Pocimy się z powodu upału, stresu lub silnych emocji. Pocenie wywołują też pikantne lub gorące potrawy, alkohol czy nadmiar kawy. Pocenie się towarzyszy kolejnym etapom naszego życia, związanym ze zmianami hormonalnymi, czyli pokwitaniu i przekwitaniu, pojawia się też w okresie przedpokwitaniowym. W normalnych warunkach nasze ciało wydziela 0,8 litra potu na dobę.
Pot składa się w 99 proc. z wody, zawiera dość dużo soli, mocznika, amoniaku, kwasu moczowego aminokwasów. Nieprzyjemny zapach potu powstaje wtedy, kiedy nasz pot rozkłada się i miesza z bakteriami oraz grzybami drożdżopodobnymi istniejącymi na skórze. Im bardziej się pocimy, tym szybciej namnażają się skórne drobnoustroje. Powstawaniu drażniącej woni sprzyja też obecność włosów, na przykład pod pachami.
Polecamy: Nadmierne pocenie głowy – przyczyny i leczenie
Mamy na ciele około 3 milionów gruczołów potowych. Są ich dwa rodzaje:
- gruczoły ekrynowe, będące niezależnymi przydatkami skór,
- gruczoły apokrynowe, które są związane z mieszkiem włosowym. Te ostatnie są zlokalizowane w największej ilości pod pachami i w okolicy narządów płciowych. Ich czynność jest pobudzana przez czynniki hormonalne.
Niektórzy zmagają się z hiperhydrozą, czyli nadmierną potliwością. Ich ciała wydzielają kilkakrotnie razy więcej potu od osób, które nie mają tego problemu. Nadpotliwość jest jednym z objawów:
- nadczynności tarczycy,
- cukrzycy,
- nowotworów krwi.
Nadpotliowść towarzyszy także otyłości. Mówimy wtedy o potliwości wtórnej, w przypadku której najlepszą terapią jest wyleczenie choroby leżącej u jej podstaw. Przyczyną pierwotnej nadmiernej potliwości jest prawdopodobnie silne pobudzenie układu nerwowego. Lekarze wskazują również na podłoże genetyczne schorzenia. Przemysł farmaceutyczny i kosmetyczny oferuje pełną gamę kosmetyków w postaci sztyftów, kulek, sprayów bądź nawet chusteczek. Czym różnią się antyperspiranty i blokery potu? Jak dobrać najodpowiedniejszy dla siebie kosmetyk?
Dezodorant a antyperspirant
Dezodorant niweluje niemiłe skutki pocenia się, czyli nieprzyjemny zapach. Jest przeznaczony dla osób, które nie mają problemów z nadmierną potliwością. Przy wyborze tego kosmetyku kierujemy się głównie jego zapachem i intensywnością. Przed zakupem dezodorantu powinniśmy sprawdzić skład produktu i wybrać ten, który jest pozbawiony alkoholu, a zarazem zawiera składniki antyseptyczne, takie jak prowitamina B5 lub alantoina. Dezodoranty są dostępne pod różnymi postaciami, najczęściej w formie roll-onu, spray-u, atomizera oraz naturalnego kryształu.
Jaki antyperspirant jest skuteczny?
Antyperspirant jest delikatniejszy dla skóry i zdecydowanie dłużej działa. Należy stosować go z umiarem. Po zaaplikowaniu antyperspirantu (bez względu na rodzaj aplikatora – aerozol, kulka czy sztyft) warto poczekać kilka minut, zanim jego składniki rozpuszczą się na powierzchni skóry i wchłoną.
Antyperspirant może hamować drożność gruczołów potowych, co z kolei może doprowadzić do stanu zapalnego. Tak więc warto co pewien czas zrobić sobie przerwę i sięgnąć po dezodorant. Na pocenie się dłoni sprawdzą się chusteczki, których składniki o działaniu antyperspirującym blokują wydzielanie potu i, w konsekwencji, długotrwale eliminują problem pocenia się.
Polecamy: Astma alergiczna – objawy, leczenie, profilaktyka
Antyperspirant hamuje proces pocenia się, ma też właściwości dezodorujące. Nie zawiera alkoholu, a funkcję bakteriobójczą spełniają sole. Dostępne są też antyperspiranty, które w swoim składzie mają silikony uniemożliwiające całkowite wysychanie kosmetyku lub które są mineralne (w krysztale). Te ostatnie należy przed użyciem zwilżyć, by uaktywnić ich składniki.
