Biegunka podczas miesiączki – dlaczego występuje? O czym świadczy biegunka przed i w trakcie okresu

Jak często występuje biegunka przed okresem?

Biegunka jest częstym objawem towarzyszącym miesiączce. W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie Harvarda, w którym wzięło udział ponad 6 tys. kobiet, 37 proc. z nich odpowiedziało twierdząco na pytanie, czy podczas miesiączki występuje u nich biegunka. Biegunka to nie jedyny objaw towarzyszący menstruacji. Bardzo często pojawiają się również mdłości, podwyższona temperatura, bóle brzucha oraz mdłości. Co więcej biegunka może wystąpić jako objaw poprzedzający wystąpienie miesiączki.

Czym jest biegunka?

Biegunka to częstsze wypróżnianie, według definicji WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) oddawanie co najmniej 3 luźnych lub wodnistych stolców na dobę lub oddawanie zwiększonej ilości stolca o konsystencji płynnej lub półpłynnej. Ten objaw na ogół kojarzony jest z zaburzeniami w funkcjonowaniu układu pokarmowego, zatruciami pokarmowymi lub infekcjami wirusowymi.

Biegunka zaliczana jest do objawów typowych dla zespołu napięcia przedmiesiączkowego (PMS), razem z rozdrażnieniem, nadmierną płaczliwością, smutkiem i apatią, spadkiem samooceny, bólami stawów i głowy, pojawieniem się zmian trądzikowych na twarzy oraz wzmożonym apetytem. PMS jest różnie odczuwany przez kobiety, jest indywidualną kwestią jakie objawy występują. Wiele kobiet uskarża się także na zatrzymanie wody w organizmie i opuchliznę. W większości przypadków objawy PMS ustępują wraz z rozpoczęciem się miesiączki.

Dlaczego pojawia się biegunka przed okresem?

Biegunka przed okresem, zaliczana do zespołu napięcia przedmiesiączkowego, wynika z oddziaływania hormonów (dokładnie progesteronu), który pobudza pracę jelit powodując ich kurczliwość. Tuż przed miesiączką dochodzi do wzmożonej produkcji estrogenów (połączony z za niskim poziomem progestagenów). Estrogeny pobudzają organizm do produkcji wazopresyny i aldosteronu, które z kolei odpowiedzialne są za zatrzymanie sodu i wody w organizmie. Powoduje to uczucie rozpierania brzucha, wzdęcia oraz wspomnianą już opuchliznę. W układzie pokarmowym zlokalizowane są receptory progesteronu, które mają bezpośredni wpływ na działanie jelit i wraz ze spadkiem poziomu hormonu mają wpływ na rozluźnienie oraz kurczenie się jelit. Na biegunkę może mieć wpływ także kurczliwość macicy, która przygotowuje się bądź już rozpoczęła proces oczyszczania.

Zmiany czynności jajników wpływają dodatkowo na wahania poziomu hormonów w organizmie kobiet. Estradiol i progesteron oddziałują na układy neuroprzekaźników centralnego układu nerwowego, zwłaszcza na poziom serotoniny, który u badanych w trakcie PMS-u kobiet jest bardzo niski. W fazie lutealnej cyklu (czyli tuż przed miesiączką) obserwuje się także zmniejszony wychwyt serotoniny przez płytki krwi, co tłumaczy spadek nastroju.

Biegunka w trakcie miesiączki a zespół bolesnego miesiączkowania

Biegunka może występować nie tylko w trakcie zespołu napięcia przedmiesiączkowego, ale i w trakcie miesiączki. Na ogół jest objawem tzw. zespołu bolesnego miesiączkowania. Szacuje się, że na biegunkę w trakcie okresu cierpi nawet 50 proc. kobiet, czyli o wiele więcej niż w trakcie PMS-u. Do przyczyn biegunki w trakcie miesiączki zaliczamy:

• nadmierną czynność skurczową macicy
• zaburzenia w ukrwieniu macicy,
• wzmożoną syntezę prostaglandyn,
• nieprawidłowości anatomiczne żeńskiego układu rozrodczego.

W zespole bolesnego miesiączkowania pojawiają się także inne objawy, m. in.:

• nudności,
• zawroty głowy,
• drżenie rąk,
• wymioty,
• zaburzenia snu,
• ból brzucha,
• ból w okolicy lędźwiowo-krzyżowej.

O czym świadczy biegunka w trakcie okresu?

Biegunka podczas okresu może wskazywać na stan zapalny jajników. Na ogół pojawiają się objawy dodatkowe, takie jak:

• gorączka,
• ogólne osłabienie,
• silny ból podbrzusza.

U niektórych kobiet biegunkę powodować może także ropień w zatoce Douglasa, czyli zagłębieniu odbytniczo-macicznym, który wywołuje ucisk na odbytnicę.

Kolejnym schorzeniem, które często daje objawy w postaci biegunki podczas okresu jest endometrioza. W zależności od rozległości choroby mogą pojawiać się także i inne objawy, jak np. krwawienie z odbytu – przy lokalizacji endometriozy w jelicie grubym.

U kobiet z występującym zespołem jelita drażliwego zmiany hormonalne w trakcie miesiączki nasilają chorobę, przez co pojawia się biegunka lub zwiększa się częstość wypróżnień.

Czy biegunka może wpływać na cykl miesiączkowy?

Tak, biegunka może mieć wpływ na zaburzenia cyklu miesiączkowego. Może też powodować opóźnienie okresu, a także – uwaga – biegunka osłabia działanie antykoncepcji doustnej, dlatego może powodować ryzyko zajścia w ciążę. Jeśli okres opóźnia się znacząco, warto wykonać więc test ciążowy.

Jak sobie radzić z biegunką przed okresem i w trakcie?

Tak naprawdę na powtarzającą się biegunkę przed okresem nie ma skutecznego sposobu. Można wypróbować domowe metody, takie jak spożywanie jagód czy borówek, picie naparów z lipy czy mniszka lekarskiego. Objawy kurczliwości mięśni mogą złagodzić leki o działaniu rozkurczowym i przeciwbiegunkowym, np. węgiel leczniczy. Warto także zrezygnować z kofeiny (czyli picia kawy), która ma naturalne działanie przeczyszczające. Podobnie z innymi produktami o działaniu przeczyszczającym.

Biegunka w trakcie okresu wymaga odpowiedniej higieny miejsc intymnych. Najlepiej po każdym wypróżnieniu podmyć się letnią wodą i dokładnie umyć okolice intymne. Biegunka podczas okresu może prowadzić do pojawienia się hemoroidów, dlatego wtedy niezbędne jest stosowanie odpowiednich preparatów łagodzących dolegliwości.

Dodatkowo w trakcie biegunki i miesiączki nie można zapominać o nawadnianiu. Biegunka powoduje utratę wody z organizmu, a jest on i tak osłabiony krwawieniem. Pomocne mogą być także elektrolity, które świetnie nawadniają organizm. Warto je pić szczególnie w ciepłe dni. Jeśli biegunka jest uciążliwa i występuje zawsze przed i w trakcie miesiączki warto porozmawiać o tym z lekarzem ginekologiem. Może on zalecić przyjmowanie leków w trakcie miesiączki – np. ibuprofenu lub leków rozkurczających. Warto także wykonać dodatkowe badania, jak USG jamy brzusznej i jajników, aby upewnić się, że biegunka jest po prostu „dodatkiem” do okresu, a nie zwiastuje poważniejsze choroby.