Biały szum, razem z różowym szumem, są najczęściej wykorzystywane przy zasypianiu. Oba szumy różnią się od siebie, ale jest to dość subtelna różnica. Na przykładzie dźwięku padającego deszczu porównanie obu szumów polega mniej więcej na tym, że biały szum słyszymy stojąc na deszczu, a różowy szum słuchając padającego deszczu w pomieszczeniu.
Biały szum – czym jest?
Żeby w pełni zrozumieć, czym jest biały szum, musimy przybliżyć mechanizm jego powstawania. Jest on dźwiękiem w odpowiedniej częstotliwości i jej stosunku do amplitudy. Częstotliwość dźwięku to szybkość wibrowania fal dźwiękowych na sekundę, natomiast amplituda to moc tych fal dźwiękowych. Powstaje, kiedy każda częstotliwość dźwięku ma tę samą amplitudę, przy czym częstotliwości dźwięku mogą być w losowej kolejności. Jest to dźwięk najczęściej kojarzony z zakłóceniami fal dźwiękowych w radiu. Biały szum może składać się z każdej słyszalnej częstotliwości, przy czym określenie czarny szum oznacza po prostu ciszę.
W nocy najczęściej wybudza nie tyle hałas, co po prostu dźwięk o innej częstotliwości – np. deszcz dudniący o parapet, bawiący się kot, czy nagłe dźwięki pojawiające się w mieszkaniu. Zmiana dźwięku z cichego na intensywny powoduje przerwanie snu. Natomiast biały szum jest swoistym kocem dźwiękowym, maskującym inne dźwięki.
Wpływ białego szumu na niemowlęta
Biały szum lub różowy szum jest najczęściej wykorzystywany przez świeżo upieczone mamy, a to za sprawą medialnego nagłośnienia jego właściwości uspokajających oraz szerokiej gamy produktów dla dzieci, które wydają właśnie takie dźwięki. Dlaczego niemowlęta tak lubią szum?
Otóż podczas życia płodowego bardzo słabo docierają do nich dźwięki z otoczenia, natomiast dość dobrze słyszą miarowe bicie serca mamy oraz właśnie szum. Po narodzinach, kiedy „atakowane” są innymi, głośnymi dla nich dźwiękami, nie pomaga im to w uspokojeniu się. Biały lub różowy szum przypomina im o bezpiecznym miejscu, jakim był brzuch mamy oraz pomaga zasnąć. Dodatkową zaletą białego szumu jest to, że pomaga zniwelować hałas z otoczenia, a kojące dźwięki sprzyjają relaksowi.
Korzystając z szumu, należy jednak przestrzegać pewnych zasad. Po pierwsze nie należy ciągle odtwarzać tego typu dźwięków, a jedynie w sytuacji, kiedy dziecko jest niespokojne lub chcemy pomóc mu zasnąć. Po drugie – całkowite niwelowanie innych dźwięków niekorzystnie wpływa na rozwój słuchu. I wreszcie po trzecie, szum nie powinien być pozostawiony w bezpośredniej okolicy dziecka (np. w łóżeczku) ani być ustawionym zbyt głośno (nie powinien przekraczać 50 dB).
Warto także zauważyć tutaj, że niektóre badania naukowe wskazują, że dla dziecka zupełna cisza jest czymś nienaturalnym, czego nie doświadczyło wcześniej i wcale nie działa ona kojąco na malucha. Biały lub różowy szum jest w takiej sytuacji dużą pomocą i wsparciem dla maluszka. Szum puszczany dziecku powinien być tylko w momencie, kiedy chcemy, aby zasnęło – nie powinno się puszczać go np. podczas zabawy lub innych aktywności. Warto stosować szum od urodzenia do mniej więcej 5. roku życia – wtedy wykazuje największą skuteczność.
Jakie rodzaje szumu emitują zabawki dla niemowląt?
Na ogół zabawki dla niemowląt oferują różne rodzaje dźwięku – biały szum, szum różowy, szum morza, szum przypominający bicie serca i inne. Należy wybrać odpowiedni szum dla dziecka na drodze obserwacji malucha.
Biały szum dla dorosłych
Biały szum pomaga także osobom dorosłym w zasypianiu i utrzymaniu ciągłości snu. Bardzo często korzysta się z niego w szpitalach, gdzie pacjentów może obudzić nagły dźwięk aparatury szpitalnej. Jest on także dobrym rozwiązaniem dla osób, które nie lubią spać w ciszy.
Biały szum pomaga także przy koncentracji i w nauce. Maskuje on dźwięki otoczenia i pomaga skupić się na zadaniu. Można go wykorzystywać w pracy (biurowej, w fabryce oraz podczas nauki w domu – jednym słowem wszędzie). Jest lepszy niż np. słuchanie muzyki z radia, ponieważ monotonne dźwięki nie są źródłem rozpraszania uwagi.
Korzyści z białego szumu
Nad wpływem białego szumu na organizm nadal trwają badania, jednak na podstawie tych już przeprowadzonych wiemy, że są dowody naukowe na to, że wpływa korzystnie m.in. na:
- zasypianie i uspokajanie niemowląt. Niemowlęta, które zasypiały przy białym szumie miały zwolnione tętno i szybciej wyciszały się przed zasypianiem;
- poprawia koncentrację, pomaga zwłaszcza dzieciom z ADHD podczas pracy. Wyciszenie hałasów z otoczenia pomaga dziecku w skupieniu się i skoncentrowaniu na zadaniu;
- pozytywnie wpływa na relacje między ludźmi, rozluźniając atmosferę;
- mózg lepiej pracuje, kiedy organizm zasypia przy białym szumie;
- naukowcy dowodzą także, że u dzieci, które słyszą biały szum podczas snu mózg stale pracuje, co może mieć związek ze zmniejszeniem ryzyka pojawienia się zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej.
Biały szum a szumy uszne
Szumy uszne nie mają nic wspólnego z białym szumem. Przede wszystkim – biały szum jest słyszalny przez wszystkich, a szumy uszne występują tylko u osoby dotkniętej schorzeniem. Za pojawienie się szumów usznych odpowiadają urazy lub procesy chorobowe, a także zbyt wysokie ciśnienie tętnicze. Szumy uszne zawsze będą nieprzyjemnym doznaniem – są odbierane różnie, jako syczenie, gwizdanie, pulsowanie, ich częstotliwości są różne. Wpływają negatywnie na funkcjonowanie człowieka, zakłócając sen, pogarszając koncentrację, powodując wyczerpanie, irytację, a także pogarszać rozumienie mowy. Należy je leczyć.
Biały szum a inne szumy
Biały szum nie jest tym samym co działający wentylator – technicznie, choć dźwięk jest podobny, nie jest tym samym. Wpływ na samopoczucie będzie podobny, ale z samej definicji będzie to różowy szum, co oznacza, że amplituda szumu zmniejsza się o połowę w momencie podwajania częstotliwości dźwięku. W efekcie mamy do czynienia z mieszanką intensywnych tonów o niskiej częstotliwości i bardziej miękkich tonów o wysokiej częstotliwości. Dla wielu osób różowy szum jest przyjemniejszy w odbiorze niż szum biały. Z badań wynika, że może zmniejszać aktywność fal mózgowych i również przyczyniać się do ułatwienia zasypiania – różowy szum wspomaga proces wyciszenia, przez co skraca czas zasypiania, wydłuża sen i poprawia jego jakość.
Wyróżniamy różne rodzaje szumów, w tym:
- szary szum – wykorzystywany np. przy leczeniu nadwrażliwości na dźwięki;
- brązowy szum – lub czerwony szum, to to samo. Przypomina dźwięki wydające przez cząsteczki przy zderzaniu, a więc stale losowo się zmienia. Bywa, że również jest pomocny przy zasypianiu, ale nie u wszystkich;
- niebieski szum – najlepszym przykładem będzie syczący wąż – częstotliwości o wyższym tonie są wzmacniane. Dźwięk nie jest przyjemny dla większości;
- fioletowy szum – który może być irytujący, a najczęściej wykorzystywany jest w leczeniu chorób uszu. Przypomina biały szum, ale jest zróżnicowany.