Krzemian magnezowy w antyperspirantach, to substancja łagodna dla skóry. Związki glinu w antyperspirantach mogą wykazywać działanie drażniące skórę. Zdaniem specjalistów wynika to raczej z niskiego pH produktów, a nie aktywności samej substancji czynnej. W produktach przeciwpotnych specjaliści z Naukowego Komitetu ds. Bezpieczeństwa Konsumenta, który jest organem doradczym Komisji Europejskiej, ograniczyli używanie niektórych związków glinu. Używający ich producenci muszą na opakowaniach zamieszczać adnotację „Nie stosować na podrażnioną lub uszkodzoną skórę”.
Najpopularniejsza substancja – chlorowodorotlenek glinu jest w Europie nielimitowana, co oznacza, że eksperci nie widzą ryzyka w jego kosmetycznym wykorzystaniu. Tymczasem w USA antyperspiranty zawierające związki glinu są dostępne wyłącznie w aptekach.
Polecamy: Trening autogenny Schultza – na czym polega? Kiedy go stosować?
Ważne, by kobiety nie stosowały anyperspirantów przeznaczonych dla mężczyzn i odwrotnie – ze względu na różny odczyn pH skóry kobiet i mężczyzn. Należy pamiętać, że kosmetyki do pielęgnacji skóry pod pachami należy zmieniać minimum raz na pół roku, gdyż zbyt długie użytkowanie produktu o tym samym składzie może powodować zmiany alergiczne skóry. Zapachowych dezodorantów i antyperspirantów nie wolno stosować bezpośrednio przed opalaniem, gdyż mogą one doprowadzić do pojawienia się przebarwień skóry.
Jak stosować bloker potu?
W aptekach znajdziemy także silniejsze środki zmniejszające wydzielanie potu. Sprawdź, jak działają blokery potu, dla kogo są przeznaczone i jakie są skutki niewłaściwego stosowania blokerów. Blokery nazywane są regulatorami pocenia. Mają działanie blokujące, co wpływa na znaczne ograniczenie wydzielanego potu. Blokery różnią się od powszechnie stosowanych antyperspirantów składem chemicznym.
Antyperspirant zawiera chlorek glinu, który miesza się z potem i tworzy galaretowatą substancję, która czopuje gruczoły w skórze i blokuje pocenie. Blokery zawierają silniej działające substancje, które lokują się głębiej w gruczołach potowych i na dłużej powstrzymują pocenie. Najczęściej zaleca się smarowanie nimi skórę pach (czystą i wysuszoną) na noc. Nie ma potrzeby aplikowania preparatu w ciągu dnia. Nie należy go również stosować przez długi czas. Blokerów nie nakłada się po depilacji ani na uszkodzony naskórek. Po zastosowaniu takiego produktu skóra może zostać podrażniona – częstym skutkiem ubocznym jest zaczerwienienie i swędzenie, a także przesuszenie skóry.
Blokerów nie należy stosować tak często jak zwykłych antyperspirantów – wystarczy używać ich 1-2 razy w tygodniu. Zazwyczaj po ich zastosowaniu pojawia się nieprzyjemne uczucie pieczenia.
Warto wiedzieć: Swędząca wysypka na dłoniach – przyczyny i sposoby leczenia
Zbyt częste używanie regulatorów potu, wiąże się z nadmiernym zablokowaniem kanalików potowych, co może prowadzić do powstawania stanów zapalnych w okolicach ich ujść.
Ważne, blokery należy stosować zgodnie z informacją zawartą w ulotce.
Jeśli przy dłuższym używaniu blokerów pojawia się stan zapalny, należy natychmiast je odstawić i zadbać o higienę oraz pielęgnację podrażnionych części ciała. Jeżeli po kilku dniach objawy nie mijają, konieczna jest konsultacja z lekarzem, który prawdopodobnie zaleci antybiotyk miejscowo lub antybiotykoterapię doustnie. Długotrwałe stosowanie blokerów może również sprawić, że uodpornimy się na ich działanie.
Tabletki przeciw poceniu – kiedy można stosować?
W aptekach dostępne są także tabletki przeciw poceniu. Tabletki można stosować, gdy przyczyną nadpotliwości nie jest choroba. Antyperspiranty w tabletkach polecane są dla osób mających problem z nadmierną potliwością pach, rąk, stóp czy pleców. Preparaty pomagają ograniczyć potliwość na całej powierzchni ciała. Polecane są także w okresie menopauzy.
Tabletki na nadmierne pocenie pomagają zarówno w zmniejszeniu wydzielania potu, jak i wpływają na oczyszczenie organizmu z toksyn, wywołujących nieprzyjemny zapach potu.
Leki na pocenie bez recepty zawierają wyciągi z ziół, przede wszystkim z szałwii lekarskiej, które ograniczają pracę gruczołów potowych.
Autor: Iga Hintz
