Anty-tG – przeciwciała przeciwtarczycowe. Wskazania do badania, norma, interpretacja wyników

Przeciwciała anty-tG – czym są?

Przeciwciała anty-tG to swoiste przeciwciała przeciw tyreoglobulinie (TG). Tyreoglobulina jest białkiem produkowanym przez pęcherzyki tarczycy i jednym z trzech antygenów tarczycy, odgrywającym szczególną rolę w schorzeniach autoimmunologicznych tarczycy.

Z TG syntezowane są hormony tarczycowe – trójjodotyronina (T3) i tyroksyna (T4), które pełnią wiele ważnych funkcji, biorąc udział w licznych przemianach i procesach metabolicznych. Odpowiadają m.in. za:

• prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego;
• prawidłową budowę kości;
• metabolizm węglowodanów, tłuszczów i białek;
• utrzymanie właściwej temperatury ciała (ok. 36 stopni Celsjusza).

Organizm wydziela przeciwciała anty-tG swoiście w stosunku do tyreoglobuliny.

Dowiedz się więcej: ​Objawy chorej tarczycy – za co odpowiadają hormony tarczycowe?

Rodzaje przeciwciał przeciwtarczycowych

Wyróżnia się trzy rodzaje przeciwciał przeciwtarczycowych w zależności od atakowanego miejsca:

• TPOAb – przeciwciała przeciwko peroksydazie tyrozynowej. Oznaczenie ich stężenia jest wykonywane, kiedy występują objawy wskazujące na niedoczynność tarczycy lub gdy lekarz postanawia wdrożyć leczenie litem, interferonem, amiodaronem alfa lub interleukiną 2. Obecność przeciwciał TPOAb może wskazywać na autoimmunologiczną chorobę Hashimoto lub chorobę Gravesa-Basedowa.
• TgAb – przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie. Oznacza się je regularnie po leczeniu raka tarczycy. Ich obecność może świadczyć o występowaniu nowotworu lub choroby Hashimoto.
• TRAb – przeciwciała przeciwko receptorom tyreotropiny. Ich występowanie może oznaczać chorobę Gravesa-Basedowa. Przeciwciała TRAb oznacza się cyklicznie w przebiegu leczenia przeciwtarczycowego, a także w chorobie Gravesa-Basedowa.

U kogo występują przeciwciała anty-tG?

Niewielkie stężenie anty-tG może występować nawet u 10% zdrowych osób; z kolei u osób w wieku od 60 do 80 lat wartość tych przeciwciał może być podwyższona i nie zawsze świadczy to o patologii. W pozostałych przypadkach duża ilość przeciwciał anty-tG może wskazywać na autoimmunologiczne choroby tarczycy, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, a także na nietarczycowe choroby autoimmunologiczne, w tym cukrzycę typu 1 czy niedokrwistość złośliwą. Przeciwciała tarczycowe są wykrywane również u osób poddanych zabiegom chirurgicznego usunięcia tarczycy i terapii jodem radioaktywnym oraz cierpiących na nowotwór tarczycy.

Badanie anty-tG – wskazania do wykonania

Na badanie poziomu przeciwciał przeciwtarczycowych pacjent jest najczęściej kierowany przez lekarza w przypadku podejrzenia chorób autoimmunologicznych, a w szczególnych sytuacjach po leczeniu raka tarczycy, ponieważ przeciwciała te są swoistymi markerami niektórych jego typów.

Oznaczenie stężenia białka anty-tG jest zalecane wszystkim pacjentom, u których wystąpiły takie objawy i problemy, jak:

• powiększenie obwodu szyi (tarczycy);
• pojawienie się wola;
• nieprawidłowe stężenie hormonów tarczycy (TSH, FT3 lub FT4);
• pojawienie się guzków w obrazie USG;
• dolegliwości wskazujące na zaburzenia funkcji tarczycy (np. szybki spadek lub wzrost masy ciała, nadmierne wypadanie włosów, duszności, obrzęk twarzy, drżenie rąk i inne);
• problemy z zajściem w ciążę;
• wywiad położniczy u kobiet w kierunku poronień nawykowych.

Sprawdź: Rak tarczycy – objawy, rodzaje, diagnostyka i leczenie

Badanie wykorzystuje się też jako dodatkowy parametr w diagnostyce autoimmunologicznych chorób tarczycy, takich jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa. Badanie anty-tG często wykonuje się także u osób cierpiących na różne choroby o podłożu autoimmunologicznym, w tym m.in.:

• zespół policystycznych jajników (PCOS);
• reumatoidalne zapalenie stawów (RZS);
• toczeń rumieniowaty układowy;
• niedokrwistość złośliwą.

