Nadżerka – szyjki macicy, żołądka, przełyku. Czym jest nadżerka i jakie daje objawy?

Czym jest nadżerka?

Z definicji nadżerka jest ubytkiem błony śluzowej. Jest to płytsze uszkodzenie od owrzodzenia, a w zależności od miejsca, gdzie występuje może dawać różne objawy. Nadżerka szyjki macicy wymaga dalszego monitorowania, może bowiem pod wpływem wirusa HPV przekształcić się w zmianę nowotworową. W przypadku nadżerki żołądka daje ona zazwyczaj objawy bólowe oraz może powodować niewielkie krwawienie.

Nadżerki nie zawsze wymagają leczenia – czasami zmiany goją się samoistnie. Wszystko zależy od objawów doświadczanych przez pacjenta oraz od wielkości zmiany.

Nadżerka szyjki macicy – rozpoznanie, objawy i leczenie

Nadżerka szyjki macicy początkowo nie daje żadnych objawów, a widoczna jest jedynie w badaniu ginekologicznym. Dlatego tak ważne są regularne kontrole ginekologiczne co najmniej raz do roku oraz regularne wykonywanie cytologii. Do objawów, które powinny zaniepokoić kobietę, zaliczamy:

• krwawienie po stosunku, po badaniu ginekologicznym,
• plamienie między miesiączkami,
• ból w podbrzuszu,
• wodniste upławy,
• częste zapalenie szyjki macicy.

Dlaczego powstaje nadżerka szyjki macicy?

Bardzo często u kobiet występuje tzw. nadżerka rzekoma, czyli przemieszczenie się nabłonka walcowatego (gruczołowego) z kanału szyjki macicy do części pochwowej szyjki macicy (tarczy szyjki macicy). W prawidłowych warunkach część pochwowa jest pokryta nabłonkiem płaskim. Nie jest to stan wymagający leczenia, a jedynie obserwacji.

Uważa się, że za nadżerkę rzekomą odpowiadają zmiany hormonalne w organizmie kobiety (np. ciąża lub doustna antykoncepcja hormonalna). Z kolei ubytek na błonie śluzowej powodują urazy mechaniczne i stany zapalne.

W przypadku rzeczywistego ubytku na błonie śluzowej (czyli prawdziwej nadżerki) niezbędne jest wykonanie cytologii, aby wykluczyć inne zmiany. O ewentualnym podjęciu leczenia decyduje lekarz ginekolog w zależności od wyników i objawów, które pacjentka odczuwa.

Nadżerka żołądka – objawy i leczenie

Nadżerka żołądka zazwyczaj daje objawy w postaci bólu i niewielkiego krwawienia, ale może także przebiegać bezobjawowo. Do czynników powodujących nadżerkę błony śluzowej żołądka zaliczamy czynniki drażniące, takie jak niesteroidowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, diklofenak, ketoprofen, kwas acetylosalicylowy), spożywanie alkoholu, założenie sondy dożołądkowej oraz zaburzenia ukrwienia żołądka wynikające m. in. ze stresu lub przepukliny rozworu przełykowego.

Nadżerkowe zapalenie błony śluzowej żołądka może spowodować także zakażenie bakterią Helicobacter Pylori. Zazwyczaj w tym przypadku pacjent odczuwa znaczne dolegliwości bólowe.

Objawy nadżerki żołądka

Do najczęstszych objawów nadżerki żołądka zaliczamy:

• niestrawność,
• ból brzucha,
• uczucie pełności,
• nudności i wymioty,
• krew w wymiocinach przypominająca wyglądem fusy od kawy.

Warto jednak zaznaczyć, że nadżerka może nie dawać żadnych objawów i wykrywana jest przypadkowo podczas gastroskopii.

Leczenie nadżerki żołądka

Nadżerka jest z definicji płytkim uszkodzeniem błony śluzowej, jest więc szansa, że nabłonek zregeneruje się samoistnie. Wiele zależy od tego, czy działa na niego czynni szkodliwy, np. wspomniane leki przeciwzapalne lub alkohol. W celu przyspieszenia leczenia można zastosować leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku, a w przypadku zakażenia bakterią H. Pyroli należy pozbyć się bakterii.

Ważne jest także odpowiednie żywienie, polegające na ograniczeniu tłustych produktów, a także tych ciężkostrawnych, jak orzechy, pełnoziarniste pieczywo czy potrawy smażone.

Nadżerka przełyku – objawy i leczenie

Do najczęstszych przyczyn nadżerek w przełyku zalicza się:

• refluks żołądkowo-przełykowy,
• chorobę Leśniowskiego-crohna,
• zwężenie przełyku ,
• oparzenia przełyku,
• nadużywanie alkoholu.

Wśród objawów nadżerki przełyku należy wymienić uczucie pieczenia, a także zgagę, odbijanie, nieprzyjemny zapach z ust i ból przy przełykaniu. Objawy te nasilają się po posiłkach czy po położeniu się bezpośrednio po jedzeniu. Bywa też, że pacjent nie może rozróżnić czy odczuwa ból w klatce piersiowej czy w przełyku. Zawsze warto skonsultować niepokojące objawy z lekarzem i podjąć odpowiednie kroki diagnostyczne.

Nadżerkę przełyku stwierdza się podczas wykonywania gastroskopii. Z kolei leczenie jest uzależnione od występowania choroby podstawowej. W przypadku nadżerek przełyku lekami pierwszego wyboru są inhibitory pompy protonowej albo H2-blokery. Ważna jest także prawidłowa dieta, która nie będzie podrażniać przełyku oraz odstawienie alkoholu.

Nadżerka w jamie ustnej – objawy i leczenie

Nadżerka może pojawić się także w jamie ustnej. Jest to zazwyczaj zmiana powodująca ból i dyskomfort, występować może zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Najczęstszą przyczyną pojawienia się nadżerki w jamie ustnej są urazy mechaniczne – oparzenia, urazy w wyniku szczotkowania zębów, spożywania pokarmów o ostrych krawędziach. Rzadziej zdarza się, że nadżerki w jamie ustne są spowodowane celiakią, zakażeniem wirusem opryszczki czy owsicą. Nadżerki w jamie ustnej znikają samoistnie do kilku tygodni.

Jeśli zmiany powodują duży dyskomfort można stosować dostępne w aptekach bez recepty maści łagodzące przeznaczone do stosowania na zmiany w jamie ustnej (np. na afty). Z domowych sposobów łagodzących bolesność zmian warto rozważyć płukanie jamy ustnej rumiankiem. W przypadku wątpliwości, co do rodzaju zmiany i jej leczenia, należy udać się do stomatologa.

Autor: Redakcja