Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny– normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny– czym są?

Oznaczenie poziomu alfa1-globulin i alfa2-globulin wchodzi w skład bardziej rozbudowanych badań o nazwie proteinogram. Jest to najszybsza metoda na podział i ocenę wielu białek, których zwiększone stężenie obserwuje się w wielu jednostkach chorobowych. W ramach proteinogramu wykonuje się oznaczenie aż 6 grup białek, w tym albumin, alfa-globulin (alfa-1 i alfa-2), beta-globulin (beta-1 i beta-2), a także gamma globulin.

Alfa-globuliny to białka wchodzące w skład krwi, a produkowane przez wątrobę. Jej poszczególne frakcje (alfa-1 i alfa-2) różnią się od siebie pod względem budowy chemicznej, jednakże pełnią w organizmie te same funkcje. Odpowiedzialne są za transport substancji hormonalnych i stanowią enzym do przeprowadzenia wielu kluczowych reakcji chemicznych.

Do frakcji alfa1-globulin zaliczają się:

• alfa-1-glikoproteiny – to białko ostrej fazy, które wskazuje na stan zapalny toczący się w organizmie,
• alfa-1-antytrypsyny – jest odpowiedzialne za neutralizowanie niektórych enzymów, które w sytuacjach patologicznych mogłyby doprowadzić do uszkodzenia narządów.

Do frakcji alfa2-globulin zaliczają się:

• alfa-2-makroglobulina – są syntetyzowane w wątrobie, a ich funkcją jest kontrolowanie procesów krzepnięcia krwi. Ponadto należy do białek ostrej fazy, których obecność stwierdza się w przypadku stanu zapalnego. To także marker ostrego zapalenia trzustki,
• haptoglobina – jej rolą jest transport hemoglobiny i żelaza do komórek żywych,
• ceruloplazmina – bierze udział w diagnostyce zaburzeń metabolizmu miedzi.

Normy referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium, w których dokonywana jest analiza. Różnice najczęściej polegają na zastosowanych jednostkach.

Normy w badaniu

• alfa1- globuliny – 2,1-3,5 g/l (3-5% białka całkowitego),
• alfa2- globuliny – 4,9-7,0 g/l (7-10 % białka całkowitego).

Stężenie alfa1-globuliny i alfa2-globuliny należy interpretować w stosunku do całościowego wyniku proteinogramu. Lekarz podczas ustalania diagnozy bierze pod uwagę także szereg czynników indywidualnych, w tym wiek i obecność chorób współistniejących. Na otrzymany wynik czeka się średnio od 1 do 5 dni roboczych.

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny – na czym polega badanie

Materiałem biologicznym do wykonania badań jest krew żylna. Czasami też badanie wykonuje się z moczu lub płynu mózgowo-rdzeniowego. Oznacza to, że cała procedura dla pacjenta nie różni się niczym od rutynowo wykonywanej morfologii. Proteinogram wykonuje się metodą elektroforetyczną. Białka surowicy rozdzielają się na poszczególne frakcje na podstawie różnej zdolności ich przemieszczania się w polu elektrycznym.

Analityk ocenia wielkość i kształt prążków i na tej podstawie otrzymany jest końcowy wynik. Jest to jednakże dopiero punkt wyjścia do dalszej, bardziej pogłębionej diagnostyki.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Odchylenia od normy alfa1-globulin i alfa2-globulin mogą świadczyć o schorzeniach wielu narządów. Jeżeli Twój wynik mieści się w zakresie wartości referencyjnych, to przy otrzymanym rezultacie nie będzie widniał żaden symbol i litera. Jeżeli wartość danego parametru jest zbyt niska, tuż obok wyniku najczęściej znajduje się symbol ↓ lub L (low, niski). Natomiast w przypadku, gdy poziom białek jest podwyższony, tuż obok wyników można zauważyć symbol ↑ lub H (high, wysoki).

Obniżenie globulin może świadczyć o niedożywieniu, niedokrwistości hemolitycznej, przewlekłych stanach zapalnych jelit, niewydolności wątroby, zespole nerczycowym, a także długotrwałym leczeniu za pomocą sterydów.

Podwyższenie poziomu globulin może być początkiem diagnostyki zaburzeń profilu lipidowego, niedokrwistości, a także chorób o podłożu autoimmunologicznym.

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny – wskazania do wykonania badania

Lekarz może skierować swojego pacjenta na wykonanie proteinogramu, jeżeli na podstawie wywiadu zacznie podejrzewać u niego przewlekłe choroby niektórych narządów wewnętrznych, w tym głównie nerek, przewodu pokarmowego i wątroby.

Wskazaniami do wykonania badań są:

• uporczywe nudności i wymioty,
• uczucie przewlekłego zmęczenia organizmu,
• spadek masy ciała,
• żółtaczka,
• utrata apetytu,
• obrzęki kończyn dolnych,
• świąd skóry.

Proteinogram jest standardowo wykonywany również w przypadku podejrzenia wrodzonego niedoboru białek nośnikowych.

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny – przeciwwskazania

Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania proteinogramu.

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny – przygotowanie do badania

Proteinogram należy wykonać na czczo, z zasadą zachowania 8-12 godzinnej przerwy między ostatnim posiłkiem a pobraniem krwi. Na dobę przed planowanym badaniem nie zaleca się spożywania tłustych potraw, picia alkoholu i palenia papierosów. Na uzyskanie nieprawidłowego wyniku wpływ może mieć także intensywny wysiłek fizyczny.

Tuż przed pobraniem warto napić się niewielkiej ilości wody, co pozwoli na odpowiednie nawodnienie żył i ułatwi pobranie krwi. Bezpośrednio przed badaniem warto odpocząć w pozycji siedzącej.

Należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, w tym nawet preparatach ziołowych i suplementach diety.

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny – przebieg badania

Materiał do badań pobiera się z żyły łokciowej w pozycji siedzącej. Jeśli odczuwasz dyskomfort lub masz tendencje do omdleń, poinformuj o tym pielęgniarkę. W takich przypadkach pobranie krwi wykonywane jest na leżąco. Badanie trwa zaledwie kilka minut.

Krew umieszczana jest w probówce powlekanej EDTA, czyli związkiem, który zapobiega krzepnięciu krwi. Następnie próbka oddawana jest do laboratorium i analizowana za pomocą technik immunologicznych.

Alfa1-globuliny + alfa2-globuliny – skutki uboczne i powikłania

Pobranie krwi jest badaniem rutynowym i bardzo dobrze tolerowanym przez większość pacjentów. Jedyne możliwe skutki uboczne wynikają z samego faktu naruszenia ciągłości skóry przez wkłucie igły. W tym miejscu może pojawić się niewielki obrzęk, siniak lub zaczerwienienie. Są to jednak niegroźne objawy, które ustępują samodzielnie po upływie ok. 24 godzin. Aby zmniejszyć ryzyko pojawienia się powyższych powikłań, tuż po pobraniu krwi, miejsce wkłucia należy uciskać za pomocą jałowego gazika.

Źródła

1. https://www.synevo.pl/proteinogram/ [dostęp 26.10.2023].
2. https://diag.pl/pacjent/artykuly/proteinogram-co-warto-wiedziec/ [dostęp 26.10.2023]

„