Kwas moczowy we krwi – na czym polega badanie?
Kwas moczowy – badanie z jego oznaczeniem we krwi polega na pobraniu próbki krwi żylnej do diagnostyki laboratoryjnej. Celem całej procedury jest analiza stężenia kwasu moczowego we krwi.
Dzięki temu lekarz jest w stanie potwierdzić lub wykluczyć obrany kierunek diagnostyczny, a także wskazać dalsze badania pogłębiające. Najczęściej badanie to zaleca się osobom z podejrzeniem dny moczanowej, jednak istnieją również inne sytuacje, w których lekarz zaleca ten rodzaj diagnostyki.
Kwas moczowy we krwi – normy, interpretacja wyników
Wartości referencyjne dla kwasu moczowego we krwi, uznawane jako norma, mieszczą się w granicach 2,4–5,7 mg/dl dla kobiet oraz 3,4–7,0 mg/dl dla mężczyzn. Jeśli poziom kwasu moczowego we krwi jest wyższy niż podane normy, wówczas mówi się o tzw. hiperurykemii.
Stan ten jest szczególnie groźny wówczas, gdy utrzymuje się w organizmie przez dłuższy czas. Wiąże się to z faktem, iż nadmiar kwasu moczowego we krwi sprzyja tworzeniu się tzw. kryształów moczanowych, prowadzących do różnych schorzeń, m.in. kamicy nerkowej czy dny moczanowej.
Warto jednak zawsze pamiętać, że każda placówka może mieć nieco inne metody diagnostyczne oraz posiadać pewne odchylenia w wartościach referencyjnych. W związku z tym, aby trafnie zinterpretować wyniki oraz uniknąć wyciągania pochopnych wniosków, otrzymane wyniki badań należy skonsultować z lekarzem prowadzącym.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Jeśli wyniki badań wskazują na zbyt wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi, to wówczas mogą być tego 2 główne przyczyny – niewydolność pracy nerek, które nie są w stanie zmetabolizować w odpowiednim tempie danej ilości substancji, lub nadprodukcja kwasu moczowego.
Wysokie stężenie kwasu moczowego można zaobserwować w przebiegu takich chorób, jak:
- dna moczanowa,
- kamica nerkowa,
- cukrzyca,
- torbiele na nerkach lub ich niewydolność spowodowana innymi przyczynami,
- nadciśnienie tętnicze,
- niedoczynność tarczycy,
- choroby genetyczne, np. schorzenie Lescha-Nyhana.
Oprócz tego podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi można zaobserwować u osób zmagających się z nadwagą lub otyłością, a także stosujących wysoko przetworzoną dietę. Wzrost stężenia może wiązać się również ze zmianami nowotworowymi, np. chłoniakiem lub białaczką.
Zbyt niskie stężenie kwasu moczowego we krwi (hipourykermia) obserwuje się rzadziej, jednak jest równie niebezpieczne co nadmiar tej substancji, dlatego również wymaga działań medycznych i diagnostyki pogłębionej.
Za zbyt niski poziom kwasu moczowego we krwi zwykle odpowiadają wrodzone wady lub zaburzenia metaboliczne, np.
- zespół niewłaściwego uwalniania wazopresyny,
- ksantynuria (schorzenie związane z niedoborem oksydazy ksantynowej, kluczowej dla przemiany ksantyny do kwasu moczowego).
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Wśród czynników, które mogą wpływać na wynik badania z oznaczeniem stężenia kwasu moczowego, wymienia się przede wszystkim wszelkiego rodzaju leki diuretyczne. Dlatego też o ich przyjmowaniu należy wcześniej poinformować lekarza, aby zachować prawidłowość w interpretacji wyników.
Kwas moczowy jest substancją, która podlega pod zmienność rytmu dobowego, w związku z tym najlepiej na badanie udać się na czczo i w godzinach porannych. Na ostateczny wynik wpływ może mieć również aktywność fizyczna oraz używki.
Kwas moczowy we krwi – wskazania do wykonania badania
Głównym wskazaniem do badania z oznaczeniem kwasu moczowego we krwi jest diagnostyka w kierunku dny moczanowej oraz chorób i zaburzeń pracy nerek. Oprócz tego badanie to zostanie z pewnością zlecone, jeśli pacjent doświadcza utrzymujących się dolegliwości w obrębie pęcherza moczowego.
Symptomy, na podstawie których specjalista może zalecić te badania, to również stany zapalne stawów i dolegliwości bólowe, szczególnie gdy współwystępują z zaburzeniami w mikcji (zmiana częstotliwości oddawania moczu bądź jego koloru lub zapachu).
Inne symptomy będące wskazaniem to:
- krew w moczu,
- ból i pieczenie podczas oddawania moczu,
- zmiana barwy moczu.
Kwas moczowy we krwi – przeciwwskazania
Badanie polega na pobraniu krwi żylnej do analizy, w związku z czym jest w pełni bezpieczne i nie ma przeciwwskazań do jego wykonania.
Kwas moczowy we krwi – przygotowanie do badania
Do badania należy przygotować się tak jak do standardowej morfologii.
Przede wszystkim pamiętaj o tym, aby:
- zrezygnować z aktywności fizycznej na minimum 24 godziny przed badaniem, zwłaszcza z intensywnego wysiłku,
- na badanie przybyć na czczo – ostatni posiłek najlepiej spożyć ok. 8-10 godzin przed,
- unikaj używek, takich jak m.in. alkohol i papierosy, minimum 48 godzin przed badaniem.
W przypadku badania z oznaczeniem stężenia kwasu moczowego we krwi zaleca się, aby na badanie przybyć w godzinach między 7 a 10 rano, gdyż stężenie tego kwasu zmienia się w trakcie doby.
Kwas moczowy we krwi – przebieg badania
Planując badanie kwasu moczowego we krwi nie musisz martwić się o czas. Badanie trwa bardzo krótko i polega wyłącznie na pobraniu próbki krwi żylnej do analizy. Na początku specjalista dezynfekuje miejsce potencjalnego nakłucia, a następnie ostrożnie wprowadza igłę w żyłę.
Po pobraniu odpowiedniej ilości krwi zabezpiecza próbkę i przekazuje ją do analizy laboratoryjnej. Wyniki dostępne są średnio w ciągu 1-2 dni roboczych, jednak ostateczny czas oczekiwania zależy od konkretnej placówki.
Kwas moczowy we krwi – skutki uboczne i powikłania
Badanie z oznaczeniem kwasu moczowego jest w pełni bezpieczne i nieinwazyjne, dlatego nie wiąże się z żadnymi skutkami ubocznymi czy powikłaniami. Jednak ryzyko wiąże się z możliwością wystąpienia zasinienia w miejscu nakłucia. W związku z tym warto uciskać miejsce nakłucia jeszcze kilka minut po badaniu. Pozwoli to ograniczyć ryzyko wystąpienia siniaka.
Polecane artykuły:
