REKLAMA

Stan przedrzucawkowy – objawy. Czy jest zagrożeniem dla ciąży?

Aktualizacja:

09 grudnia 2024

Publikacja:

12 lipca 2022

Czas czytania:

6 min

Autor:

Redakcja

Stan przedrzucawkowy to dolegliwość, która występuje średnio u ok. 10% kobiet ciężarnych. Stan ten jest określany również jako zatrucie ciążowe lub preeklampsja. Zatrucia ciążowego nie wolno lekceważyć, ponieważ może mieć negatywne konsekwencje zarówno dla mamy, jak i samego przebiegu ciąży. Czym jest stan przedrzucawkowy w ciąży? Czym grozi? W jaki sposób można go rozpoznać i leczyć?

Stan przedrzucawkowy najczęściej występuje ok. 20. tygodnia ciąży.

Stan przedrzucawkowy w ciąży – co to jest?

Stan przedrzucawkowy w ciąży to zespół objawów związanych m.in. z wystąpieniem nadciśnienia i białkomoczu. Dolegliwość jest stosunkowo rzadka i zwykle występuje w czasie trwania ciąży (ok. 20. tygodnia), choć może również pojawić się po porodzie. Stan przedrzucawkowy może mieć postać łagodną i wówczas przyszła mama musi dużo odpoczywać, żeby m.in. unormować ciśnienie.

Niestety stan przedrzucawkowy może mieć też ciężki przebieg. W takiej sytuacji kobieta wymaga hospitalizacji i nadzoru zespołu lekarzy. Konieczne jest także zażywanie farmaceutyków, np. zawierających siarczan magnezu.

Czytaj też: Gestoza (nadciśnienie ciążowe) – co to jest? Jakie są jej przyczyny i objawy?

Stan przedrzucawkowy w ciąży – jakie są konsekwencje?

Stanu przedrzucawkowego nie wolno lekceważyć, ponieważ może mieć poważne skutki. Przede wszystkim stan ten może przyspieszyć poród i spowodować zbyt wczesne urodzenie dziecka. Wystąpienie stanu przedrzucawkowego grozi też rozwojem rzucawki, zagrażającej bezpośrednio życiu kobiety. W przebiegu rzucawki pojawiają się drgawki oraz utrata przytomności.

Oprócz tego stan przedrzucawkowy może zwiększać ryzyko rozwoju chorób układu krążenia czy zaburzeń pracy nerek lub wątroby. Może również spowodować uszkodzenie niektórych struktur w mózgu, a także trwałe problemy z ciśnieniem. Zatrucie ciążowe występuje jako zbiór objawów, dlatego po ich zaobserwowaniu przyszła mama powinna jak najszybciej skonsultować się z lekarzem.

Dlaczego pojawia się stan przedrzucawkowy w ciąży? Przyczyny i czynniki ryzyka

Istnieje kilka czynników zwiększających ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego w ciąży. Należy jednak pamiętać, że ciąża wiąże się z dużymi zmianami fizjologicznymi, a każdy organizm może na nie inaczej reagować – dlatego zatrucie może wystąpić nawet jeśli nie potrafimy wskazać konkretnej przyczyny.

Czynniki zwiększające ryzyko pojawienia się stanu przedrzucawkowego w ciąży to:
  • reakcja autoimmunologiczna – stan przedrzucawkowy może wystąpić wówczas, gdy organizm matki rozpozna płód jako obcy i podejmie działania immunologiczne mające na celu ochronę przed nim; jest to sytuacja, w której zaburzone zostają warunki adaptacyjne dla płodu;
  • nieprawidłowe zagnieżdżenie się łożyska – to jedna z częstszych przyczyn wystąpienia stanu przedrzucawkowego.
Inne czynniki sprzyjające wystąpieniu takiego stanu to m.in. otyłość lub nadwaga u przyszłej mamy, problemy z ciśnieniem (szczególnie nadciśnienie) i zaburzenia autoimmunologiczne. Większym ryzykiem obarczone są również kobiety chorujące na cukrzycę.

Stan przedrzucawkowy – jak go ropoznać? Objawy

Stan przedrzucawkowy to zespół objawów, co oznacza, że aby móc podejrzewać zatrucie ciążowe, musi występować przynajmniej kilka objawów.

Zwykle pierwszym sygnałem są problemy z ciśnieniem. Szczególnie łatwo wykryć je tym mamom, które do tej pory nie zmagały się z taką dolegliwością. W przypadku zatrucia ciążowego problemem jest przede wszystkim zbyt wysokie ciśnienie.

