REKLAMA

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – objawy, przyczyny i leczenie

Aktualizacja:

15 października 2024

Publikacja:

20 maja 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), znane też jako choroba Bechterewa, jest procesem zapalnym o charakterze przewlekłym. Schorzenie dotyka głównie stawów krzyżowo-biodrowych, drobnych stawów i więzadeł kręgosłupa, a także dysków, czyli pierścieni włóknistych krążków międzykręgowych. Zapalenie stawów kręgosłupa objawia się uciążliwym bólem oraz sztywnością kręgosłupa. Czego unikać przy ZZSK? Na czym polega leczenie tej choroby?

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa to przewlekła choroba atakująca kręgosłup.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – co to jest?

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, czyli przewlekły stan zapalny, rozwija się w odcinku lędźwiowym, piersiowym i szyjnym kręgosłupa; obejmuje też stawy krzyżowo-biodrowe. Choroba postępuje powoli, z czasem atakując inne obszary ciała, np. stawy barkowe, kolanowe i ścięgna w miejscach przyczepu kości. Sole wapnia odkładają się w więzadłach kręgosłupa, co prowadzi do kostnienia, a następnie do stopniowego usztywnienia ciała. Pacjent z ZZSK odczuwa ból promieniujący od kręgosłupa w kierunku kolan bądź bioder. W efekcie chory ma ograniczoną ruchomość kręgosłupa i nie może przyjąć prostej postawy.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – objawy

Objawy ZZSK na początku choroby pojawiają się rano, a w ciągu dnia ustępują. Nieraz chory odczuwa je wieczorem lub po dłuższym czasie pozostawania w bezruchu. Czasami pacjent budzi się też w środku nocy, ponieważ odczuwa nasilony ból. Ulgę przynosi wstanie i rozruszanie ciała.

Zesztywniające zapalenie kręgosłupa objawia się przede wszystkim:
  • ograniczeniem ruchów spowodowanym sztywnieniem i kostnieniem,
  • pogorszeniem samopoczucia,
  • pojawianiem się i znikaniem bólu, co daje złudne wrażenie ustąpienia choroby,
  • trudnościami w schylaniu się i we wstawaniu z krzesła,
  • zmniejszoną rozszerzalnością klatki piersiowej i trudnościami podczas nabierania głębokiego oddechu,
  • bólem w klatce piersiowej podczas kaszlu i kichania.
W rzadkich przypadkach tej choroby dochodzi do uszkodzenia również nerwów wychodzących z rdzenia kręgowego. Pojawiają się wówczas objawy ZZSK neurologiczne:
  • niedowład kończyn,
  • drętwienie,
  • mrowienie,
  • niekontrolowane oddawanie moczu i stolca,
  • osłabienie czucia.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – przyczyny

Geneza zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa nie została jeszcze dokładnie poznana. Przypuszcza się, że do rozwoju choroby dochodzi w wyniku nałożenia się kilku czynników: Istotną rolę odgrywają czynniki genetyczne. Potwierdza to fakt, że prawdopodobieństwo zachorowania na ZZSK jest większe, jeśli któryś z krewnych cierpi bądź cierpiał na tę chorobę. Co więcej, u ponad 90% chorych rasy białej wykryto tzw. antygen HLA B27 (marker genetyczny ZZSK).

Diagnostyka – badanie HLA-b27

Zazwyczaj pierwsze objawy ZZSK są bagatelizowane, dlatego rozpoznanie choroby i wdrożenie odpowiedniego leczenia często jest opóźnione. Z niepokojącymi symptomami zawsze należy zgłosić się do lekarza (np. reumatologa). Specjalista dokonuje dokładnej diagnozy i zleca wykonanie badań:
  • obrazowych (RTG stawów krzyżowo-biodrowych, rezonans magnetyczny),
  • laboratoryjnych (przede wszystkim morfologia krwi, oznaczenie wskaźników stanu zapalnego: OB i CRP oraz obecność antygenu HLA-b27).
Aby potwierdzić predyspozycje genetyczne u pacjentów narażonych na ZZSK, wykonuje się specjalistyczne badanie HLA-b27. Polega ono na pobraniu krwi oraz oznaczeniu antygenu HLA-b27. Czasami badanie jest wykonywane na podstawie pobranego wymazu z błony śluzowej policzka.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa – leczenie

Leczenie zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa wymaga zastosowania odpowiednich środków leczniczych. Niesteroidowe leki przeciwzapalne spowalniają postęp choroby i hamują wapnienie więzadeł okołokręgosłupowych. W terapii ZZSK nie są stosowane kortykosteroidy. Jeżeli leki przeciwbólowe nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, lekarz wdraża lek należący do grupy inhibitorów TNF (przeciw czynnikowi martwicy nowotworów). Podaje się go w formie zastrzyków, które ograniczają stan zapalny i spowalniają rozwój choroby.

Fizjoterapia jest wsparciem leczenia farmakologicznego. Ta forma terapii obejmuje wykonywanie ćwiczeń oddechowych i fizycznych, a także hydroterapię i masaże rozluźniające ciało. Ćwiczenia powinny być stosowane u wszystkich pacjentów chorych na zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa.

Czasami leczenie ZZSK wymaga przeprowadzenia operacji poprawiającej oś kręgosłupa; chirurg koryguje wówczas zniekształcenia. W przypadku gdy stan zapalny obejmuje stawy biodrowe, leczenie operacyjne polega na zastąpieniu chorego stawu protezą.

Autor: Redakcja