Krew w kale – co oznacza obecność krwi w stolcu?
Co może oznaczać krew w kale? Obecność krwi w stolcu, krew na papierze toaletowym lub bieliźnie – nawet w niewielkiej ilości – zawsze jest objawem niepokojącym i może wskazywać na krwawienie z układu pokarmowego.
W każdym takim przypadku konieczna jest szczegółowa diagnostyka – krwawienie z odbytu może mieć różne przyczyny, a krew, skrzepy krwi w kale, strupy lub śluz w stolcu mogą pochodzić z odbytu, z różnych odcinków odbytnicy, okrężnicy czy esicy.
Zupełnie inną przyczynę niż zaparcie i twardy stolec mogą mieć pasemka krwi w kale, nagły krwotok z odbytu czy zaobserwowana zaschnięta krew. Nie wpływa to jednak na fakt, że krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego zawsze wymaga konsultacji z lekarzem.
Uwaga! Warto wiedzieć, że nawet jednorazowe krwawienie z odbytu powinno zostać skonsultowane z lekarzem – wczesna diagnoza zwiększa szansę na całkowite wyleczenie chorób, które mogą objawiać się w ten sposób.
Jaki jest kolor krwi w kale? Jak wygląda krew w kale?
Wygląd i kolor krwi w stolcu pozwalają wstępnie określić miejsce krwawienia, najczęstsze przyczyny w zależności od koloru krwi:
- Jasnoczerwona krew (świeża, czerwona krew) – krwawienie z odbytu, odbytnicy lub końcowego odcinka esicy (np. hemoroidy, szczelina odbytu).
- Ciemnoczerwona krew (bordowa) – może wskazywać na źródło w esicy, okrężnicy, czasem cienkim jelicie, czyli oznacza krwawienie z przewodu pokarmowego.
- Smoliste stolce (melena) – krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego (żołądek, dwunastnica) – tzw. krew trawiona.
- Skrzepy krwi w kale – mogą towarzyszyć masywnym krwawieniom z dolnego odcinka jelita.
- Jednorazowa krew w kale – może być błahym objawem (np. przy twardym stolcu), ale wymaga obserwacji i konsultacji.
Przyczyny obecności krwi w stolcu
Częste przyczyny krwawienia z odbytu i w efekcie pojawiania się krwi w kale to m.in.:
- hemoroidy (żylaki odbytu, choroba hemoroidalna) – krwawienie jest jasnoczerwone, widoczne na papierze;
- polip jelita grubego, polip odbytnicy, polipy odbytu – bardzo długo mogą nie dawać żadnych objawów, czasami prowadzą do krwawień;
- szczelina odbytu – często może pojawić się przy wypróżnianiu ból i krew;
- stan zapalny, zmiany zapalne w odbycie;
- nieswoiste choroby zapalne jelit – np. choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego;
- angiodysplazja jelitowa – to inaczej różnego typu naczyniaki jelitowe, często u osób starszych.
- rak jelita grubego – możliwa krew utajona lub krwawienie widoczne, zmienia się rytm wypróżnień;
- krwawienie z uchyłków – zazwyczaj jest bezbolesne; często występuje u osób w podeszłym wieku;
- infekcje przewodu pokarmowego – zakażenia jelitowe, np. salmonella, shigella, EHEC;
- uchyłki jelita grubego – mogą wystąpić takie objawy, jak ból brzucha, gorączka, czasami niewielkie ilości krwi w kale;
- zaparcia, twardy stolec – mechaniczne uszkodzenia śluzówki odbyt może powodować krwawienie.
Krew w stolcu najczęściej wynika z choroby hemoroidalnej. Przyczyna krwawienia może być błaha – np. w wyniku zaparć dochodzi do urazów okolic odbytu. W niektórych przypadkach stanowi jednak jeden z wczesnych objawów nowotworów przewodu pokarmowego. Towarzyszące im objawy często bardzo długo potrafią przypominać drobne dolegliwości, dlatego nie wolno ich lekceważyć.
Warto wiedzieć, że nawet jeśli krew w kale jest objawem nowotworu np. jelita grubego, żołądka lub dwunastnicy – to jest to choroba uleczalna. Im szybciej osoba chora zgłosi objaw lekarzowi, tym większa szansa na pełne wyleczenie.
Silne lub częste krwawienia z odbytu mogą w niektórych przypadkach skutkować anemią (konieczna jest wówczas suplementacja żelaza – zdarza się to jednak nieczęsto). W niektórych przypadkach krwawieniom z odbytu może towarzyszyć ból brzucha.
Pamiętaj: Co prawda w wielu przypadkach objaw nie jest groźny, ale krwawienie z odbytu może być pierwszym objawem raka jelita grubego – szczególnie u osób po 50. roku życia. Warto jak najwcześniej zgłosić się do lekarza, co znacząco zwiększa szansę na skuteczne leczenie.
Krew w kale u dziecka, niemowlaka, dorosłego – jaki lekarz może pomóc?
