Przyczyny zachorowania na kataralne zapalenia ucha
Zapalenie ucha występuje, gdy ucho środkowe jest połączone z jamą gardłową i nosem za pomocą trąbki słuchowej. Kiedy w nosie pojawia się katar, wydzielina może dostać się do ucha, co powoduje stan zapalny, zwłaszcza jeśli w nosie są bakterie. Choroba może również rozwijać się podczas ropnego zapalenia migdałków lub chorób dziecięcych, takich jak odra czy szkarlatyna. U dzieci zapalenie ucha może być także rezultatem długotrwałego lub chronicznego nieżytu nosa, wywołanego reakcją alergiczną. Dzieci mające rodziców z historią tej choroby lub obciążone genetycznie skłonnością do alergii są bardziej narażone.
Zobacz także: Choroby zakaźne u dzieci
Objawy kataralnego zapalenia ucha
Aby zdiagnozować ostre zapalenie ucha środkowego (OZUŚ), trzeba jednocześnie spełnić poniższe warunki:
1. Nagły początek choroby z objawami takimi jak ból ucha (u niemowląt może to objawiać się pociąganiem za małżowinę uszną), niepokój, rozdrażnienie lub płacz (szczególnie u niemowląt i małych dzieci), gorączka oraz wyciek ropny z przewodu słuchowego zewnętrznego.
2. Wykazanie obecności płynu w jamie bębenkowej ucha środkowego, co może być potwierdzone przez:
- Uwypuklenie błony bębenkowej w stronę przewodu słuchowego zewnętrznego (najbardziej pewny objaw).
- Ograniczenie lub brak ruchomości błony bębenkowej.
- Widoczny poziom płynu za błoną bębenkową.
- Ropny wyciek z ucha środkowego przez przewód słuchowy zewnętrzny.
3. Obecność objawów podmiotowych i przedmiotowych zapalenia ucha środkowego, takich jak wyraźne zaczerwienienie błony bębenkowej lub silny ból ucha, który utrudnia normalne funkcjonowanie dziecka lub sen.
Brak stwierdzenia choćby jednego z powyższych kryteriów sprawia, że diagnoza OZUŚ jest niepewna. Objawy podmiotowe są zbyt mało specyficzne, aby jednoznacznie potwierdzić OZUŚ, i zbyt mało wrażliwe (ból i wyciek z ucha środkowego), aby wykluczyć to schorzenie, jeśli nie zostaną zaobserwowane.
Oprócz charakterystycznych objawów OZUŚ, takich jak silny ból ucha, uczucie rozpierania w uchu i utrata słuchu, mogą wystąpić także objawy ogólne, takie jak gorączka, złe samopoczucie, utrata apetytu, niepokój, wymioty i biegunka. U młodszych dzieci te objawy są często bardziej nasilone. W połowie przypadków ostre zapalenie ucha środkowego może przebiegać bez bólu ucha. Bolesność przy ucisku na skrawek ucha nie jest jednak charakterystycznym objawem zapalenia ucha środkowego; może sugerować jedynie zapalenie ucha zewnętrznego.
Podczas badania otoskopowego można zaobserwować zatarcie refleksu świetlnego, zaczerwienienie i zgrubienie błony bębenkowej, jej uwypuklenie oraz ograniczenie ruchomości. Czasami dochodzi do spontanicznego pęknięcia błony bębenkowej i wycieku z ucha, co przynosi ulgę w objawach bólowych.
Kataralne zapalenie ucha u dorosłych
Choć najczęściej to dzieci chorują na kataralne zapalenie ucha, dorosły także może zapaść na tę chorobę. To częste powikłanie po przeziębieniu, spowodowane głównie przez wirusy, takie jak paragrypy, rhinowirusy czy koronawirusy. Kataralne zapalenie ucha to dość nieprzyjemna dolegliwość, która wiąże się z silnym bólem i czasami problemami ze słuchem. Występuje, gdy zakażenie przenosi się z gardła do jamy bębenkowej przez trąbkę słuchową. W wyniku przeziębienia może dojść do obrzęku, zaczerwienienia błony śluzowej i zwiększonej produkcji śluzu.
Czytaj także: Choroby wirusowe – rodzaje, objawy, leczenie
Kataralne zapalenie ucha – ile trwa?
Zazwyczaj choroba ustępuje po 7-10 dniach. Jeśli jednak po tym czasie nie widać znacznej poprawy zdrowia pacjenta, warto skonsultować się z laryngologiem. Specjalista oceni stan błony bębenkowej, nosa i gardła, a następnie zaleci odpowiednie leczenie.
Kataralne zapalenie ucha – jak leczyć
Kataralne zapalenia ucha u dziecka zwykle leczy się farmakoterapią, zwłaszcza lekami, które łagodzą objawy choroby, takie jak ból oraz leków przeciwgorączkowych. Te środki pomagają zmniejszyć stan zapalny w uchu. W niektórych przypadkach, gdy jest to konieczne, lekarz może zalecić także antybiotyki.
Ból ucha, zwłaszcza w pierwszym dniu, powinno się leczyć nawet jeśli nie zdecydujemy się na stosowanie antybiotyków. Dobre i skuteczne leki na łagodzenie bólu ucha to paracetamol lub ibuprofen.
Główne cele leczenia kataralnego zapalenia ucha u dziecka to szybkie złagodzenie objawów, pozbycie się bakterii z ucha środkowego oraz zapobieganie powikłaniom ropnego zakażenia. Jeśli objawy utrzymują się pomimo antybiotyków, może być konieczne przeprowadzenie paracentezy, czyli nacięcia błony bębenkowej, aby ułatwić odpływ płynu z ucha.
Decyzję o paracentezie podejmuje się, gdy błona bębenkowa jest bardzo naprężona i istnieje ryzyko jej pęknięcia, a także gdy podejrzewa się powikłania. U małych dzieci paracenteza może być wykonana także w przypadku utrzymującej się gorączki, biegunek i wymiotów, nawet jeśli nie ma wyraźnych objawów zapalenia ucha przy badaniu otoskopowym. Badanie płynu pobranego podczas paracentezy pozwala na określenie rodzaju bakterii i ich wrażliwości na antybiotyki, co jest istotne dla dalszego leczenia.
