GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – wskazania, przygotowanie, przebieg badania

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – co to za badanie?

GGTP, czyli gamma-glutamylotranspeptydaza, jest enzymem występującym w wątrobie. W diagnostyce ocena jego stężenia i aktywności we krwi znajduje zastosowanie u pacjentów z podejrzeniem chorób wątroby. Badanie wykonywane jest także w celu oceny funkcjonowania wątroby i monitorowania skuteczności leczenia. Co ważne, jest to jeden z najczulszych testów. Oznacza to, że już nawet niewielkie zaburzenia funkcjonowania wątroby i bardzo wczesne stadia choroby, mogą dawać odzwierciedlenie w postaci nieprawidłowego stężenia GGTP. Dodatkowo jest to badanie bardzo proste, wymagające jedynie pobranie niewielkiej próbki krwi, a także bezpieczne i nieinwazyjne.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – normy, interpretacja wyniku

Prawidłowe stężenie GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) we krwi powinno wynosić < 35 IU/l u kobiet oraz <40 IU/l u mężczyzn. Interpretacji wyniku powinien dokonać lekarz biorąc pod uwagę również wyniki innych badań, stan kliniczny pacjenta i pełną historię medyczną. Najczęściej wynik GGTP interpretuje się razem z wynikami AST i ALT, a także badaniami obrazowymi wątroby takimi jak USG.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Podwyższone stężenie GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) obserwuje się przede wszystkim w chorobach przebiegających z uszkodzeniami lub zaburzeniami funkcjonowania wątroby. Są to m.in.:

• cholestaza,
• choroby miąższu wątroby,
• polekowe uszkodzenie wątroby,
• marskość wątroby,
• stłuszczenie wątroby,
• silne zatrucie np. grzybami, alkoholem, lekami.

Dodatkowo podwyższone GGTP można zaobserwować również u pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów, cukrzycą oraz otyłością.

Natomiast niskie stężenie GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) nie ma wartości diagnostycznej.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania

Na wynik badania GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) mogą wpływać niektóre leki m.in. przeciwdepresyjne. Dlatego przed badaniem poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych przez Ciebie lekach. Dzięki temu interpretacja wyniku będzie prawidłowa i adekwatna do stanu Twojego organizmu.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – wskazania do wykonania badania

Najważniejszymi wskazania do oceny stężenia GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) we krwi są:

• podejrzenie alkoholowej choroby wątroby u osób przewlekle nadużywających alkoholu,
• podejrzenie cholestazy wewnątrzwątrobowej lub zewnątrzwątrobowej. Cholestaza jest stanem patologicznym polegającym na zatrzymaniu odpływu żółci. Objawy mogące świadczyć o cholestazie takie jak żółtaczka i świąd skóry są wskazaniem do wykonania badania GGTP,
• ryzyko toksycznego uszkodzenia wątroby np. w wyniku przyjmowania leków lub innych substancji,
• podejrzenie niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby,
• diagnostyka ostrej niewydolności i marskości wątroby,
• podejrzenie pierwotnego stwardniającego zapalenia dróg żółciowych,
• diagnostyka nowotworów wątroby.
• podejrzenie żółtaczki,
• podejrzenie kamicy dróg żółciowych, zapalenia pęcherzyka żółciowego lub dróg żółciowych,
• długotrwała terapia silnymi lekami.

Badanie GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) można wykonać również u osób z rozpoznanymi już chorobami wątroby, u których włączono leczenie. Wynik badania może stanowić sugestię dotyczącą wprowadzania ewentualnych modyfikacji w zaplanowanych dotychczas postępowaniu.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – przeciwwskazania

Nie istnieją bezwzględne przeciwwskazania do oznaczenia stężenia GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) we krwi. Badanie wymaga jedynie pobranie niewielkiej próbki krwi, dlatego jest bezpieczne, można je wykonywać u dzieci i kobiet w ciąży. Jeśli źle znosisz pobrania krwi lub występują u Ciebie problemy z krzepliwością, poinformuj o tym personel medyczny. Nie dyskwalifikuje to z przeprowadzenia badania, ale może wymagać wprowadzenia pewnych środków ostrożności, które zapewnią Ci komfort i bezpieczeństwo.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – przygotowanie do badania

Przed badaniem GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) nie jest wymagane specjalne przygotowanie. Na badanie najlepiej zgłosić się w godzinach porannych między 7:00 a 10:00, będąc na czczo, czyli co najmniej 8 godzin od zjedzenia ostatniego posiłku. W praktyce oznacza to, że kolacja w dniu poprzedzającym pobranie krwi powinna być zjedzona około godziny 18. Dzień przed badaniem unikaj alkoholu i intensywnego wysiłku. Przed badaniem nie odstawiaj na własną rękę żadnych przyjmowanych na stałe leków, chyba że lekarz zaleci inaczej. Ubierz się wygodnie tak, aby odsłonięcie ramienia nie stanowiło dla Ciebie problemu.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – przebieg badania

Badanie stężenia GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) we krwi nie różni się niczym od pobrania krwi do innych celów. Po wejściu do gabinetu zabiegowego zostaniesz poproszony o zajęcie miejsca na specjalnym fotelu i odsłonięcie ramienia. Osoba wykonująca badanie zdezynfekuje skórę i założy opaskę uciskową, co pomoże uwidocznić żyły. Następnie za pomocą cienkiej igły zostanie pobrana próbka krwi. Samo pobranie krwi trwa dosłownie kilka sekund i jest bezbolesne, możliwy jest jedynie niewielki dyskomfort w momencie wkłucia. Po badaniu możesz wrócić do swoich codziennych czynności, wystarczy, że przez kilka minut będziesz uciskać gazikiem miejsce wkłucia. Na wyniki trzeba zazwyczaj poczekać od jednego do kilku dni roboczych w zależności od laboratorium.

GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza) – skutki uboczne i powikłania

Badanie GGTP (gamma-glutamylotranspeptydazy) jest badaniem bezpiecznym i nie stwarza ryzyka powikłań dla zdrowia ani życia. Ewentualne skutki uboczne mają charakter łagodny i obejmują niewielką tkliwość, siniaki lub krwiaki w miejscu wkłucia. Najczęściej ustępują w ciągu kilku dni. Powikłania w postaci np. zapalenia, zakażenia czy obrzęku żył występują niezwykle rzadko. Jeśli mimo to po badaniu cokolwiek Cię zaniepokoi, skonsultuj się z lekarzem.