Achalazja przełyku – co to jest?
Achalazja to choroba motoryczna przełyku, cechująca się upośledzeniem rozkurczu dolnego zwieracza przełyku oraz brakiem ruchów jego środkowej części. Przez te nieprawidłowości pokarm nie przechodzi przez przełyk do żołądka w sposób prawidłowy – znajduje się zbyt długo w przełyku.
Przyczyny achalazji przełyku
Nie jest znana dokładna przyczyna występowania achalazji przełyku. Istotne znaczenie przypisuje się predyspozycjom genetycznym – u ok. 2% przypadków achalazja występuje rodzinnie.
Podejrzewa się, że do rozwoju achalazji przyczyniać się mogą czynniki autoimmunologiczne, czyli nieprawidłowa reakcja układu odpornościowego na własne tkanki. Wśród możliwych przyczyn wymienia się także czynniki zakaźne oraz środowiskowe.
Achalazja przełyku – objawy
Najbardziej typowym objawem achalazji przełyku są zaburzenia połykania. Z początku chory ma problem jedynie z połykaniem pokarmów stałych, później nie jest w stanie połykać nawet płynnych. Inne objawy achalazji przełyku to:
- zarzucanie treści pokarmowej (cofanie się treści pokarmowej z żołądka do przełyku),
- ból w klatce piersiowej,
- zgaga,
- krztuszenie się,
- przewlekły kaszel.
Tak wygląda przełyk u chorych:
Powikłania achalazji przełyku
Przez zaburzenia połykania chory z biegiem czasu traci na wadze. Na skutek zarzucania treści pokarmowej może dojść do rozwoju zapalenia płuc. Wśród możliwych powikłań wymienia się także zapalenie błony śluzowej, przełyku oraz krwawienie do przewodu pokarmowego. Dalszy rozwój choroby prowadzi do wyraźnego zwężenia przełyku. Ponadto zwiększa się ryzyko rozwoju raka przełyku – u osób z achalazją jest ono 30–100 razy większe niż u zdrowych.
Jak diagnozuje się achalazję przełyku?
W związku z możliwością wystąpienia groźnych powikłań w przypadku zbagatelizowania dolegliwości, zaobserwowanie wyżej opisanych objawów powinno skłonić do wizyty u lekarza. Podstawą rozpoznania jest dokładny wywiad i badanie przedmiotowe. Jeśli specjalista zauważy ku temu wskazania, skieruje pacjenta dodatkowo na specjalistyczne badania.
W diagnostyce achalazji przełyku zastosowane znajduje badanie radiologiczne górnego odcinka przewodu pokarmowego ze środkiem kontrastowym oraz badanie endoskopowe (gastroskopia). Wyniki obu tych badań umożliwiają postawienie prawidłowej diagnozy i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Leczenie achalazji przełyku
Lekarz w pierwszej kolejności podejmuje próbę leczenia farmakologicznego, które ma na celu obniżyć ciśnienie dolnego zwieracza przełyku. Niestety w większości przypadków taka forma leczenia nie przynosi zadowalających efektów, przez co konieczne jest leczenie zabiegowe.
Endoskopowe leczenie achalazji przełyku
Dostępne są dwa zabiegi: zabieg wstrzykiwania toksyny botulinowej lub mechanicznego poszerzania przełyku. Częściej wykonuje się ten drugi.
Zabieg poszerzania przełyku wykonywany jest w częściowym znieczuleniu. Rzadko prowadzi do powikłań, ale mogą one wystąpić. Możliwe powikłania to perforacja (przedziurawienie) przełyku, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, refluksowe zapalenie przełyku oraz zachłystowe zapalenie płuc. Podawanie toksyny botulinowej znajduje zastosowanie przede wszystkim u pacjentów, u których inne metody leczenia są nieskuteczne lub niewskazane.
Chirurgiczne leczenie achalazji przełyku
Wykonywany jest zabieg kardiomiotomii polegający na podłużnym nacięciu mięśni przełyku i wpustu. Ma on prawie taką samą skuteczność jak endoskopowe poszerzanie przełyku.
Kardiomiotomia wykonywana jest przede wszystkim wtedy, gdy zwężony wpust uniemożliwia endoskopowe przeprowadzenie prowadnicy do żołądka. Wskazaniem do jej przeprowadzenia jest także wiek chorego (poniżej 30 lat) i perspektywa wielokrotnych zabiegów poszerzania przełyku. Powikłaniem kardiomiotomii jest m.in. zarzucanie treści żołądkowej do przełyku.
Achalazja przełyku – dieta
Lekarz przekazuje pacjentowi również zalecenia dotyczące odżywiania, których musi przestrzegać na co dzień. Przy achalazji trzeba przede wszystkim ograniczyć spożywanie pokarmów nasilających niepożądane objawy, jak i takich, które trudno się połyka. Jeśli to nie pomaga, najlepszym rozwiązaniem jest przejście na jedzenie wyłącznie rozdrobnionych pokarmów lub w postaci papki. Chory powinien spożywać posiłki na spokojnie, bez pośpiechu, dokładnie przeżuwając każdy kęs.
Polecane artykuły:
