- szumy uszne subiektywne, fantomowe – słyszalne tylko przez osobę, u której powodują dyskomfort;
- szumy uszne obiektywne – mogą być słyszalne zarówno przez osobę, która doświadcza szumu w uszach, jak i osoby z otoczenia; szumy uszne tego typu wynikają najczęściej z dźwięków powstających wewnątrz ciała.
Przyczyny szumu w uszach
Częściej występującym typem szumu usznego jest subiektywny szum w uszach. Tego rodzaju zaburzenie może powstać jako skutek niewłaściwej pracy ucha wewnętrznego, ośrodkowego układu nerwowego lub błędnej reakcji nerwu słuchowego. Przyczyny szumu usznego zależą więc od rodzaju dolegliwości, które go wywołują.Choroby neurologiczne wywołujące szum w uszach:
- guzy nerwu przedsionkowo-ślimakowego;
- stwardnienie rozsiane;
- mimowolne skurcze mięśni wewnątrz ucha.
- zapalenie ucha środkowego typu wysiękowego;
- zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych.
- starcza głuchota (powstająca w wyniku naturalnego procesu starzenia);
- nagła głuchota (upośledzenie słuchu bez wyraźnej przyczyny);
- osteoskleroza błędnikowa.
- leki moczopędne;
- niesteroidowe leki przeciwzapalne;
- aminoglikozydy (antybiotyki aminoglikozydowe).
- nadużywanie alkoholu;
- hałas o znacznym natężeniu;
- nadciśnienie tętnicze;
- niedociśnienie tętnicze;
- infekcje;
- anemia (niedokrwistość).
Szum uszny i inne objawy
W wielu chorobach szum uszny nie jest jedynym objawem – najczęściej występują objawy towarzyszące, które pozwalają zdiagnozować przyczynę szumu w uszach (np. przy zapaleniu ucha środkowego szumowi w uszach towarzyszy silny ból ucha). Częstą przyczyną szumu w uszach są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa – przy zwyrodnieniu dochodzi do ucisku tętnic i niedokrwienia w tylnej jamie czaszki, które może przyczyniać się do wrażenia szumu w uchu.Rzadziej występujący typ szumu usznego – szumy obiektywne – może wynikać z zaburzeń naczyniowych lub problemów z przepływem krwi (szumy uszne mają wówczas charakter pulsacyjny, mogą być np. zsynchronizowane z biciem serca). Przyczynami szumu w uszach o charakterze obiektywnym mogą być m.in.: guzy ucha środkowego, przetoki tętniczo-żylne, miażdżycowe zwężenie tętnic szyjnych, miażdżycowe zwężenie tętnic kręgowych.
Jak leczyć szumy uszne?
Leczenie szumów usznych polega przede wszystkim na wykryciu i wyleczeniu ich przyczyny. Podstawą w diagnostyce i leczeniu szumu w uszach jest więc konsultacja laryngologiczna. Czasami przyczyna szumu w uszach jest prozaiczna – szum może wynikać z zatkanego ucha. Dlatego warto pamiętać o prawidłowej higienie uszu, czyli regularnym stosowaniu preparatów do czyszczenia uszu (krople do uszu, spraye do usuwania woskowiny).Jeśli przyczyną szumu w uszach jest nieprawidłowe lub upośledzone połączenie naczyniowe, zwyrodnienie kręgosłupa – to problem można rozwiązać operacyjnie. W przypadku miażdżycowego zwężenia tętnic szyjnych do leczenia zabiegowego zaliczamy operacje oraz zabiegi wewnątrznaczyniowe. Leczenie operacyjne polega na rozcięciu tętnicy szyjnej i usunięciu złogów miażdżycy.
Większym wyzwaniem jest leczenie subiektywnych szumów usznych, których przyczyna często jest trudna do uchwycenia. O ile w przypadku przewlekłego zapalenia ucha środkowego pomóc może zabieg operacyjny czy założenie specjalnego drenika, o tyle szumy uszne występujące w przebiegu niektórych chorób są bardzo trudne w leczeniu. Leczenie farmakologiczne szumów usznych polega czasami na stosowaniu leków rozszerzających naczynia oraz korzystnie wpływających na ukrwienie mózgu.
W niektórych przypadkach pomóc może psychoterapia – wymazanie szumów usznych z tzw. pamięci mózgowej to bardzo duże wyzwanie terapeutyczne, które polega na unikaniu sytuacji, w których szum w uszach jest dominującym bodźcem akustycznym. W neurofizjologicznej terapii szumów usznych nie zaleca się nosić stoperów ani zatykać uszu – zaleceniem jest tworzenie tła akustycznego przez cały dzień, tak aby „wyprzeć” szum uszny ze świadomości. Tego typu terapię stosuje się, gdy wykluczone jest chorobowe pochodzenie szumu w uszach.
Szumy uszne a COVID-19
Koronawirus SARS-coV-2 nadal jest zagadką dla lekarzy i naukowców. Udowodniono jednak, że przechorowanie COVID-19 może nasilać lub powodować problem szumów usznych. Nie tylko samo przechorowanie może zwiększać problem – przyczyną są także: głośniejsze otoczenie domowe, częstsze połączenia głosowe oraz zbyt duże spożywanie alkoholu (nasilenie tych czynników u pacjentów zaobserwowano w trakcie pandemii).Szumy uszne a nerwica
Szumy uszne mogą być pierwszym objawem zaburzeń lękowych. Bardzo często szum nasila się pod wpływem sytuacji stresowych, mogą także występować inne objawy – kołatanie serca, uczucie ucisku w klatce piersiowej, panika, duszność, zawroty głowy. Szumy uszne z racji swojej uciążliwości mogą prowadzić do rozwoju depresji.Autor: Jacek Krajl
