Wypalenie zawodowe – choroba współczesnych pracowników
Obecnie ludzie żyją w ogromnym pośpiechu i bardziej od swoich przodków są narażeni na ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych. Według WHO wypalenie zawodowe jest jedną z nich.
Do rozwoju choroby nie dochodzi z dnia na dzień. Prowadzi do niej długotrwałe funkcjonowanie w ciągłym stresie, odczuwanie frustracji i wyczerpania psychofizycznego. Utrzymywanie się takiego stanu skutkuje sytuacją, w której człowiek nie tylko nie jest w stanie pracować (lub efektywność jego pracy jest znacznie mniejsza), ale przede wszystkim normalnie funkcjonować. Problemy emocjonalne dotykają życia osobistego, a z czasem odbijają się również na zdrowiu ogólnym. Właśnie dlatego podjęto decyzję o umożliwieniu pracownikom wzięcia zwolnienia na wypalenie zawodowe.
Przyczyny wypalenia zawodowego – kogo dotyczy?
Badania wykazały, że wśród czynników mających największy wpływ na ryzyko wypalenia zawodowego znajdują się:
- przepracowanie;
- nadgodziny;
- nieodpowiednie wynagrodzenie;
- niewłaściwa polityka firmy.
Choroba najczęściej dotyka pracowników zawodów wymagających wielu kontaktów interpersonalnych. Wśród zawodów tego typu można wyróżnić np.:
- lekarzy;
- pielęgniarki;
- psychologów;
- nauczycieli;
- pracowników socjalnych;
- policjantów;
- urzędników;
- pracowników korporacji.
To właśnie wśród przedstawicieli tych grup występuje największa potrzeba wzięcia zwolnienia na wypalenie zawodowe.
Dowiedz się więcej: Wypalenie zawodowe – przyczyny i objawy. Jak się przed nim uchronić?
Chcesz zadbać o zdrowe dziś i dobre jutro swoich pracowników?
Sprawdź PROgram: PROfilaktyka w kierunku długowieczności
Jednostka chorobowa – wypalenie zawodowe
Decyzja WHO pozwoliła lekarzom na oficjalne diagnozowanie wypalenia zawodowego i odróżnianie go od zwykłego przemęczenia. Zazwyczaj różnicowania dokonuje się na podstawie teorii wypalenia Christiny Maslach. Według badaczki wypalenie składa się z 3 elementów:
- fizycznego – przewlekłe zmęczenie, wycieńczenie, brak energii;
- emocjonalnego – znaczny spadek nastroju, obojętność, czarne myśli, wykształcenie postawy cynicznej i pozbawionej empatii;
- behawioralnego – niska efektywność pracy i ocena własnych dokonań, poczucie bezsensu, brak motywacji, niechęć do podejmowania wyzwań wynikająca z poczucia, że „i tak się nie uda”.
Podstawa do zwolnienia L4 – wypalenie zawodowe
Decyzja WHO o przyznaniu statusu choroby wypaleniu zawodowemu (ICD-11) teoretycznie stanowi podstawę do wystawienia pracownikowi zwolnienia na wypalenie zawodowe. Dlaczego tylko teoretycznie? Ponieważ w Polsce obowiązuje ICD-10, w którym nie uwzględniono jeszcze wypalenia zawodowego. Obecnie nie możemy zatem otrzymać zwolnienia na tej podstawie. Konsekwencją wypalenia zawodowego może być jednak zły stan psychiczny, który upoważnia lekarza do wystawienia nam L4. Jeśli więc zmagamy się np. z objawami depresji związanymi z wypaleniem zawodowym, możemy ubiegać się o zwolnienie lekarskie.
Czytaj także: Co to jest work-life balance? Jak osiągnąć równowagę między życiem a pracą?
L4 na wypalenie zawodowe – od kiedy można się spodziewać zmian?
Wiele osób z radością przyjęło informację o możliwości ubiegania się o zwolnienie na wypalenie zawodowe od 2022 roku. Radość okazała się jednak przedwczesna, bo chociaż obowiązuje nas międzynarodowe prawo, to liczą się jeszcze stosowane w Polsce ICD-10 i klasyfikacja chorób ZUS. W związku z tym chociaż L4 na wypalenie zawodowe wydaje się jak najbardziej uzasadnione, to uznanie tego problemu za chorobę w naszym kraju wymagałoby zmiany prawa.
Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-11 obowiązuje od początku 2022 r., jednak żeby mogła zacząć realnie obowiązywać w Polsce, musi zostać przetłumaczona i wdrożona w praktyce klinicznej, a to potrwa nie mniej niż 2 lata.
Do tego czasu pracownicy mają możliwość ubiegania się o zwolnienie lekarskie z powodu przemęczenia.
Jeśli odczuwasz objawy wypalenia zawodowego, skonsultuj się z psychiatrą:
Polecamy artykuł: Zwolnienie lekarskie od psychiatry – jak załatwić, na ile dni, ile płatne?
Autor: Redakcja
