Co to jest odynofagia?
Odynofagia to używane w medycynie określenie objawu chorobowego polegającego na bolesnym przełykaniu. Najczęściej jest to symptom towarzyszący rozwojowi różnych stanów zapalnych, które mogą dotyczyć przede wszystkim jamy ustnej, gardła, tchawicy i krtani, ale też ślinianek, dziąseł, przełyku, a nawet żołądka. Ból często jest spowodowany podrażnieniem przez pokarm błony śluzowej gardła, jamy ustnej lub przełyku.
Ból gardła przy przełykaniu śliny może być wynikiem wielu chorób występujących w różnych miejscach organizmu. Z tego względu odynofagię dzieli się na dwa rodzaje: przełykową i pozaprzełykową.
Możliwe przyczyny bólu gardła przy przełykaniu
Ostry ból gardła odczuwany podczas przełykania sam w sobie nie jest chorobą, a jedynie jej objawem. Może się pojawić w przebiegu takich dolegliwości, jak:
- stany zapalne jamy ustnej,
- zapalenie gardła lub przełyku,
- angina ropna,
- infekcje gardła o podłożu wirusowym, bakteryjnym lub grzybiczym,
- stany zapalne i owrzodzenia przełyku,
- choroby krtani i tchawicy,
- choroby ślinianek,
- choroby żołądka,
- zapalenie migdałków,
- ropień (okołomigdałkowy, języka, nagłośni),
- przesuszenie śluzówek jamy ustnej i gardła,
- choroba refluksowa przełyku,
- choroby ośrodkowego układu nerwowego,
- nieswoiste zapalenia jelit (choroba Leśniowskiego-crohna),
- rak gardła środkowego,
- rak przełyku,
- rak gardła dolnego,
- rak krtani,
- alergie,
- niedoczynność tarczycy,
- krzywa przegroda nosowa.
Problem z przełykaniem może pojawić się również wtedy, gdy w gardle lub przełyku utknie ciało obce. Wpływ na pojawienie się bólu mogą mieć też czynniki zewnętrzne takie jak:
- palenie papierosów,
- nadużywanie alkoholu,
- zanieczyszczone powietrze.
Objawy odynofagii (bólu przy przełykaniu)
Ból gardła przy przełykaniu może mieć różny charakter. U niektórych występuje jedynie podczas jedzenia, a u innych nawet w trakcie picia czy przełykania śliny. Ponadto dolegliwość może manifestować się nie tylko w gardle, ale też w przełyku, klatce piersiowej czy w mostku. Bardzo często pacjenci oprócz bólu przy przełykaniu zgłaszają objawy towarzyszące, np. kłucie w gardle, trudności z oddychaniem.
Jak diagnozuje się ból gardła przy przełykaniu?
Ze względu na złożoność problemu, jakim jest ból gardła przy przełykaniu, znaczenie ma każdy szczegół, w tym charakter dolegliwości i towarzyszące mu objawy. Lekarz podczas wizyty przeprowadza z pacjentem dokładny wywiad – pyta m.in. o lokalizację bólu, występowanie chorób, a nawet konsystencję płynów i pokarmów, których połykanie sprawia trudność.
Czasem przyczynę wystąpienia bólu przy przełykaniu widać gołym okiem. Jeśli tak nie jest, wykonuje się badania, np. posiew wymazu z gardła, endoskopowe badanie połykania, wideofluoroskopię, manometrię lub pH-metrię, które obrazują pracę przełyku. W przypadku podejrzenia obecności ciała obcego w drogach oddechowych pomocne może okazać się badanie RTG.
Leczenie bólu gardła przy przełykaniu
Forma leczenia zależy przede wszystkim od przyczyny bólu gardła przy przełykaniu. Jeśli wywołała go infekcja bakteryjna, konieczna będzie antybiotykoterapia. W pozostałych przypadkach na ogół stosuje się leczenie objawowe.
Warto sięgnąć po dostępne w aptece bez recepty produkty lecznicze, takie jak tabletki do ssania, przeciwbólowe spraye do psikania gardła czy płukanki. O pomoc w doborze leku można poprosić farmaceutę. Jednocześnie można stosować domowe sposoby na ból gardła, takie jak picie ciepłych herbat i naparów z ziół, np. szałwii, rumianku. Należy także pamiętać o odpowiednim nawodnieniu i częstym nawilżaniu śluzówki gardła.
Kiedy z bólem przy przełykaniu trzeba udać się do lekarza?
Wizyta lekarska jest wskazana w sytuacji, gdy ból gardła przy przełykaniu jest na tyle uporczywy, że uniemożliwia normalne funkcjonowanie i spożywanie posiłków. Jeśli pomimo leczenia ból się nie zmniejsza, również warto zasięgnąć porady lekarza.
Sprawdź dostępnych lekarzy na stronie personelu medycznego i zarezerwuj wizytę.
