdęć. Jeśli czujesz głód możesz spożywać posiłki częściej np. 4-6 razy dziennie. 
2. Unikaj twardych produktów – trudniej je rozdrobnić w jamie pokarmowej, mogą dłużej się trawić i zalegać w układzie pokarmowym w postaci resztek. Dodatkowo mogą podrażniać śluzówkę jelit. Najlepiej, aby jadłospis w tym czasie składał się z pokarmów o jak najbardziej miałkiej konsystencji – proces trawienia będzie przebiegał sprawnie, a jelita zostaną szybko opróżnione z treści pokarmowej. 
3. Jedz powoli – jedzenie w pośpiechu zwiększa ilość łykanego powietrza, co prowadzi do wzdęć i innych dolegliwości trawiennych. Powolne, dokładne żucie sprawia, że pokarm miesza się ze śliną, co ułatwia i przyspiesza trawienie – dzięki temu możliwe jest także łatwiejsze przyswojenie składników odżywczych. 

Dieta ubogoresztkowa na 3-4 dni przed kolonoskopią 

W ramach diety bezresztkowej wyklucza się wszelkie pokarmy mogące pozostawać w jelitach – posiłki powinny być lekkostrawne i co ważne – zawierać minimalną ilość błonnika. Planując dietę na 3-4 przed kolonoskopią, pamiętaj o kilku podstawowych zasadach:  

1. Unikaj surowych warzyw i owoców – można je dusić lub gotować i spożywać w formie musów, przecierów, kompotów; 
2. Wybieraj owoce bez drobnych pestek, które mogą przyczepiać się do ścianek jelita. Dobrym wyborem będą np.: banany, gruszki, jabłka, brzoskwinie. Z kolei owoce, z których lepiej zrezygnować, to: kiwi, maliny, truskawki; 
3. W diecie przed kolonoskopią należy zrezygnować z jedzenia nasion i orzechów; 
4. Nadal powinny być stosowane zasady diety lekkostrawnej – z jadłospisu należy wykluczyć produkty pełnoziarniste, grube kasze, ciemny ryż, rośliny strączkowe;  
5. Dobrze sprawdzi się gotowane chude mięso (np. cielęcina, indyk, kurczak), a także ryby (najlepiej te o mniejszej zawartości tłuszczu, jak np. dorsz, pstrąg); 
6. W diecie przed kolonoskopią dozwolone są jajka, a także nabiał poza tłustymi serami. Dozwolone są serki homogenizowane, jogurty, kefir, maślanka, mleko. 

Dieta płynna na dzień przed kolonoskopią  

Oto podstawowe zasady diety płynnej przed kolonoskopią: 

1. Na dzień przed kolonoskopią dieta powinna opierać się na produktach płynnych; 
2. Jedynym posiłkiem, który nie musi bazować na płynach jest śniadanie – powinno jednak zawierać jak najmniejszą ilość błonnika; 
3. Śniadanie należy spożyć rano, a przez resztę dnia pamiętać o wykluczeniu z diety produktów o stałej konsystencji; 
4. Na obiad zalecana jest zupa klarowana np. bulion (bez dodatku makaronu, warzyw, kaszy); 
5. W ciągu dnia należy wypić minimum 2 litry płynów – może to być woda niegazowana lub słaba herbata. 

Warto wiedzieć, że nieodpowiednie przygotowanie jelit może wiązać się z koniecznością powtórzenia kolonoskopii.  

Czytaj także: Czy suplementy diety działają? Definicja, wskazania, bezpieczeństwo, naturalne suplementy

Dieta przed kolonoskopią  – rozpisana dieta, przykładowy jadłospis  

Jadłospis może różnić się w zależności od czasu pozostałego do badania i etapu przygotowań. Inaczej należy kompnować posiłki w przypadku podstawowej diety lekkostrawnej, a inaczej w przypadku diety ubogoresztkowej przed kolonoskopią – ta zwykle jest bardziej rygorystyczna. 

Jeśli nie wiesz, jak ułożyć menu – możesz skorzystać z gotowej, przykładowej rozpiski posiłków poniżej. Pamiętaj jednak, aby zapytać lekarza o szczegółowe instrukcje oraz listę dozwolonych i zakazanych składników i w razie potrzeby modyfikować jadłospis w oparciu o zalecenia. 

Dieta lekkostrawna przed kolonoskopią – przykładowy jadłospis 

• Śniadanie: płatki jaglane na mleku, banan; 
• Drugie śniadanie: bułka pszenna posmarowana masłem, dżem owocowy bez pestek; 
• Obiad: gotowana pierś z indyka, puree z dyni; 
• Podwieczorek: serek homogenizowany z miodem; 
• Kolacja: zupa pomidorowa bez śmietany, makaron pszenny. 

Jadłospis ubogoresztkowy przed kolonoskopią

• Śniadanie: chleba pszenny posmarowany masłem, chudy twaróg; 
• Drugie śniadanie: płatki ryżowe z jogurtem i dodatkiem musu z duszonych owoców (np. jabłek i brzoskwiń. Ważne, aby owoce nie miały pestek); 
• Obiad: gotowany na parze dorsz i warzywa (cukinia bez skórki i marchewka polane oliwą z oliwek);  
• Podwieczorek: biszkopty i kisiel morelowy; 
• Kolacja: pieczone jabłko bez skórki. 

Dieta płynna przed kolonoskopią – przykładowy jadłospis 

• Śniadanie: bułka pszenna posmarowana masłem, jajko ugotowane na twardo, wędlina z indyka; 
• Drugie śniadanie: w przypadku głodu można zjeść kisiel lub galaretkę, jednak posiłek nie powinien zawierać pestek i cząstek owoców; 
• Obiad: bulion klarowny; 
• Podwieczorek: sok jabłkowy (bez miąższu); 
• Kolacja: woda z cytryną lub herbata. 

To również może Cię zainteresować:

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – objawy zapalenia jelita grubego