Specjaliści, którzy zajmują się diagnozowaniem i leczeniem krwawienia z odbytu:
- Gastrolog, gastroenterolog – to specjalista chorób przewodu pokarmowego.
- Proktolog – zajmuje się chorobami odbytu i odbytnicy.
- Chirurg ogólny – diagnozuje i leczy zmiany wymagające interwencji chirurgicznej.
- Pediatra – w przypadku dzieci i niemowląt.
- Internista – pierwsze rozpoznanie i skierowanie na badania.
Jak reagować, gdy pojawi się krew w kale u dziecka?
Przede wszystkim nie panikuj. Pamiętaj, że pojawienie się krwi w kale u dziecka zawsze wymaga konsultacji z lekarzem. Najczęstsze przyczyny krwi w kale u dziecka to m.in.: szczelina odbytu, alergie pokarmowe, infekcje, polipy, wrzodziejące zapalenie jelita. Pilnej interwencji wymaga obfita krew w kale lub stolce smoliste, gorączka, silne bóle brzucha, odwodnienie, osłabienie, brak poprawy.
Krwawienie z odbytu – leczenie
Leczenie objawu, jakim jest krew w stolcu, polega w pierwszej fazie na wykryciu przyczyny takiego stanu, a dopiero później na zastosowaniu leczenia przyczynowego. Lekarz zleci odpowiednie badania diagnostyczne, a następnie w oparciu o wyniki dobierze właściwe sposoby leczenia.
Częste metody leczenia:
- Leczenie zachowawcze krwi w stolcu:
- leczenie zaparć (dieta bogata w błonnik, nawodnienie),
- stosowanie maści, czopków (np. na hemoroidy, szczelinę odbytu),
- stosowanie probiotyków, leczenie przeciwzapalne w NZJ.
- Leczenie farmakologiczne:
- antybiotyki (np. przy zakażeniach),
- immunosupresja w chorobach autoimmunologicznych.
- Leczenie endoskopowe:
- usuwanie polipów,
- skleroterapia, koagulacja przy angiodysplazjach.
- Leczenie chirurgiczne:
- operacja guzów, rozległych polipów,
- leczenie powikłanych hemoroidów, przetok, uchyłków.
Potrzebujesz konsultacji z gastrologiem?
Umów wizytę stacjonarną lub telekonsultację
Jakie badania na krew w kale wykorzystywane w diagnostyce?
Diagnostyka zależy od wieku pacjenta, wywiadu i objawów towarzyszących.
Często zlecane badania na obecność krwi w kale:
- Badania przesiewowe – np. test na krew utajoną w kale (FOBT, FIT) – badanie na obecność krwi utajonej wykrywa niewidoczne krwawienia, pomocny w wykrywaniu raka jelita grubego.
- Badania badające przyczyny krwi w kale – np. kolonoskopia (czyli podstawowe badanie w przypadku krwi w kale); rektoskopia – do oceny końcowego odcinka błony śluzowej jelita grubego.
- Inne badania diagnostyczne: morfologia krwi; CRP, OB – markery zapalne; testy na patogeny jelitowe (badania kału na pasożyty, bakterie, wirusy).
Krew utajona w kale – czym jest? Test na krew utajoną.
Krew utajona to niewielka ilość krwi obecna w stolcu, która jest niewidoczna gołym okiem. Krew utajoną wykrywa się różnego rodzaju testami (np. immunochemicznymi (FIT) lub guajakowymi (FOBT). Test na obecność krwi w kale jest zlecany zawsze, kiedy w oparciu o wywiad lekarski i inne objawy zachodzi podejrzenie krwawienia z przewodu pokarmowego.
Na co może wskazywać krew utajona w kale?
- zmiany nowotworowe lub przednowotworowe (polipy),
- krwawiące wrzody,
- stany zapalne jelit,
- angiodysplazje.
Wynik dodatni na krew utajoną w kale – o czym świadczy? Co robić?
Jeśli badanie na krew utajoną w kale dało pozytywny wynik i wykazało obecność krwi:
- Po pierwsze: nie panikuj, zachowaj spokój – dodatni wynik badania i obecność krwi utajonej w kale nie oznacza od razu nowotworu.
- Po drugie: zgłoś się do lekarza – dalsze postępowanie obejmuje zazwyczaj wywiad, analizę wyników, wykonanie badań (np. kolonoskopia).
- Po trzecie: nie zwlekaj, poznaj przyczyny krwi utajonej – tylko badania obrazowe i endoskopowe pozwalają ustalić źródło krwawienia i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Skorzystaj z Programu Moje Zdrowie już dziś!
Zadzwoń 800 800 390 i umów się na badania
Krew w kale – odpowiedzi na często zadawane pytania:
Krew w kale w ciąży – co robić?
Krwawienie z odbytu w ciąży najczęściej wynika z zaparć lub hemoroidów, które w okresie ciąży występują często. Niezależnie od przypuszczalnej przyczyny koniecznie zgłoś ten objaw lekarzowi prowadzącemu ciążę.
Co robić?
