REKLAMA

Hipotermia – co to? Objawy, przyczyny, leczenie

Aktualizacja:

18 lutego 2022

Publikacja:

18 lutego 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Hipotermia to stan bezpośrednio zagrażający życiu. Osobie chorej powinna zostać natychmiast udzielona pierwsza pomoc, gdyż w przeciwnym razie – nadmierne wychłodzenie organizmu prowadzi do zgonu. Objawy hipotermii są dość charakterystyczne – w pierwszej kolejności pojawia się bladość skóry i jej zasinienie, a w dalszym – dochodzi do zaburzeń świadomości. Co to jest hipotermia? Jak ją rozpoznać? Jak udzielić pomocy?

Hipotermia jest stanem zagrażającym życiu.

Hipotermia – co to jest?

Hipotermia to stan wychłodzenia organizmu – do sytuacji tej dochodzi wówczas, gdy temperatura ciała spada poniżej 35°C. Sytuacja ta bezpośrednio zagraża życiu, a dalsze obniżanie temperatury powoduje coraz poważniejsze objawy. Hipotermia powoduje sytuację, w której ilość produkowanego ciepła jest zbyt mała, w stosunku do ilości traconej ciepłoty.

Dotyczy to każdej sytuacji, w której warunki środowiskowe są niesprzyjające, np.:
  • zima,
  • silny wiatr,
  • mróz.
Organizm, aby się ogrzać, produkuje dużą ilość ciepła, jednak ze względu na znaczne obniżenie temperatury środowiska, produkcja ta może być niewystarczająca. Wówczas dochodzi do hipotermii.

Hipotermia może być przypadkowa – spowodowana jest wówczas czynnikami zewnętrznymi (np. niską temperaturą otoczenia). Istnieje również hipotermia terapeutyczna (indukowana) – wywoływana celowo, w celu poprawy krążenia.

Hipotermia – przyczyny. Kto jest najbardziej narażony?

Wychłodzeniu organizmu sprzyja przede wszystkim brak odpowiedniej odzieży i obuwia. Dlatego wybierając się w rejony o szczególnie niskiej temperaturze lub zimą, należy pamiętać o tym, aby ubierać się ciepło,  a najlepiej – wielowarstwowo. Planując wyprawę w góry, warto zabrać ze sobą rozgrzewające produkty, np. herbatę w termosie.

Na wychłodzenie narażone są również:
  • osoby starsze – zwłaszcza gdy zmagają się ze schorzeniami otępiennymi czy demencją. Osoby te często mają kłopoty z pamięcią i nie są w stanie wrócić do domu. Niesie to ze sobą ryzyko długiego błądzenia np. zimą, co z kolei sprzyja hipotermii. Jest to szczególnie niebezpieczne nocą, gdy temperatura otoczenia dodatkowo spada. Dodatkowo starsze osoby często mają problemy z zaburzoną termoregulacją ze względu na swój wiek;
  • dzieci i niemowlęta – zarówno u niemowląt, jak i nieco starszych dzieci, procesy termoregulacji jeszcze nie funkcją sprawnie, co również niesie ze sobą większe ryzyko hipotermii;
  • osoby przyjmujące lekarstwa przeciwdepresyjne czy łagodzące dolegliwości bólowe – farmaceutyki te mogą zaburzać procesy termoregulacji.
Czynnikiem sprzyjającym hipotermii jest również nadmierne spożycie alkoholu. Substancja ta wpływa na naczynia krwionośne, prowadząc do ich znacznego poszerzenia, co sprzyja nadmiernej utracie ciepła. Zaburzeniom termoregulacji sprzyjają również niektóre choroby, np. anoreksja, niedoczynność tarczycy.

Objawy hipotermii – jak rozpoznać wychłodzenie organizmu?

Objawy hipotermii są uzależnione od stopnia wychłodzenia organizmu.
  1. Stopień I – pojawiają się łagodne objawy, takie jak drżenie ciała oraz bladość skóry. Dochodzi do znacznego ochłodzenia miejsc słabo ukrwionych, np. dłoni. Mogą pojawić się omdlenia oraz zawroty głowy;  
  2. Stopień II – jest to już poważniejszy poziom hipotermii, w którym dochodzi do znacznych zaburzeń świadomości, pojawiają się kłopoty z mową i koordynacją ruchową (nadmierna sztywność mięśni);
  3. Stopień III – stopień III stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia. Dochodzi do utraty świadomości, a skóra przybiera wręcz siny odcień. Chory ma bardzo słaby puls i nie reaguje na bodźce.
Przy łagodnej hipotermii (stopień I) chory jest w stanie poradzić sobie samodzielnie (wystarczy ogrzać ciało, udając się do ciepłego pomieszczenia lub przy pomocy termoforu/gorącej herbaty), natomiast w dwóch pozostałych sytuacjach wymaga pomocy innych.

Hipotermia – pierwsza pomoc. Jak jej udzielić?

Osoby dotknięte hipotermią II lub III stopnia nie są w stanie samodzielnie udzielić sobie wsparcia. Wówczas należy udzielić im pierwszej pomocy i natychmiast wezwać pogotowie.

Przede wszystkim należy chorego okryć kocem bądź dodatkową odzieżą. Pod żadnym pozorem nie wolno gwałtownie ogrzewać organizmu, gdyż może to wywołać zaburzenia rytmu serca.

Można delikatnie i stopniowo pocierać np. ręce chorego oraz podawać ciepłe (niegorące) napoje.

Jeśli dojdzie do utraty przytomność, to należy najpierw dokonać wentylacji chorego (stopniowo wpuścić powietrze do jego organizmu), a dopiero po kilku minutach przystąpić do resuscytacji.

Hipotermia – leczenie

Chory z hipotermią II i III stopnia zawsze wymaga hospitalizacji, a leczenie polega na stopniowym podnoszeniu temperatury ciała. Hipotermia niesie również ze sobą ryzyko odmrożeń, zwłaszcza na stopach lub dłoniach.

Odmrożenia, w zależności od stopnia ich zaawansowania, leczy się poprzez stosowanie odpowiednich maści, pobudzających krążenie i natłuszczających skórę. Zaawansowane odmrożenia IV stopnia mogą wiązać się z koniecznością amputacji.

 

Autor: Redakcja