KTG – co to za badanie?
KTG to jedno z podstawowych badań wykonywanych u kobiet w ciąży. Celem kardiotokografii jest monitorowanie akcji serca płodu oraz aktywności skurczów macicy. Badanie KTG jest szczególnie ważne podczas III trymestru ciąży, zwłaszcza w okresie porodu, aby zapewnić ciągłe monitorowanie stanu płodu. Ma za zadanie zwiększyć bezpieczeństwo zarówno matki, jak i dziecka podczas procesu porodowego.
W trakcie badania KTG na brzuchu kobiety ciężarnej, bezpośrednio na skórze, umieszczane są specjalne czujniki monitorujące akcję serca płodu oraz skurcze macicy.
Akcja serca płodu dostarcza informacji na temat jego zdrowia i dobrostanu, podczas gdy skurcze macicy są monitorowane, aby określić, czy występują regularne kontrakcje, co może wskazywać na rozpoczęcie porodu.
Wyniki badania KTG są zapisywane w formie wykresów lub danych cyfrowych. Zmiany w akcji serca płodu podczas skurczów macicy mogą dostarczyć istotnych informacji na temat kondycji płodu i pomóc w podjęciu decyzji dotyczących dalszej opieki medycznej, takiej jak dalsze monitorowanie, interwencje medyczne lub planowanie porodu.
Czytaj także: Kalendarz ciąży – przebieg ciąży tydzień po tygodniu
KTG – interpretacja wyniku badania
Zapis KTG informuje, ile razy w ciągu minuty bije serce płodu i jak wygląda stosunek akcji serca dziecka do skurczów macicy.
Prawidłowa czynność serca dziecka w KTG to tętno między 110-160 uderzeń na minutę. Stan ten określany jest normokardią. Jeśli serce dziecka bije więcej niż 160 razy w ciągu minuty, mamy do czynienia z tachykardią. Z kolei, gdy czynność serca dziecka spada poniżej 110 w ciągu minuty, stan ten określa się mianem bradykardii.
Potencjalne przyczyny nieprawidłowego wyniku KTG
| Tachykardia | Bradykardia |
| zdenerwowanie matki | niedotlenienie płodu |
| gorączka matki | zaciśnięcie pępowiny |
| infekcja płodu | pobudzenie nerwu błędnego podczas wstawiania się główki, czyli tzw. objaw Gaussa |
| niedokrwistość płodu | |
| palenie papierosów w ciąży |
Czytaj także: Niedotlenienie okołoporodowe (hipoksja) – objawy i skutki
Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania KTG
Przedstawiamy kilka czynników, które mogą mieć wpływ i zaburzyć wynik badania KTG:
- aktywność ruchowa płodu (kopanie i obracanie się),
- skurcze macicy,
- poziom płynu owodniowego,
- błędne umieszczenie czujników,
- ruchy matki,
- zakłócenia elektryczne.
Sprawdź: Zdrowie w ciąży – suplementy na zdrowie w ciąży
KTG – wskazania do wykonania badania
Badanie KTG wykonuje się przede wszystkim planowo, gdy zbliża się termin porodu, a później co 2-3 dni aż do czasu rozwiązania. W ciąży o fizjologicznym przebiegu, w której nie obserwuje się niepokojących zmian aktywności ruchowej płodu, nie trzeba przeprowadzać monitorowania kardiotokograficznego.
Wskazanie do rozpoczęcia nadzoru za pomocą zapisów KTG stanowi natomiast obecność zmiany charakteru ruchów płodu – ich znaczące osłabienie, zanik lub gwałtowne nasilenie. KTG jest również zlecane u pacjentek hospitalizowanych, z ciążą powikłaną oraz w ciąży bliźniaczej.
