Albumina – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Albumina – co to jest

Albumina zaliczana jest do białek osocza (stanowi aż 50% wszystkich jego białek) i odgrywa w organizmie wiele kluczowych funkcji. Jej główna rola polega na transporcie aminokwasów, hormonów, a także kwasów tłuszczowych. Albumina odpowiedzialna jest także za rozprowadzenie substancji czynnych z leków. Funkcja transportowa albuminy nie jest jednak jedyną.

Białko albumina pozwala na utrzymanie fizjologicznego, tj. prawidłowego, ciśnienia onkotycznego w naczyniach krwionośnych. W związku z tym, jakiekolwiek zaburzenie w poziomie albumin w organizmie, zwiększa ryzyko pojawienia się obrzęków, co spowodowane jest upośledzeniem przenikania płynu z naczyń do tkanek. Co więcej, białka te zapobiegają nagłej i niekontrolowanej zmianie pH krwi. Właściwość ta nosi nazwę zdolności buforującej.

Zadaniem albuminy jest m.in.:

• zapobieganie namnażania się wolnych rodników, a co za tym idzie – zmniejszenie ryzyka uszkodzenia żywych komórek i rozwoju stresu oksydacyjnego,
• transport leków, hormonów, witamin, sodu, magnezu, potasu, cynku, lipidów i kwasów tłuszczowych,
• utrzymywanie stałego pH krwi,
• zmniejszenie przepuszczalności naczyń krwionośnych,
• utrzymywanie stałego ciśnienia onkotycznego,
• stabilizacja śródbłonka naczyniowego.

Albumina syntetyzowana jest w wątrobie. Na ogół rozpada się po ok. 20 dniach i po tym czasie jest zastępowana nowo wyprodukowaną. W sytuacjach, gdy organizm jest obciążony przewlekłym stresem, spadkiem odporności, przechodzi przez ostre stany infekcyjne, okres ten ulega znacznemu skróceniu.

Poziom albumin na ogół sprawdza się w stanach ostrych stanów infekcyjnych. Wówczas ich stężenie drastycznie spada. Albumina jest dobrym markerem również stanu niedożywienia lub wyniszczenia organizmu. Jest to wyraźnie widoczne zwłaszcza u osób starszych, którzy borykają się z problemem chorób przewlekłych.

Poziom albumin w większości przypadków bada się na podstawie próbki krwi żylnej. Zdarza się jednak, że materiałem do badań jest mocz lub płyn mózgowo-rdzeniowy.

Normy poziomu albumin mogą różnić się w zależności od laboratorium. Różnica polega w większości przypadków przede wszystkim na zastosowanej jednostce. Zakres referencyjny normy dla albumin wynosi na ogół od 30 mg/ml do 50 mg/ml.

Znaczące niedobory albumin uzupełnia się w postaci iniekcji dożylnych. Ma to na celu zwiększenie objętości osocza krwi.

Albumina – na czym polega badanie?

Materiałem biologicznym, z którego dokonuje się oznaczenia stężenia albumin, jest krew żylna. Procedura pobrania niczym nie różni się od rutynowo wykonywanej morfologii. Na badanie należy zgłosić się na czczo, w godzinach porannych (najlepiej między 7:00 a 10:00).

Próbka z krwią trafia do laboratorium analitycznego, gdzie podlega odwirowaniu i szczegółowym badaniu w specjalnym aparacie. Wynik standardowo można otrzymać w ciągu 1 dnia roboczego.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Otrzymując wynik, należy zwrócić uwagę nie tylko na zakres referencyjny, ale także na oznaczenia widniejące przy wyniku. I tym samym, jeżeli wartość albumin jest zbyt niska, tuż obok wyniku najczęściej znajduje się symbol ↓ lub L (low, niski). Natomiast w przypadku, gdy poziom albuminy jest podwyższony, tuż obok wyników można zauważyć symbol ↑ lub H (high, wysoki).

Obniżony poziom albuminy, czyli stan hipoalbuminemii, może wskazywać na m.in.:

• marskość wątroby,
• toksyczne uszkodzenie wątroby,
• zaburzenia odżywiania,
• posocznicę,
• rozsiane nowotwory,
• choroby jelit, w tym chorobę Leśniowskiego-Crohna,
• zespół nerczycowy,
• enteropatię z utratę białek,
• rozległe oparzenia,
• nadczynność tarczycy,
• upośledzenie wydzielania hormonu antydiuretycznego,
• moczówkę prostą,
• długotrwałe leżenie.

Podwyższony poziom albuminy, czyli stan hiperalbuminemii, może wskazywać na m.in.:

• odwodnienie,
• dietę wysokobiałkową,
• długotrwałe przyjmowanie niektórych leków, w tym insuliny i sterydów.

Należy pamiętać, że nieznaczne podwyższenie poziomu albumin obserwuje się u dzieci do 3. miesiąca życia, co nie jest związane ze stanem patologicznym.

Albumina – wskazania do wykonania badania

Oznaczenie poziomu albumin wykonuje się z polecenia i na zlecenie lekarza POZ. Jest ono wystawiane w przypadku podejrzenia poważnych chorób nerek, wątroby lub przewodu pokarmowego. Stężenie albumin jest ponadto weryfikowane w przypadku stanu po operacji bariatrycznej.

Objawami mogącymi wskazywać na zaburzenia w syntezie albumin są m.in.:

• ból brzucha,
• obrzęki,
• zmiana koloru moczu i/lub stolca,
• żółtaczka,
• swędzenie skóry,
• utrata masy ciała bez wyraźnej przyczyny.

Oznaczenie poziomu albumin wchodzi w skład proteinogramu.

Albumina – przeciwwskazania

Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania oznaczenia poziomu albumin we krwi. Badanie jest bezbolesne, bezinwazyjne i bezpieczne dla organizmu, a co za tym idzie – jest bardzo dobrze tolerowane przez pacjentów.

Albumina – przygotowanie do badania

Do oznaczenia poziomu albumin we krwi należy się odpowiednio przygotować. Krew pobiera się w godzinach porannych z żyły łokciowej. Na pobranie to należy zgłosić się na czczo. Na ok. 15 minut przed planowanym badaniem należy odpocząć w pozycji siedzącej. Warto poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, zwłaszcza hormonie wzrostu, sterydach anabolicznych, insulinie i androgenach.

Albumina– przebieg badania

Krew do badania pobierana jest w laboratorium w pozycji siedzącej z krwi żylnej pochodzącej z żyły łokciowej. Jeżeli masz tendencję do zasłabnięcia lub omdlenia, poproś pielęgniarkę o pobranie w pozycji leżącej. Zmniejszy to twój dyskomfort. Materiał biologiczny umieszczany jest w specjalnej probówce, której ścianki powlekane są EDTA, czyli substancją zapobiegającą tworzeniu się skrzepów.

Próbka z krwią trafia do laboratorium analitycznego i podlega szczegółowym badaniom. W większości przypadków wynik jest dostępny po 1-2 dniach roboczych.

Albumina – skutki uboczne i powikłania

Pobranie krwi jest badaniem wykonywanym rutynowo i dobrze tolerowanym przez większość pacjentów. Nie powoduje poważnych powikłań ani skutków ubocznych. Niewielki dyskomfort pacjenta może wiązać się z faktem naruszenia ciągłości skóry przez wkłucie igły. W tym miejscu może pojawić się niewielki obrzęk, siniak lub zaczerwienienie. Są to jednak objawy, które ustępują samodzielnie po upływie ok. 24 godzin.