REKLAMA

Zapalenie zatok szczękowych – przyczyny, objawy, leczenie

Aktualizacja:

29 maja 2026

Publikacja:

19 listopada 2021

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Zapalenie zatok szczękowych to stan zapalny obejmujący obszar rozciągający się po obu stronach twarzy, od korzeni zębów górnych, przez dno oczodołu, kończący się na jamie nosowej. Najczęstszą przyczyną zapalenia zatok szczękowych są infekcje układu oddechowego. Przypadłości tej nie powinno się bagatelizować, ponieważ nieleczona lub nieodpowiednio leczona może prowadzić do wielu groźnych powikłań, w tym zapalenia mózgu.

Zatoki szczękowe często powodują ból głowy.

Przyczyny zapalenia zatok szczękowych

Zatoki szczękowe są położone blisko zębów, dlatego jedną z przyczyn wystąpienia stanu zapalnego w tym obszarze mogą być nieleczone choroby zębów i przyzębia, a także powikłania po leczeniu kanałowym lub ekstrakcji zęba górnego. Zębopochodne zapalenie zatok szczękowych występuje wyłącznie po jednej stronie twarzy.

Częściej niż problemy z zębami zapalenie zatok szczękowych wywołują infekcje układu oddechowego, np. przeziębienie lub grypa. Chorobę mogą spowodować wirusy, bakterie i grzyby. Stan zapalny może rozwinąć się także u osób zmagających się z astmą oskrzelową lub alergią.
Zapalenie zatok szczękowych o przewlekłym charakterze może być spowodowane obecnością polipów lub wadą anatomiczną zatok. Ponadto ryzyko wystąpienia choroby zwiększa palenie papierosów.

Zapalenie zatok szczękowych – objawy

Objawy zapalenia zatok szczękowych zależą od źródła choroby:

  • wirusowe zapalenie zatok szczękowych – duża ilość wydzieliny w nosie, ból głowy nasilający się przy pochylaniu, uczucie zatkania nosa, pogorszenie węchu, katar, kaszel, stan podgorączkowy, ból gardła;
  • bakteryjne zapalenie zatok szczękowych – gęsta wydzielina z nosa o zielonkawym zabarwieniu i nieprzyjemnym zapachu, jeszcze większy niż przy infekcji wirusowej ból zatok szczękowych, gorączka przekraczająca 38 st. C, katar, kaszel, bóle mięśni i stawów, uczucie rozbicia.

Zapalenie zatok szczękowych – leczenie

Podejście do leczenia zapalenia zatok szczękowych zależy od przebiegu choroby i stopnia nasilenia objawów. Do lekarza należy się zgłosić przede wszystkim wtedy, gdy domowe metody nie przyniosą rezultatów, a objawy, zamiast ustępować będą się nasilać. Konsultacji lekarskiej wymaga również nawracające zapalenie zatok o przewlekłym charakterze.

Leczenie domowe

Na początku zapalenia zatok można zastosować domowe sposoby leczenia, w tym m.in.:

  • stosowanie inhalacji z wykorzystaniem soli fizjologicznej, olejków eterycznych lub ziół,
  • płukanie nosa roztworem soli fizjologicznej lub wody morskiej,
  • zakrapianie nosa dostępnymi bez recepty kroplami,
  • robienie ciepłych okładów na czoło i nos,
  • częste wydmuchiwanie nosa,
  • odpowiednie nawadnianie organizmu,
  • dbanie o wilgotność powietrza w domu.

Sprawdź też, jak leczyć zapalenie zatok w ciąży

Leczenie farmakologiczne

Na zapalenie zatok szczękowych wywołanych infekcją wirusową zaleca się przyjmowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, leków przeciwbólowych, środków mukolitycznych zmniejszających lepkość śluzu, a w razie gorączki dodatkowo leków przeciwgorączkowych. Jeśli w ciągu 10 dni od podjęcia leczenia objawy nie ustąpią lub zaczną się nasilać, trzeba będzie zgłosić się do lekarza. Specjalista w takim przypadku może przepisać glikokortykosteroidy.

Zupełnie innego podejścia wymaga infekcja bakteryjna. Wtedy zapalenie zatok szczękowych leczy się z wykorzystaniem antybiotyku. Czasami lekarz przepisuje też leki sterydowe. Wszystko jednak zależy od przebiegu choroby i reakcji na leczenie.

Powikłania po zapaleniu zatok szczękowych

Właściwie rozpoznane i odpowiednio leczone zapalenie zatok szczękowych mija, nie pozostawiając po sobie żadnych śladów. Zlekceważenie problemu może jednak doprowadzić do wielu niebezpiecznych powikłań. Najczęstsze powikłania zapalenia zatok szczękowych to:

  • zapalenie kości,
  • zapalenie szpiku kostnego,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapalenie mózgu,
  • ropnie mózgu,
  • zapalenie tkanek oczodołu.

Na wystąpienie powikłań narażone są szczególnie osoby cierpiące na przewlekłą postać choroby.

Zapalenie zatok szczękowych – ile trwa?

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na to pytanie, ponieważ wszystko zależy od postaci choroby. Wyróżnia się trzy rodzaje zapalenia zatok szczękowych: podostre, ostre i przewlekłe. W postaci ostrej choroba ma nagły początek i ostry przebieg, a objawy utrzymują się ok. 3-4 tygodni, później całkowicie ustępują. W podostrym zapaleniu zatok szczękowych dolegliwości dają o sobie znać nawet do 8 tygodni. Objawy chorobowe utrzymujące się ponad 12 tygodni dają podstawy do zdiagnozowania przewlekłego zapalenia zatok. Jeśli zapalenie zatoki szczękowej wystąpi czterokrotnie w ciągu roku, można mówić o nawracającym zapaleniu zatok.

Autor: Redakcja