- Zapobiegaj zaparciom: pij dużo wody, stosuj dietę zgodnie z zaleceniami lekarza – bogatą w błonnik (warzywa, owoce, pełne ziarna).
- Nie stosuj żadnych leków bez konsultacji z lekarzem, nie lecz niepokojących objawów na własną rękę, nie bagatelizuj.
- Zgłoś objaw ginekologowi lub interniście – lekarz oceni, czy konieczna jest dalsza diagnostyka
Czy ciemna krew w kale to powód do niepokoju?
Tak – ciemna, brązowa krew (zwana też krwią „strawioną” lub określana jako stolec smolisty) może świadczyć o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego (czyli np. żołądek, dwunastnica).
Ciemna krew w stolcu może być objawem wrzodów trawiennych, erozji śluzówki lub poważniejszych schorzeń, jak rak żołądka.
Niezwłocznie zgłoś się do lekarza – ciemna krew to objaw wymagający pilnej diagnostyki.
Krwawienie z odbytnicy a hemoroidy – czy to normalny objaw?
Hemoroidy to guzki odbytu (żylaki), które mogą krwawić (w przebiegu choroby hemoroidalnej występuje często jasna, świeża krew w kale). Ślady krwi mogą być widoczne zarówno w stolcu, jak i na papierze toaletowym. Choroba hemoroidalna leczona jest zachowawczo (środki stosowane miejscowo), w przypadku powiększenia się zmian chorobowych zalecane jest operacyjne leczenie żylaków odbytu.
Czytaj także: Żylaki odbytu (guzki krwawnicze, hemoroidy) – jakie badania wykonać?
Krew w stolcu przy hemoroidach może się pojawić szczególnie po wysiłku przy wypróżnianiu.
Co robić:
- Stosuj miejscowe preparaty (czopki, maści na hemoroidy zalecone przez lekarza), które zmniejszają stan zapalny i poprawiają krążenie.
- Dbaj o regularne wypróżnienia – ważna jest np. dieta bogata w błonnik, aktywność fizyczna, odpowiednie nawodnienie.
- W przypadku nawrotów lub powiększania się zmian – koniecznie skonsultuj się z proktologiem; możliwe jest leczenie zabiegowe.
Krew w kale a WZJG
WZJG, czyli wrzodziejące zapalenie jelita grubego to choroba objawiająca się przewlekłym stanem zapalnym w jelicie grubym, co prowadzi do pojawienia się wrzodów i podrażnień. Jednym z objawów WZJG jest pojawienie się krwi w kale, chociaż to nie jedyny objaw choroby.
Zazwyczaj przy WZJG pacjent odczuwa:
- bóle brzucha,
- biegunki (także krwiste),
- zaparcia,
- utrata masy ciała,
- brak apetytu,
- uczucie niepełnego wypróżnienia,
- ciągła potrzeba korzystania z toalety,
- gorączka,
- stany zapalne i ból stawów,
- uczucie zmęczenia.
Krew w kale oraz nadmiar śluzu bardzo często pojawiają się przy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, dlatego należy skonsultować problem z lekarzem.
Warto także pamiętać, że u chorych na WZJG rzadko dochodzi do niedożywienia, bowiem większość składników odżywczych wchłanianych jest w jelicie cienkim, którego choroba nie obejmuje.
Co robić:
Co robić:
- Jak najszybciej skonsultuj się z gastroenterologiem – konieczna jest kolonoskopowa ocena zmian.
- Leczenie opiera się na stosowaniu leków przeciwzapalnych (np. mesalazyna), czasem sterydach lub lekach immunosupresyjnych.
- Regularnie kontroluj stan zdrowia i stosuj się do zaleceń – szybkie reagowanie na objawy zmniejsza ryzyko powikłań.
Kał z krwią a polip odbytu – jak leczyć?
Czym są polipy przewodu pokarmowego? Polipy odbytu najczęściej są zmianą o charakterze nowotworowym – to łagodne nowotwory (najczęściej gruczolaki – polipy gruczolakowe, inne typy to: polipy hiperplastyczne, hamartomatyczne, rzekome). W niektórych przypadkach polipy mogą zwiastować rozwój raka. Zmiany tego typu (podobnie jak zmiany naczyniowe) mogą być wyleczone endoskopowo.
Co robić?:
- Skonsultuj się z gastroenterologiem – podstawowym badaniem jest kolonoskopia.
- Jeśli wykryte zostaną polipy, lekarz najczęściej usuwa je endoskopowo w trakcie badania.
- Regularnie wykonuj badania kontrolne, szczególnie jeśli w rodzinie występowały nowotwory jelita grubego.
Bibliografia
- https://www.cancer.org/cancer/colon-rectal-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html
- https://www.mayoclinic.org/symptoms/blood-in-stool/basics/definition/sym-20050772
- https://www.msdmanuals.com/professional/gastrointestinal-disorders/gastrointestinal-bleeding/overview-of-gastrointestinal-bleeding
- https://www.mp.pl/pacjent/objawy/50651,krwawienie-z-odbytu