Drugim charakterystycznym objawem zatrucia ciążowego jest tzw. białkomocz. Mocz ma wówczas bardzo charakterystyczny, pienisty wygląd, co jest spowodowane obecnością białek w cieczy.

Oprócz tego zatrucie ciążowe wiąże się z takimi objawami, jak: W przypadku ciężkiego stanu przedrzucawkowego dochodzi m.in. do zaburzeń świadomości, drgawek, a nawet do utraty przytomności, co bezpośrednio zagraża życiu.

Stan przedrzucawkowy a druga ciąża – czy to ma jakiś wpływ?

Wystąpienie stanu przedrzucawkowgo przy pierwszej ciąży zwiększa ryzyko jego ponownego wystąpienia przy kolejnej. Dlatego kobiety decydujące się na ponowne zajście w ciążę powinny wdrożyć odpowiednią profilaktykę, ograniczającą ryzyko wystąpienia zatrucia ciążowego. Profilaktyka nie daje gwarancji, że stan przedrzucawkowy nie wystąpi, ale może złagodzić jego przebieg przy kolejnej ciąży.

Działania profilaktyczne to m.in. regularne kontrolowanie ciśnienia i konsultacja z lekarzem kardiologiem w razie potrzeby oraz regularne badanie obecności białka w moczu, co pozwoli na wczesne wykrycie nieprawidłowości. Warto także postawić na dietę zawierającą małe ilości sodu.

Stan przedrzucawkowy – jakie badania wykonać?

Przy podejrzeniu stanu przedrzucawkowego wykonuje się badania pod kątem kwasów żółciowych, czynności nerek oraz diagnozuje się łożyskowy czynnik wzrostu. Zalecanym badaniem jest też diagnoza moczu w kierunku obecności białek.

Po potwierdzeniu zatrucia ciążowego należy wykonać badanie USG, aby ocenić stan dziecka. Jeśli potrzebujesz skierowania na badania, umów wizytę u naszego specjalisty.

Stan przedrzucawkowy – jak wygląda leczenie?

W przypadku zatrucia ciążowego znaczenie ma przede wszystkim profilaktyka. Jeśli jednak stan przedrzucawkowy już się rozwinie, to wówczas leczenie zależy od jego przebiegu. Jeśli ma on postać łagodną, kobiecie zaleca się przede wszystkim odpoczynek, minimalizowanie stresu i ograniczenie soli w diecie – ze względu na ciśnienie.

Sprawdź również: Sól w diecie – ile gramów wynosi dzienne zapotrzebowanie na sól? Jak ograniczyć sól?

W przypadku cięższego przebiegu lekarz może zalecić leki regulujące ciśnienie krwi, a nawet skierować na hospitalizację pod okiem zespołu lekarzy. Specjalista może także   przepisać pacjentce kortykosteroidy, mające poprawić m.in. pracę nerek.

Stan przedrzucawkowy – jak zapobiegać?

Działania profilaktyczne w przypadku stanu przedrzucawkowego są niezwykle istotne. Przede wszystkim należy kontrolować poziom ciśnienia krwi i zapisywać wyniki. Jeśli pojawiają się problemy z nadciśnieniem, należy natychmiast udać się do lekarza.

Aby ograniczyć ryzyko nadciśnienia w ciąży, warto ograniczyć sól w diecie oraz postawić na odpowiednio zbilansowane odżywianie. Przyszła mama może także podejmować aktywność fizyczną, dopasowaną do jej aktualnego stanu.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko stanu przedrzucawkowego są schorzenia takie jak cukrzyca czy otyłość. Z tego względu warto już na etapie planowania ciąży zadbać m.in. o zrzucenie zbędnych kilogramów oraz uregulowanie cukrzycy. Zwiększy to prawdopodobieństwo łagodnego przebiegu zatrucia ciążowego lub jego całkowitego uniknięcia.

Kobieta może także dostać indywidualnie dopasowane zalecenia od lekarza, dlatego planując ciążę, warto konsultować się ze specjalistą i być pod jego nadzorem.

Stan przedrzucawkowy a dieta – na czym oprzeć odżywianie?

W jadłospisie przyszłej mamy powinny pojawiać się przede wszystkim pełnowartościowe i dobrze zbilansowane posiłki. Aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia stanu przedrzucawkowego, należy ograniczyć tłustą i przetworzoną żywność, gotowe dania instant czy fast foody. Produkty te sprzyjają nadciśnieniu tętniczemu i stwarzają bezpośrednie ryzyko pojawienia się zatrucia ciążowego. W profilaktyce stanu przedrzucawkowego pomocna może być również odpowiednia ilość błonnika w diecie.

Autor: Redakcja