Poza tym oznaczenie anty-tG jest wykonywane w celu monitorowania leczenia z wykorzystaniem preparatów jodu oraz do wykrywania nawrotu raka tarczycy.

Jak przebiega badanie przeciwciał anty-tG?

Badanie poziomu przeciwciał anty-tG nie wymaga specjalnego przygotowania. Pacjent nie musi przestrzegać żadnych zaleceń ani być na czczo.

Do przeprowadzenia badania potrzebna jest próbka krwi z żyły łokciowej. Jej pobranie przebiega standardowo. Osoba pobierająca krew zakłada na rękę pacjenta specjalną opaskę (stazę), a następnie ją zaciska. Później dezynfekuje miejsce wkłucia. Pobrana krew trafia do sterylnej probówki, która zostaje odpowiednio opisana i przekazana do laboratorium. Po odwirowaniu krwi w laboratorium i oddzieleniu osocza oznaczany jest poziom anty-tG.

Anty-tG – norma

Na wyniku badania przeciwciał przeciwko tyreoglobulinie można znaleźć różne wartości referencyjne. Normy różnią się bowiem w zależności od płci, wieku i stanu zdrowia pacjenta. Wpływ na ich wysokość ma także zastosowana metoda badania anty-tG. Poszczególne laboratoria mogą stosować różne metody, dlatego w razie konieczności powtórzenia badania w przyszłości najlepiej robić je w tym samym miejscu.

Najczęściej przyjmuje się, że norma anty-tG to wartość 100 lU/ml.

Co oznacza niskie anty-tG?

Każdy wynik poniżej wartości 100 lU/ml uznaje się za prawidłowy. Niski poziom stężenia przeciwciał anty-tG lub ich całkowity brak czy też obecność tyreoglobuliny dotyczy ok. 10% badanych. Może świadczyć o usunięciu gruczołu tarczycowego. Badanie to w tym przypadku pozwala wykluczyć ewentualne pozostawienie fragmentu tkanki gruczołowej.

Może Cię zainteresować: Usunięcie tarczycy – wskazania, przebieg, powikłania po operacji

Co oznacza wysokie anty-tG?

Zbyt wysoki poziom przeciwciał przeciwtarczycowych anty-tG może świadczyć o występowaniu różnych chorób autoimmunologicznych tarczycy. Jest charakterystyczny dla takich chorób, jak:

• choroba Gravesa-Basedowa;
• choroba Hashimoto;
• pęcherzykowaty lub brodawkowaty rak tarczycy;
• gruczolak tarczycy.

Podwyższone i bardzo wysokie anty-tG zawsze wymaga konsultacji z endokrynologiem.

W celu monitorowania postępów leczenia wykonuje się cykliczne pomiary ilości przeciwciał anty-tG we krwi. Otrzymywanie coraz wyższych wyników może wskazywać na nieprawidłowy sposób leczenia chorób autoimmunologicznych lub wznowę nowotworu.

Przeciwciała anty-tG wysokie – jak obniżyć?

Regularne badania z krwi w kierunku przeciwciał przeciwtarczycowych umożliwiają ocenę funkcjonowania tarczycy. Na podstawie ich wyników można sporo powiedzieć o nieprawidłowościach występujących w jej obrębie.

Wysoki poziom anty-tG jest wskazaniem do odbycia konsultacji lekarskiej. Specjalista zwykle w takiej sytuacji zaleca poszerzenie diagnostyki celem ustalenia dokładnego źródła wysokiego stężenia anty-tG. Jeśli postawiona zostanie diagnoza, rozpoczyna się leczenie przyczynowe. W leczeniu chorób tarczycy najczęściej stosuje się farmakoterapię. Chorym zaleca się ponadto zmianę trybu życia, rezygnację ze złych nawyków i stosowanie odpowiedniej diety.

Badanie anty-tG – cena. Gdzie wykonać?

Jeśli pacjent otrzymał skierowanie na badanie przeciwciał anty-tG od lekarza, to może je wykonać w wybranych punktach medycznych za darmo. Jeśli jednak planuje zgłosić się na badanie we własnym zakresie, to wtedy sam pokrywa jego koszt. Cena badania anty-tG to ok. 50-100 zł w zależności od laboratorium.