REKLAMA

Szmery w sercu – przyczyny, badania. O czym świadczą?

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

21 kwietnia 2022

Publikacja:

21 kwietnia 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Szmery w sercu to zwykle objaw typowy dla wady serca – wrodzonej lub nabytej. Zdarza się jednak, że szmery pojawiają się u osób dorosłych bądź dzieci, które nie mają problemów na tym tle. Najczęściej dochodzi do tego na skutek zbyt szybkiego przepływu krwi, występującego m.in. podczas wzmożonego wysiłku fizycznego. W takiej sytuacji szmery w sercu nie powinny budzić niepokoju. Jeśli jednak pojawiają się np. w stanie spoczynku, warto wykonać odpowiednie badania. Czym są szmery w sercu? Jakie są ich przyczyny? Jakie badania wykonać?

Najczęstszą przyczyną szmerów serca są wady wrodzone lub nabyte.

Szmery w sercu – co to jest? Jak powstają?

Szmery w sercu to określenie na sytuację, w której płynąca krew napotyka pewne przeszkody na swojej drodze, przez co strumień krwi zmienia się w turbulentny. Dodatkowo może dochodzić do gwałtownego zamknięcia zastawek, czemu towarzyszy charakterystyczny ton. Krew krąży bez przerwy i w przypadku gdy nie napotyka żadnych utrudnień, jej przepływ jest bezgłośny.

Serce pracuje w sposób równomierny; na przemian dochodzi do jego skurczu i rozkurczu. Szmery mogą być słyszalne na każdym etapie, dlatego wyróżnia się szmery skurczowe, rozkurczowe bądź ciągłe – utrzymujące się zarówno w czasie skurczu, jak i rozkurczu. Dodatkowo mogą one występować w różnych fazach (wczesnej lub późnej) skurczu lub rozkurczu, mieć stałą głośność, rozgłaśniać się albo ściszać.

Dźwięk określany jako szmery w sercu wynika również z nadmiernego przyspieszenia przepływu krwi. Odpowiadają za to nie tylko przeszkody napotykane po drodze, ale także m.in. wzmożony wysiłek w czasie aktywności fizycznej. W takiej sytuacji szmery są naturalnym zjawiskiem i nie powinny być powodem do niepokoju.

Szmery w sercu – skąd się biorą? Przyczyny

Szmery w sercu mają swoje podłoże przede wszystkim w wadach serca, najczęściej związanych z zastawkami utrudniającymi swobodny przepływ krwi, powodującymi jej cofanie, lub ze zwężeniem aorty.

Oprócz tego szmery w sercu u dorosłych mogą być spowodowane:
  • anemią (z uwagi na przyspieszony przepływ krwi),
  • miażdżycą,
  • zaburzeniami pracy tarczycy.
Szmery w sercu u dzieci często wskazują z kolei na wady wrodzone serca, np. ubytki w przegrodzie międzyprzedsionkowej, międzykomorowej czy wrodzone zwężenie aorty. Co istotne, niektóre wady serca u dzieci mają skłonność do samoistnego zanikania przed ukończeniem przez dziecko 1. roku życia. Nie oznacza to jednak, że można zrezygnować z opieki medycznej. Dziecko, u którego występują szmery w sercu, musi być pod stałą kontrolą lekarską, którą należy rozpocząć niezwłocznie przy podejrzeniu nieprawidłowości. 

Szmery w sercu – jakie badania wykonać?

Szmery w sercu nie zawsze oznaczają chorobę bądź poważne zmiany w organizmie. Ich występowanie w każdym przypadku należy jednak skonsultować z lekarzem kardiologiem. Na wizytę warto zabrać ze sobą wcześniejsze wyniki echa serca. Skierowanie na to badanie można uzyskać od internisty. 

Echo serca, czyli inaczej echokardiografia, to nieinwazyjne badanie pozwalające ocenić zarówno budowę, jak i funkcjonowanie zastawek oraz całego mięśnia sercowego. W związku z tym jest ono podstawowym badaniem przy objawach takich jak szmery w sercu. Echokardiografia pozwala m.in. zdiagnozować wady serca i zaburzenia na tle zastawek. Dodatkowo pomaga w ocenie ich nasilenia i zaawansowania. Echokardiografia jest badaniem USG, dzięki czemu specjalista na bieżąco może obserwować pracę poszczególnych struktur.

Innym badaniem pomocnym w diagnostyce jest EKG umożliwiające kilkuminutową obserwację czynności elektrycznej mięśnia sercowego. Badanie to wykonuje się z użyciem elektrod. W większości przypadków nie pozwala ono jednak na identyfikację problemu strukturalnego w sercu.

Oprócz tego podstawowym elementem diagnozy przy szmerach serca jest osłuchiwanie klatki piersiowej stetoskopem i przeprowadzenie wnikliwego wywiadu przez lekarza. Już na tej podstawie jest on w stanie wstępnie określić problem po przeanalizowaniu występującego szmeru.

Szmery w sercu – do jakiego lekarza iść?

Szmery w sercu to problem kardiologiczny, dlatego należy zgłosić się do kardiologa. Na pierwszą wizytę można udać się również do internisty, który wypisze skierowanie na poszczególne badania i pokieruje na dalszą diagnozę właśnie do specjalisty kardiologa. Szmery u dziecka wymagają opieki kardiologa dziecięcego.

Autor: Redakcja