Urografia – co to za badanie i na czym polega? Przygotowanie, przebieg, cena

Na czym polega urografia?

Urografia polega na wykonaniu serii zdjęć rentgenowskich jamy brzusznej. Badanie to umożliwia ocenę budowy i czynności nerek oraz dróg moczowych. 

Wskazaniami do przeprowadzenia urografii są głównie zaburzenia pracy układu moczowego – podejrzenie nieprawidłowości w wytwarzaniu, przepływie lub usuwaniu moczu. Badanie pozwala rozpoznać m.in. wady wrodzone i nabyte układu moczowego, urazy tworzących go narządów, zwężenia lub poszerzenia dróg moczowych, a także złogi w drogach moczowych.

Na urografię mogą zostać skierowani pacjenci, u których występują niepokojące objawy, takie jak ból i pieczenie podczas oddawania moczu, bóle podbrzusza, skąpomocz czy zaleganie moczu.

Badanie wymaga dożylnego podania pacjentowi środka cieniującego (kontrastu). Ze względu na małą dokładność urografię coraz częściej zastępuje się USG, tomografią komputerową lub rezonansem magnetycznym.

Przygotowanie do urografii

Jak przygotować się do urografii?

• Na 2 dni przed badaniem należy stosować dietę lekkostrawną, bez produktów wzdymających. Powinno się unikać w szczególności świeżych owoców i warzyw, kaszy, ciemnego pieczywa, kapusty, grochu, fasoli. W tym czasie najlepiej sprawdzą się pokarmy płynne lub półpłynne.
• W dniu poprzedzającym badanie należy przyjmować preparat symetykonu, zadbać o wypróżnienie i wypić 2–3 l wody niegazowanej.  
• Konieczne może być wykonanie lewatywy w dniu poprzedzającym badanie.
• Na badanie należy zgłosić się na czczo.
• W dniu badania stosowane stale leki należy przyjąć według zaleceń, popijając niewielką ilością wody niegazowanej.
• Osoby chorujące na cukrzycę i leczone metforminą powinny ustalić postępowanie ze swoim lekarzem.

Urografia może być wykonana również w trakcie miesiączki. Zaleca się wykonanie badania w pierwszej fazie cyklu (do 12. dnia od rozpoczęcia miesiączki), aby wykluczyć ryzyko powikłań ewentualnej ciąży.

Lekarze najczęściej zalecają, aby przed urografią wykonać badanie poziomu kreatyniny i TSH we krwi.

Jak wygląda badanie urograficzne?

1. Na początku, jeszcze przed podaniem kontrastu, wykonuje się przeglądowe zdjęcie jamy brzusznej.
2. Przez umieszczony w żyle wenflon pacjentowi podaje się środek cieniujący. Podobnie jak inne substancje zostaje on przefiltrowany przez nerki i wydzielony do moczu.
3. Po podaniu środka cieniującego wykonuje się zdjęcia rentgenowskie w różnych odstępach czasu (najczęściej po 5–7, 10 i 20 minutach). Możliwe jest też wykonanie zdjęć opóźnionych (po kilku, kilkunastu godzinach).
4. Po badaniu pacjent otrzymuje wynik w postaci kilku zdjęć rentgenowskich z opisem. Wyniki interpretuje lekarz kierujący na badanie.

Urografia nie powoduje żadnego bólu u pacjenta. Podczas podawania kontrastu przez krótki czas może wystąpić uczucie ciepła i metaliczny posmak w ustach. Badanie odbywa się w pracowni rentgenowskiej – osoba badana leży na specjalnym stole z odsłoniętym brzuchem, nad nią znajduje się aparat rentgenowski. W czasie urografii można pozostać w ubraniu, o ile nie ma ono elementów metalowych.

Po wykonaniu badania pacjent pozostaje pod obserwacją przez ok. 30 minut. Później można od razu wrócić do codziennych czynności. Zaleca się przyjmowanie dużej ilości płynów, aby wspomóc usunięcie środka kontrastującego z organizmu.

Kobiety, które karmią piersią, powinny przerwać karmienie na czas 1–2 dni po badaniu.

Urografia – przeciwwskazania, powikłania

Urografii nie wykonuje się u pacjentów z uczuleniem na środek kontrastujący lub upośledzoną czynnością nerek. Badania co do zasady nie przeprowadza się też u kobiet w ciąży.

Powikłania urografii zdarzają się rzadko. Możliwe jest wystąpienie reakcji alergicznej o różnym nasileniu lub uszkodzenie nerek przez środek cieniujący.

Cena badania 

Urografia może być wykonana na NFZ lub prywatnie – w tym drugim przypadku pacjent zapłaci ok. 200–400 zł. Warto pamiętać, że do przeprowadzenia badania zawsze wymagane jest skierowanie od lekarza.