Zatrucie pokarmowe jest chorobą układu pokarmowego, która pojawia się po spożyciu zakażonej żywności. Pierwsze objawy mogą wystąpić już godzinę po jedzeniu. W związku z rodzajem patogenów, jakie wnikają do organizmu, wyróżnia się zakażenia grzybicze, pasożytnicze oraz – najpowszechniejsze – bakteryjne i wirusowe. Zatruciom pokarmowym sprzyja zmiana klimatu (podróże), niewłaściwa higiena oraz przeterminowana lub źle przechowywana żywność.
Do najczęstszych zatruć pokarmowych zaliczamy:
- zakażenie bakterią Salmonelli – czyli infekcja układu pokarmowego, bowiem bakterie namnażają się i kolonizują nabłonek jelitowy już w organizmie;
- zatrucie jadem kiełbasianym lub gronkowcem – toksyny są obecne w żywności przed spożyciem (tzw. intoksykacja).
Występują także zatrucia mieszane.
Czytaj także: Suszony muchomor czerwony (Amanita muscaria) – niebezpieczna moda czy grzyb o właściwościach leczniczych? Czy jest jadalny?
Objawy zatrucia pokarmowego
- wymioty,
- nudności,
- ból brzucha,
- skurcze brzucha,
- gorączka,
- biegunka,
- dreszcze,
- ból mięśni,
- złe samopoczucie.
Zatrucia pokarmowe grzybicze
Są to zatrucia pokarmowe o charakterze przewlekłym. Powodują je mykotoksyny zawarte w żywności zaatakowanej przez pleśń. Należy pamiętać, że mykotoksyny są w całym produkcie zaatakowanym przez pleśń, nie tylko w danym fragmencie, na którym pojawia się nalot. Aby uniknąć tego rodzaju zatrucia, trzeba pilnować, by spożywane produkty były świeże.
Zatrucie pokarmowe bakteryjne lub wirusowe
W tym przypadku zatrucie pokarmowe ma charakter nagły i ustępuje samoistnie. Zazwyczaj zatrucie pokarmowe nie wymaga hospitalizacji, jednak kobiety ciężarne powinny zostać otoczone szczególną opieką i o zatruciu pokarmowym poinformować lekarza prowadzącego ciążę. Może się okazać, że zatrucie spowoduje wady płodu lub jego chorobę (bardzo niebezpieczne jest zatrucie bakterią listerii).
Przy przewlekłym zatruciu pokarmowym pacjent może zostać zatrzymany w szpitalu. Wynika to z ryzyka odwodnienia. Powodem hospitalizacji mogą być także: krew w kale, krwiste wymioty, krwiste biegunki lub odbarwiony stolec.
Zatrucie pokarmowe – co robić?
Przy zatruciu pokarmowym bardzo ważne jest odpowiednie nawadnianie organizmu. Należy zastosować lekkostrawną dietę i włączyć elektrolity, które pomogą w zachowaniu gospodarki wodnej organizmu na prawidłowym poziomie. Płyny powinno się pić często, niewielkimi łykami, aby od razu ich nie zwymiotować.
Przy zatruciu grzybami, lekami lub alkaloidami warto zażyć węgiel aktywowany, który połączy się z toksyną i pomoże usunąć ją z organizmu. W przypadku zatrucia wspomnianymi substancjami należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.
Zatrucie pokarmowe, przy którym pojawiają się zaburzenia widzenia, drętwienie mięśni, problemy z oddychaniem, mała ilość oddawanego moczu oraz krwiste biegunki lub wymioty, również wymaga interwencji medycznej.
W przypadku zatrucia często podawany jest tzw. diosmektyk. To substancja, która chroni błonę śluzową przewodu pokarmowego, wiąże substancje toksyczne, bakterie i wirusy. Dzięki temu zatrucie pokarmowe szybciej mija. Jest ona dostępna bez recepty.
Czytaj także: Węgiel aktywny – czy węgiel działa na wirusy? Zastosowanie, dawkowanie
Zatrucie pokarmowe – czego nie robić?
Nie powstrzymuj wymiotów. Odruch wymiotny jest naturalną reakcją obronną organizmu, który w ten sposób pozbywa się toksyn. Wymioty można także wywołać samemu – jest to pożądane w przypadku połknięcia trującej substancji. Nie wywołuje się wymiotów, gdy: pacjent jest nieprzytomny, doszło do spożycia substancji żrących, pacjent ma drgawki.
W przypadku zatrucia pokarmowego należy zrobić sobie przerwę – nie powinno się wtedy pracować, organizm potrzebuje czasu na regenerację.
Jak zapobiegać zatruciu pokarmowemu?
- Unikaj spożywania niedogotowanego mięsa, ryb.
- Przechowuj żywność w odpowiednich warunkach (szczególnie jaja, produkty mleczne, majonez, mięso).
- Przestrzegaj standardów sanitarno-higienicznych (głównie częste mycie rąk).
