Ważne witaminy w ciąży i po porodzie
Witaminy i składniki mineralne, które mają największe znaczenie dla kobiet planujących potomstwo, ciężarnych i po porodzie, to przede wszystkim:
- kwas foliowy,
- jod,
- DHA,
- witamina D,
- magnez,
- żelazo.
Dlaczego te substancje są takie ważne i w jakich dawkach należy je suplementować?
Kwas foliowy
Podstawową witaminą związaną z planowaniem potomstwa oraz ciążą jest kwas foliowy. Rekomendowana dawka, zmniejszająca ryzyko występowania wad cewy nerwowej, to 0,4 mg na dobę, podawane doustnie. Najlepiej, aby taka suplementacja była prowadzona 12 tygodni przed planowaną ciążą, aby organizm matki dysponował tym związkiem w odpowiedniej ilości podczas najważniejszych procesów organogenezy.
Jod
w Polsce niedoborów jodu raczej się nie stwierdza, jednak podczas ciąży oraz karmienia piersią wzrasta zapotrzebowanie na ten pierwiastek. Równoczesne ograniczenie stosowania soli kuchennej w diecie ciężarnych może doprowadzić do niedostatecznej podaży. W trakcie ciąży oraz do ukończenia okresu karmienia piersią WHO zaleca suplementację jodem w dawkach 200-250 mikrogramów na dobę.
DHA
Kwasy omega-3 to ważny składnik diety zarówno w trakcie ciąży, jak i po porodzie w czasie laktacji. Naturalnym źródłem tych związków są ryby morskie i inne owoce morza. Ponieważ w trakcie ciąży zaleca się ostrożność w kwestii zbyt dużego spożywania ryb (ze względu na zawartość metali ciężkich), często wprowadzana jest suplementacja przy pomocy DHA. Ma to na celu dostarczenie mamie i dziecku odpowiedniej ilość tego związku.
Optymalna ilość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych w diecie przekłada się m.in. na prawidłowy rozwój układu nerwowego w ciąży, zwiększenie masy urodzeniowej dziecka oraz zmniejszenie ryzyka wcześniejszego zakończenia ciąży. W przypadku małego spożycia tłustych ryb morskich zaleca się dawkę 500 mg DHA dziennie, a w przypadkach, w których grozi przedwczesny poród – 1000 mg. Zaleca się kontynuowanie suplementacji także podczas karmienia piersią.
Witamina D
W związku z położeniem geograficznym Polski naturalna synteza witaminy D może mieć miejsce jedynie przez kilka miesięcy w roku. Dodatkowo w ciąży zaleca się unikanie zbyt dużej ekspozycji na słońce, ponieważ w tym czasie dość łatwo tworzą się przebarwienia skórne. Z tego powodu u przyszłych mam pojawia się konieczność suplementacji witaminy D. Po konsultacji z lekarzem prowadzącym dobiera się odpowiednią dawkę, która pokryje niedobory i będzie bezpieczna dla dziecka. Obecnie stosuje się 1500-2000 IU na dobę.
Magnez
W ciąży i podczas karmienia piersią zapotrzebowanie na magnez wzrasta dwukrotnie. Nie zawsze prawidłowa dieta jest w stanie zaspokoić te potrzeby, co może skutkować wystąpieniem bolesnych skurczów mięśni. Warto zwrócić uwagę, aby do suplementacji wybrać organiczne sole magnezu, które cechują się wyższą przyswajalnością w porównaniu do soli nieorganicznych czy tlenku.
Żelazo
Żelazo to częsty dodatek do wieloskładnikowych preparatów zawierających witaminy dla ciężarnych. W ciąży wzrasta zapotrzebowanie na żelazo o około 1 mg w I trymestrze i o 7,5 mg w III trymestrze. Nie znaczy to jednak, że każda przyszła mama musi uzupełniać dietę za pomocą suplementów z żelazem. Z pewnością suplementacja powinna być wdrożona u kobiet z niedokrwistością, której najczęstszą przyczyną w ciąży jest niedobór żelaza.
Niedobór żelaza u kobiety przekłada się na niedobory tego pierwiastka w mleku. Suplementy diety zawierające żelazo zaleca się stosować po ukończeniu 16. tygodnia ciąży w dawce do 30 mg na dobę. W przypadku wystąpienia anemii dawka ta ulega zwiększeniu.
