Badania pokazują, że nie tylko wielu pacjentów z cukrzycą typu 1. choruje na hashimoto, ale także spory odsetek chorych na hashimoto miewa duże wahania poziomu cukru we krwi. Przyczyn tej zależności należy upatrywać we wspólnej etiologii obu chorób, czyli upośledzonym działaniu układu odpornościowego, uwarunkowanym w dużym stopniu czynnikami genetycznymi. Oznacza to, że niektóre osoby są genetycznie predysponowane do zapadania na choroby o podłożu autoimmunologicznym. O tym, czy dane geny się uaktywnią, decydują środowiskowe czynniki wyzwalające, do których należą m.in. przebyte infekcje, toksyny, stres czy niedobory składników odżywczych.
Jeśli u danej osoby pojawiła się już cukrzyca, można domniemywać, że za jakiś czas ujawni się u niej również choroba Hashimoto. Uważa się, że za ujawnienie się choroby Hashimoto w 70% odpowiadają czynniki genetyczne, a w około 30% czynniki środowiskowe, m.in. niedobór witaminy D, selenu, witaminy B1, cynku. To dlatego zbilansowana dieta ma dla diabetyków nie tylko znaczenie terapeutyczne, ale także prewencyjne.
Diagnostyka i objawy hashimoto w cukrzycy
Choroba Hashimoto rozwija się przez wiele lat, nie dając na początku żadnych objawów. Można ją jednak wykryć jeszcze zanim dojdzie do niedoczynności tarczycy. W tym celu należy przeprowadzić badania na przeciwciała przeciwtarczycowe: przeciw peroksydazie tarczycowej (anty-tPO) oraz tyreoglobulinie (anty-tG). To właśnie ich wyniki najczęściej potwierdzają hashimoto, często dużo wcześniej niż oznaczenie poziomu hormonu THS. Badania te są zalecane wszystkim chorym na cukrzycę typu 1., a osoby, które obserwują u siebie różne alarmujące symptomy, powinny wykonać je jak najszybciej. Do najbardziej niepokojących objawów należą m.in.:
- niespodziewany przyrost masy ciała,
- utrzymujące się uczucie zmęczenia,
- nietolerancja zimna,
- wypadanie włosów,
- zaburzenia natury psychicznej (niepokoje, lęki, depresja),
- spadek libido,
- trudności z zajściem w ciążę.
Hashimoto a cukrzyca – dieta
W leczeniu hashimoto, podobnie zresztą jak w terapii cukrzycy, niezwykle ważną rolę odgrywa dieta. Utrzymywanie stabilnego poziomu cukru we krwi jest kluczowe zarówno w leczeniu cukrzycy, jak i w leczeniu hashimoto. Wiele objawów choroby ustępuje po wyrównaniu poziomu cukru we krwi, dlatego tak ważne jest, by wybierać produkty o jak najniższym indeksie glikemicznym.
Nie istnieje niestety gotowy zestaw zaleceń dla wszystkich pacjentów. Dietę należy dobierać indywidualnie, ponieważ układ immunologiczny każdego z nas inaczej reaguje na poszczególne pokarmy. Właśnie dlatego leczenie dietetyczne hashimoto najlepiej zacząć od przeprowadzenia testów na alergie i nietolerancje pokarmowe, które czasami towarzyszą chorobie Hashimoto (celiakia, nietolerancja laktozy).
Dieta eliminacyjna w hashimoto a cukrzyca
Układ odpornościowy osób chorych na hashimoto często źle reaguje m.in. na gluten lub laktozę. Wyeliminowanie tych składników z diety niejednokrotnie skutkuje wyraźnym polepszeniem się stanu zdrowia pacjenta.
Zdarza się, że dużą poprawę przynosi pacjentom także rezygnacja z soi, orzechów, roślin psiankowatych (czyli np. papryki, bakłażanów, ziemniaków i pomidorów) czy krzyżowych (do nich zaliczamy m.in. kapustę i rzepę). Niewskazane są również napary z mocnej kawy czy herbaty.
Pokarmy szkodzące danej osobie należy wykluczyć z diety na podstawie wyników testów laboratoryjnych i/lub obserwacji reakcji naszego organizmu. Warto pamiętać, że zdiagnozowanie nietolerancji laktozy nie jest równoznaczne z koniecznością prowadzenia diety bezmlecznej. Obecnie na rynku jest dostępnych wiele produktów mlecznych pozbawionych tego składnika.
W przypadku współistnienia cukrzycy i Hashimoto duże znaczenie ma to, aby w pierwszej kolejności zacząć stosować dietę z ograniczoną ilością węglowodanów prostych (zwaną potocznie dietą cukrzycową), a w kolejnym etapie eliminować produkty nasilające objawy choroby Hashimoto. Do produktów dobrze tolerowanych przez cukrzyków z Hashimoto zazwyczaj należą:
- chude mięso,
- ryby,
- jaja,
- warzywa (poza produktami z soi, roślinami psiankowatymi i krzyżowymi),
- owoce (poza sokiem grejpfrutowym),
- warzywa,
- ryż i kasze,
- oleje roślinne.
Uwaga na niedobory!
Jeśli prowadzimy dietę eliminacyjną, wzrasta ryzyko wystąpienia niedoborów składników odżywczych. U osób chorujących na hashimoto często pojawiają się problemy z niedostateczną podażą witamin z grupy B, cynku, selenu i antyoksydantów – składników bardzo ważnych dla wyrównania glikemii. Z tego względu przy współistnieniu cukrzycy i hashimoto warto zastanowić się nad suplementacją diety – koniecznie pod okiem specjalisty i po wykonaniu badań laboratoryjnych.
Autor: Redakcja