Poniżej przedstawiamy wskazania do prowadzenia zapisów kardiograficznych podczas ciąży powyżej 24. tygodnia ciąży.
| Wskazania matczyne | Powikłania ciąży |
| nadciśnienie tętnicze | stan przedrzucawkowy |
| cukrzyca typu I | małowodzie/wielowodzie |
| przewlekłe choroby nerek | znaczące zmniejszenie liczby ruchów płodu |
| niewyrównana nadczynność tarczycy | ciąża mnoga |
| zespół antyfosfolipidowy | ograniczenie wewnątrzmacicznego wzrastania płodu |
| sinicze wady serca | ciąża po terminie płodu |
| hemoglobinopatie | konflikt serologiczny |
| układowy toczeń trzewny | obumarcie wewnątrzmaciczne płodu w przeszłości |
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
KTG – przeciwwskazania
Badanie KTG jest nieinwazyjne i bezpieczne, w związku z czym nie ma większych przeciwwskazań do jego przeprowadzenia. Wyjątek stanowią jedynie niektóre patologie ciąży, np. odklejenie łożyska.
W przypadku, gdy istnieje bezpośrednie zagrożenie zdrowia matki lub płodu, KTG może być niewłaściwe lub niewystarczające do szybkiej interwencji. W takich przypadkach konieczne są bardziej zaawansowane monitorowanie, diagnostyka lub natychmiastowa opieka medyczna.
KTG – przygotowanie do badania
Badanie KTG nie wymaga od pacjentki specjalnego przygotowania. Ciężarna nie musi zgłaszać się na nie na czczo. Przed KTG zalecane jest jedynie skorzystanie z toalety.
Przedstawiamy kilka ogólnych wskazówek, jak przygotować się do kardiotokografii:
- Ubierz się wygodnie – wybierz luźne i wygodne ubrania, które łatwo zdjąć lub podnieść w celu umieszczenia czujników KTG na brzuchu.
- Zdejmij biżuterię i ozdoby – przed badaniem zdejmij biżuterię, zegarki i inne metalowe przedmioty, które mogą zakłócić działanie elektrod.
- Oceń stan skóry – sprawdź stan skóry na obszarze, na którym zostaną umieszczone czujniki KTG. Upewnij się, że nie ma otwartych ran, skaleczeń lub infekcji, które mogą zakłócić umieszczenie elektrod.
- Odpoczywaj – przed badaniem spróbuj zrelaksować się i odpocząć. Stres i napięcie mogą wpłynąć na wyniki badania, więc staraj się być spokojna.
- Poinformuj lekarza o swojej historii medycznej – jeśli masz jakieś choroby, które mogą mieć wpływ na badanie, powiadom o tym lekarza lub personel medyczny.
- Przygotuj się psychicznie – badanie KTG może trochę potrwać, zwłaszcza podczas porodu, więc bądź cierpliwa i przygotuj się, że spędzisz pewien czas na monitoringu.
KTG – przebieg badania
Przebieg badania zależy od sposobu jego wykonania. Wyróżnia się dwa rodzaje KTG: monitorowanie zewnętrzne i wewnętrzne.
KTG – monitorowanie zewnętrzne
Na brzuchu pacjentki umieszcza się pasy z czujnikami KTG, które monitorują akcję serca płodu oraz skurcze macicy. Zazwyczaj stosuje się dwa czujniki: jeden mierzy akcję serca płodu, a drugi rejestruje skurcze macicy. Pasy podłączone są do specjalnego urządzenia, z którego odczytuje się wartość pomiarów. W trakcie badania KTG kobieta leży na lewym boku.
Sprawdź również: USG ciąży w Świecie Zdrowia
KTG – monitorowanie wewnętrzne
Monitorowanie wewnętrzne przeprowadzanie jest rzadziej, głównie wtedy, gdy życie dziecka jest zagrożone. Od strony szyjki macicy wprowadzana jest elektroda, która umieszczona zostaje obok główki dziecka.
KTG wewnętrzne możliwe jest tylko wtedy, gdy pękną błony płodowe, a rozwarcie wynosi minimum 2 cm. Warto zaznaczyć, że to inwazyjny rodzaj badania KTG i niesie za sobą pewne ryzyko infekcji.
KTG – skutki uboczne i powikłania
Kardiotokografia jest bezpieczna zarówno dla matki, jak i dziecka. Nie stwierdzono żadnych powikłań ani skutków ubocznych stosowania KTG u kobiet w ciąży.
