Nadciśnienie tętnicze – choroba milionów Polaków
Nadciśnienie tętnicze to jedna z najczęstszych chorób przewlekłych w Polsce. Według najnowszych danych z ogólnopolskiego programu MISJA 50/30 z 2025 roku liczbę chorych szacuje się na około 11 milionów – a eksperci Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego wskazują, że nawet połowa dorosłych Polaków ma lub wkrótce będzie mieć zbyt wysokie ciśnienie krwi.
O nadciśnieniu mówimy, gdy ciśnienie skurczowe wynosi 140 mmHg lub więcej albo rozkurczowe – 90 mmHg lub więcej.
Choroba ta przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo – pacjent czuje się dobrze, a tymczasem podwyższone ciśnienie niszczy naczynia krwionośne i narządy wewnętrzne. Właśnie dlatego powikłania nadciśnienia bywają poważne i mogą trwale ograniczyć sprawność chorego.
Czym jest zasiłek pielęgnacyjny i ile wynosi?
Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie przyznawane osobom, które – ze względu na stan zdrowia – wymagają pomocy innej osoby w codziennym funkcjonowaniu. Jego celem jest częściowe pokrycie kosztów opieki i pielęgnacji.
W 2026 roku wysokość zasiłku pielęgnacyjnego wynosi 215,84 zł miesięcznie. Co ważne, kwota ta nie zależy od dochodu rodziny – przysługuje każdej osobie spełniającej warunki, niezależnie od zarobków. Świadczenie nie było waloryzowane od 2019 roku; kolejna weryfikacja jego wysokości planowana jest na 2027 rok.
Uwaga: Zasiłku pielęgnacyjnego nie należy mylić z innymi świadczeniami:
- Świadczenie pielęgnacyjne (3386 zł miesięcznie w 2026 r.) przysługuje opiekunowi osoby niepełnosprawnej, który rezygnuje z pracy zawodowej.
- Dodatek pielęgnacyjny (366,68 zł netto miesięcznie od marca 2026 r.) wypłacany jest przez ZUS do emerytury lub renty osobom całkowicie niezdolnym do pracy i samodzielnej egzystencji lub które ukończyły 75 lat.
Zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny nie łączą się – kto pobiera dodatek, traci prawo do zasiłku.
Samo nadciśnienie nie wystarczy – liczy się skutek choroby
To najważniejsza informacja dla osób z nadciśnieniem: sam fakt leczenia na nadciśnienie tętnicze nie uprawnia do zasiłku. Decyduje nie diagnoza, ale realne ograniczenia w samodzielnym funkcjonowaniu, wynikające z powikłań narządowych.
Komisja orzekająca ocenia nie tyle samą chorobę, ile jej skutki: czy pacjent jest w stanie samodzielnie pracować, wykonywać codzienne czynności, poruszać się i komunikować. Osoby z dobrze kontrolowanym nadciśnieniem, które żyją normalnie, nie spełnią kryteriów.
Podstawą do ubiegania się o orzeczenie o niepełnosprawności mogą być następujące powikłania nadciśnienia.
- Przewlekła niewydolność serca w klasie III–IV według NYHA – czyli duszność przy niewielkim wysiłku lub w spoczynku.
- Udar mózgu z trwałymi następstwami, np. niedowładem kończyn, zaburzeniami mowy.
- Zaawansowana przewlekła choroba nerek (stadium IV lub V), wymagająca dializoterapii lub przeszczepu.
- Retinopatia nadciśnieniowa prowadząca do znacznego pogorszenia widzenia lub ślepoty.
- Przebyty zawał serca z trwałym uszkodzeniem mięśnia sercowego.
Kluczowy warunek: orzeczenie o niepełnosprawności
Aby ubiegać się o zasiłek pielęgnacyjny, niezbędne jest posiadanie ważnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Dokument ten wydaje powiatowy lub miejski zespół ds. orzekania o niepełnosprawności – jako instancja pierwsza, a w razie odwołania – zespół wojewódzki.
Prawo do zasiłku mają:
- dzieci z niepełnosprawnością (do 16. roku życia);
- osoby powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
- osoby powyżej 16. roku życia z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia;
- seniorzy po 75. roku życia – bez konieczności posiadania orzeczenia
Jak uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności?
Procedura wymaga przygotowania, ale nie jest skomplikowana. Oto jak przebiega krok po kroku:
- Pobierz wniosek – formularz wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności dostępny jest w powiatowym lub miejskim zespole ds. orzekania o niepełnosprawności albo na jego stronie internetowej.
- Uzyskaj zaświadczenie lekarskie – lekarz prowadzący (np. kardiolog lub nefrolog) wypełnia druk zaświadczenia o stanie zdrowia. Zaświadczenie jest ważne 30 dni od wystawienia.
- Skompletuj dokumentację medyczną – karty informacyjne ze szpitala, wyniki badań, opinie specjalistów, dokumentacja z leczenia ambulatoryjnego. Im pełniejsza dokumentacja, tym większa szansa na orzeczenie odpowiedniego stopnia.
- Złóż wniosek w powiatowym lub miejskim zespole ds. orzekania o niepełnosprawności właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania.
- Staw się na posiedzenie komisji orzekającej – komisja składa się z co najmniej dwóch specjalistów, w tym lekarza. Na posiedzeniu opisz wszystkie trudności w codziennym funkcjonowaniu – nie pomijaj żadnych objawów ani problemów.
- Odbierz orzeczenie – wydawane jest w ciągu 14 dni kalendarzowych od posiedzenia komisji; można je otrzymać pocztą lub odebrać osobiście.
Jak złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny?
Po uzyskaniu orzeczenia o niepełnosprawności należy złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny. Można to zrobić na dwa sposoby:
- Osobiście – w urzędzie gminy lub miasta, ośrodku pomocy społecznej (MOPS/GOPS) lub innej jednostce wyznaczonej do realizacji świadczeń rodzinnych.
- Online – przez portal Emp@tia po zalogowaniu się profilem zaufanym lub podpisem elektronicznym.
Do wniosku warto dołączyć orzeczenie o niepełnosprawności oraz inne wymagane dokumenty (urząd może poprosić o dodatkowe zaświadczenia). Zasiłek przyznawany jest od miesiąca złożenia wniosku. Jeśli wniosek złożysz w ciągu 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia, świadczenie będzie naliczone od miesiąca złożenia wniosku o orzeczenie.
W razie odmowy masz prawo do odwołania się do samorządowego kolegium odwoławczego – masz na to 14 dni od otrzymania decyzji. Złożenie odwołania jest bezpłatne.
Kiedy urząd odmówi? Najczęstsze powody
Większość odmów wynika z jednego z trzech powodów:
- Nadciśnienie jest dobrze kontrolowane lekami i nie doprowadziło do poważnych powikłań narządowych.
- Pacjent jest samodzielny – potrafi pracować, poruszać się i wykonywać podstawowe czynności dnia codziennego bez pomocy innych.
- Wnioskodawca nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności lub posiada orzeczenie o stopniu umiarkowanym, lecz niepełnosprawność nie powstała przed 21. rokiem życia.
Pamiętaj też, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w instytucjach zapewniających całodobową i bezpłatną opiekę (np. domach opieki).
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej ani lekarskiej. W przypadku wątpliwości warto skontaktować się z lokalnym ośrodkiem pomocy społecznej lub doradcą prawnym specjalizującym się w prawie świadczeń rodzinnych.
