REKLAMA

Choroby cywilizacyjne – rodzaje, przyczyny, definicja

Aktualizacja:

22 stycznia 2026

Publikacja:

09 lutego 2022

Czas czytania:

3 min

Autor:

Jacek Krajl

Czym są choroby cywilizacyjne? To inaczej choroby stylu życia, czyli występujące i szerzące się globalnie niezakaźne choroby, które najczęściej są związane z rozwojem cywilizacyjnym. Szacuje się, że choroby cywilizacyjne odpowiadają za ponad 80% przedwczesnych zgonów. Przykłady chorób cywilizacyjnych to m.in. otyłość, choroba nadciśnieniowa, próchnica, insulinooporność, cukrzyca insulinoniezależna (cukrzyca typu 2.). Jakie są rodzaje chorób cywilizacyjnych? Co przyczynia się do rozwoju chorób cywilizacyjnych i czy można im zapobiec?

Choroby cywilizacyjne są związane z rozwojem cywilizacyjnym.

Ważną cechą chorób cywilizacyjnych jest to, że nie można się nimi zakazić, a ich źródłem jest postęp oraz szybki rozwój cywilizacji. Warto wiedzieć, że różne rodzaje chorób występują zarówno w krajach wysokorozwiniętych, jak i w społeczeństwach rozwijających się, dlatego często nazywane są globalną epidemią XXI wieku.

Przyczyny chorób cywilizacyjnych

  • postęp technologiczny,
  • siedzący tryb życia,
  • brak aktywności fizycznej,
  • niewłaściwa, źle zbilansowana dieta,
  • spożywanie w nadmiarze cukru, soli, alkoholu,
  • palenie papierosów,
  • stres,
  • zanieczyszczenie środowiska.

Choroby cywilizacyjne – przykłady

Najczęściej występujące choroby cywilizacyjne to choroby sercowo-naczyniowe, choroby przewodu pokarmowego oraz choroby psychiczne. Warto pamiętać, że część z nich powoduje nieprawidłowości w funkcjonowaniu układu krwionośnego, co może skutkować zawałem serca lub udarem. W wyniku permanentnego stresu i zwiększonego tempa życia powstają zaburzenia psychiczne, które przyczyniają się do rozwoju depresji czy zaburzeń lękowych.

Choroby cywilizacyjne:

Do chorób cywilizacyjnych można też zaliczyć niektóre typy nowotworów (np. rak gruczołu krokowego, rak jelita grubego, rak żołądka), choroby wiązane z obecnością dymu papierosowego i zanieczyszczonego powietrza (np. przewlekła obturacyjna choroba płuc, astma oskrzelowa) oraz alergie pokarmowe.

Choroby cywilizacyjne – czy można im zapobiec?

Jak wskazuje WHO, do chorób cywilizacyjnych w pierwszej kolejności przyczynia się brak aktywności fizycznej. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca minimalną codzienną dawkę ruchu 10 tysięcy kroków (dla osób pracujących fizycznie) oraz 15 tysięcy kroków (dla osób pracujących umysłowo). Jednocześnie WHO rekomenduje, aby minimalny ciągły czas aktywności fizycznej nie był krótszy niż 60–90 minut.

Niemal równie ważnym czynnikiem zwiększającym ryzyko występowania chorób cywilizacyjnych jest źle zbilansowana dieta (bogata w cukry proste, sól, produkty wysokoprzetworzone, tłuszcze zwierzęce). Kluczowe jest więc rozwijanie zdrowych nawyków żywieniowych, wprowadzenie do diety błonnika, surowych warzyw i owoców, nienasyconych kwasów tłuszczowych. Zaleca się też jeść częściej, ale w mniejszych porcjach (pięć posiłków dziennie) i analizować składy wybieranych w sklepie produktów.

Warto zacząć od konsultacji z dietetykiem, który opracuje indywidualny jadłospis – z gotowymi przepisami i uwzględnieniem zapotrzebowania na kalorie.

REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej