Lewotyroksyna (L-tyroksyna) jest lekiem imitującym hormony tarczycy. Pierwsze zastosowanie lewotyroksyny miało miejsce w latach 50. XX wieku w Kanadzie. W Polsce dostępnych jest kilka preparatów, których substancją czynną jest lewotyroksyna sodowa. Można je kupić po okazaniu recepty. Lewotyroksyna bez recepty nie jest dostępna w polskich aptekach. Leki z lewotyroksyną powinny być stosowane według ścisłych zaleceń lekarza, nigdy na własną rękę.
Lewotyroksyna – wskazania do stosowania
Lewotyroksyna jest stosowana w celu poprawy funkcjonowania tarczycy poprzez wyrównanie poziomu hormonów tarczycowych. Leki z lewotyroksyną są zalecane pacjentom z takimi schorzeniami, jak:
- niedoczynność tarczycy,
- choroba Hashimoto (przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy – choroba autoimmunologiczna),
- młodzieńczy obrzęk śluzowaty (choroba Gulla – występuje w niedoczynności tarczycy),
- rak tarczycy,
- wole tarczycy (zgrubienie będące wynikiem nieprawidłowego funkcjonowania gruczołu).
Inne wskazania do stosowania lewotyroksyny:
- po napromieniowaniu,
- po usunięciu tarczycy (strumektomii i tyroidektomii),
- kiedy konieczne jest zahamowanie czynności tarczycy w celu wykonania badań diagnostycznych.
Zazwyczaj lewotyroksynę należy stosować do końca życia.
Przeczytaj: Objawy chorej tarczycy – za co odpowiadają hormony tarczycowe?
Jak stosować lewotyroksynę?
L-tyroksyna jest lekiem podawanym doustnie, raz dziennie, zazwyczaj rano, około godziny przed pierwszym posiłkiem. Dawkowanie lewotyroksyny jest uzależnione od:
- jednostki chorobowej, która stała się przyczyną podjęcia terapii,
- wieku pacjenta,
- stopnia niedoboru hormonów tarczycowych,
- indywidualnej reakcji na leczenie,
- wyników badań laboratoryjnych.
Efekt działania lewotyroksyny można dostrzec po ok. 3–5 dniach od rozpoczęcia terapii. Ewentualne zwiększenie dawki jest możliwe po kilku tygodniach (minimum dwóch). O dawkowaniu lewotyroksyny zawsze decyduje lekarz endokrynolog. Dawka leku stosowana u osoby dorosłej wynosi od 25 µg do 200 µg (300 µg), a u dziecka – 12,5–150 µg.
Skonsultuj się z endokrynologiem HeyDoc:
Lewotyroksyna – przeciwwskazania
Lewotyroksyna nie powinna być stosowana u:
- osób na nią uczulonych lub wykazujących nadwrażliwość na jej działanie,
- „sercowców” – m.in. pacjentów po niedawno przebytym zawale serca lub takich, u których istnieje wysokie ryzyko jego wystąpienia,
- pacjentów z nadczynnością tarczycy,
- chorych z niedoczynnością przysadki mózgowej i kory nadnerczy,
- chorujących na padaczkę – lewotyroksyna może nasilać drgawki.
Jak działa lewotyroksyna?
Lewotyroksyna to hormon syntetyczny, jednak jej działanie odpowiada działaniu hormonów produkowanych przez tarczycę. Lewotyroksyna stymuluje komórki organizmu, wpływając na ich wzrost, rozwój i metabolizm.
Lewotyroksyna – skutki uboczne
Leki z lewotyroksyną są uważane za stosunkowo bezpieczne, niewywołujące niebezpiecznych skutków ubocznych (jeśli nie są podawane osobom, u których kuracja L-tyroksyną jest przeciwwskazana). Wśród najpowszechniejszych skutków ubocznych związanych ze stosowaniem lewotyroksyny należy wymienić:
- senność lub bezsenność,
- pogorszenie nastroju,
- nerwowość,
- dolegliwości żołądkowe,
- spadek energii,
- możliwy spadek masy ciała.
Lewotyroksyna a odchudzanie
Lewotyroksyna przyspiesza metabolizm, dlatego w następstwie jej przyjmowania może dojść do spadku masy ciała. Preparaty z lewotyroksyną nie powinny być jednak stosowane jako leki odchudzające. Standardowe dawki terapeutyczne, jeśli są stosowane u osób niezmagających się z niedoczynnością tarczycy, nie przyniosą efektu w postaci chudnięcia. Dodatkowo łączenie wysokich dawek lewotyroksyny z niektórymi środkami na odchudzanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych.
Lewotyroksyna – interakcje
Zarówno produkty żywnościowe, jak i niektóre leki mogą osłabiać lub wzmacniać działanie lewotyroksyny. Które połączenia mogą wywołać interakcje?
1. Pokarmy i napoje mogą wpływać na wchłanianie lewotyroksyny – wśród osłabiających jej działanie znajdują się:
- pokarmy bogate w błonnik – błonnik może ograniczać biodostępność lewotyroksyny,
- kawa – jej nadmierne spożycie może przełożyć się na obniżenie wchłaniania leku,
- sok grejpfrutowy – zaburza on również metabolizm wielu innych leków,
- soja – zawarte w niej białko zmniejsza wchłanianie L-tyroksyny,
- nabiał,
- winogrona,
- papaja.
2. Suplementy diety:
- witamina C oraz produkty bogate w kwas askorbinowy – mogą poprawić wchłanianie L-tyroksyny,
- żelazo – może osłabiać działanie lewotyroksyny,
- chrom,
- węglan wapnia – przy jedoczesnym podaniu następował wzrost wartości TSH (węglan wapnia wchodzi też w skład wielu produktów żywnościowych, pełniąc rolę utwardzacza).
3. Leki:
- przeciwcukrzycowe (np. metformina) – lewotyroksyna może osłabiać ich działanie,
- przeciwzakrzepowe – L-tyroksyna nasila ich działanie,
- przeciwwirusowe (inhibitory proteazy),
- zawierające glin (np. sukralfat stosowany w leczeniu choroby wrzodowej) – mogą osłabiać działanie L-tyroksyny,
- fenytoina (lek przeciwpadaczkowy) – przyspiesza metabolizm lewotyroksyny,
- orlistat – jednoczesne przyjmowanie lewotyroksyny i tego leku stosowanego w leczeniu otyłości może spowodować pogorszenie kontroli niedoczynności tarczycy,
- salicylany, furosemid, dikumarol – mogą powodować zwiększenie stężenia wolnej tyroksyny,
- inhibitory kinazy tyrozynowej – mogą zmniejszać skuteczność lewotyroksyny,
- leki pobudzające enzymy wątrobowe,
- estrogeny – u pacjentek stosujących estrogeny zapotrzebowanie na lewotyroksynę może być większe,
- glikokortykoidy, amiodaron, propylotiouracyl, beta-blokery i środki kontrastowe zawierające jod – hamują obwodową konwersję T4 do T3.
Polecamy artykuł: Nieleczona niedoczynność tarczycy – czym grozi?
