Nieleczona niedoczynność tarczycy – czym grozi?

Nieleczona niedoczynność tarczycy – powikłania

Objawy występujące w przebiegu niedoczynności tarczycy są niespecyficzne, w dodatku mogą pojawić się dopiero po pewnym czasie. Z tego powodu często bagatelizuje się je lub mylnie przypisuje innym chorobom. Opóźnia to wdrożenie odpowiedniego leczenia, a co za tym idzie – zwiększa ryzyko wystąpienia wielu powikłań, które negatywnie wpływają na zdrowie.

Do czego prowadzi nieleczona niedoczynność tarczycy? Najczęstsze skutki to: przyrost masy ciała, choroby serca, zaburzenia gospodarki lipidowej, depresja, zaburzenia koncentracji i pamięci oraz niepłodność, a także różne zmiany skórne, w tym m.in. suchość skóry oraz wypadanie włosów.

Przyrost masy ciała prowadzący do otyłości

Hormony tarczycy biorą udział w przemianie materii, dlatego gdy jest ich za mało, może dochodzić do nieprawidłowości, które sprzyjają przybieraniu na wadze. Warto wspomnieć, że niewyjaśniony przyrost masy ciała jest jednym z częstszych objawów zgłaszanych przez pacjentów przed zdiagnozowaniem.

Główna przyczyna przybierania na wadze w nieleczonej (lub nieprawidłowo leczonej) niedoczynności tarczycy to spadek podstawowej przemiany materii nawet o 35-45%. Dodatkowo zmniejsza się termogeneza oraz filtracja kłębuszkowa.

U niektórych chorych rozwija się tzw. otyłość androidalna, dla której charakterystyczne jest gromadzenie się nadmiaru tkanki tłuszczowej w obrębie jamy brzusznej. Ten typ otyłości rozpoznaje się w sytuacji, gdy obwód talii przekracza 80 cm u kobiet lub 94 cm u mężczyzn. Otyłość brzuszna wywiera negatywny wpływ na liczne procesy metaboliczne i zwiększa ryzyko rozwoju chorób cywilizacyjnych, np. cukrzycy typu 2 oraz chorób układu sercowo-naczyniowego.

Choroby układu sercowo-naczyniowego

Niedoczynność tarczycy może stać się przyczyną zaburzeń gospodarki lipidowej w postaci podwyższonego poziomu cholesterolu całkowitego, frakcji LDL oraz trójglicerydów. Stan ten zwiększa ryzyko wystąpienia różnego rodzaju chorób związanych z układem sercowo-naczyniowym. Dotyczy to zarówno osób cierpiących na niedoczynność tarczycy subkliniczną (utajoną), jak i jawną.

W nieleczonej niedoczynności tarczycy zwiększa się ryzyko powstawania zmian miażdżycowych w tętnicach i ich progresji. Nawet niewielkie zaburzenia w ilości wydzielanych hormonów tarczycy mogą mieć negatywny wpływ na serce i przyczyniać się do powstawania patologii w obrębie układu krążenia.

Więcej: Czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego

Depresja

Zaobserwowano związek między podwyższonym stężeniem TSH w organizmie a zwiększonym ryzykiem rozwoju depresji. Warto wiedzieć, że w przebiegu niedoczynności tarczycy pojawiają się objawy psychiczne, takie jak ciągłe zmęczenie czy problemy z koncentracją. Z kolei sama depresja może wywoływać wiele innych obniżających jakość życia objawów, takich jak zaburzenia snu, brak chęci do życia, poczucie braku celowości wykonywanych działań czy obniżona samoocena.

Niepłodość

Podejrzewa się, że nieleczona niedoczynność tarczycy może być przyczyną problemów z zajściem w ciążę. W procesie zapłodnienia swój udział ma gospodarka hormonalna. Jeśli jest zaburzona, może to powodować nieprawidłowości związane z owulacją. Płodność w przebiegu nieleczonej niedoczynności tarczycy mogą obniżać także choroby jej towarzyszące, w tym m.in. insulinooporność.

Zmiany skórne i wypadanie włosów

Problemy ze skórą często są jednym z pierwszych objawów rozwijającej się niedoczynności tarczycy zauważanym przez pacjentów. Skóra robi się sucha i zrogowaciała, szczególnie w obrębie łokci i kolan. Wielu chorych zauważa u siebie także obrzęki na twarzy i nadmierne wypadanie włosów. Podjęcie leczenia niedoczynności tarczycy zmniejsza wypadanie włosów i poprawia stan skóry. Jeśli terapia nie zostanie wprowadzona, przykre objawy będą się nasilać.

Encefalopatia Hashimoto

To dość rzadko występujące powikłanie nieleczonej niedoczynności tarczycy, jednak warto mieć świadomość możliwości jego wystąpienia. Encefalopatia Hashimoto to zespół o ciężkim przebiegu, dla którego charakterystyczne są objawy ze strony układu nerwowego i zaburzenia psychotyczne. U chorych nim dotkniętych mogą pojawić się zaburzenia świadomości, napady padaczkowe czy epizody podobne do udarów. Najczęstszymi objawami psychiatrycznymi są z kolei zaburzenia depresyjne i objawy psychotyczne. Pozostałe objawy to zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci i mowy, zmiany osobowości i zaburzenia nastroju. Do tego dochodzą objawy ogólne, w tym m.in. bóle mięśniowe, zmęczenie, osłabienie i apatia.

Encefalopatia Hashimoto ma niespecyficzny przebieg i jest bardzo podstępna. W jej przebiegu występują fazy zaostrzeń i remisji.

Czym grozi nieleczona niedoczynność tarczycy?

W przebiegu nieleczonej (ale także skrajnie ciężkiej) niedoczynności tarczycy może dojść do rozwoju śpiączki hipometabolicznej, nazywanej także śpiączką w przebiegu obrzęku śluzowatego (z ang. myxedema coma). Jest to stan zagrożenia życia, dlatego w przypadku jej wystąpienia konieczna jest hospitalizacja.

Śpiączkę hipometaboliczną może wywołać choroba współistniejąca, np. ogólnoustrojowe zakażenie. Najczęstszymi objawami śpiączki hipometabolicznej są:

• hipotermia (<30°C, nawet do 24°C);
• spowolnienie akcji serca;
• hipotensja (obniżenie ciśnienia tętniczego krwi skurczowego lub rozkurczowego);
• hipoksemia z hiperkapnią – objawy niewydolności oddechowej: duszność, ból w klatce piersiowej i krwioplucie;
• osłabienie siły mięśniowej i bóle mięśniowe;
• niedotlenienie, któremu towarzyszy zwiększenie ilości dwutlenku węgla we krwi;
• kwasica oddechowa;
• hipoglikemia (spadek stężenia glukozy we krwi);
• hiponatremia (niskie stężenie sodu w surowicy krwi) z objawami zatrucia wodnego;
• obrzęki;
• otępienie lub śpiączka;
• wstrząs.

Dodatkowo obniżone jest napięcie mięśniowe, a odruchy ścięgniste są osłabione. W przebiegu śpiączki hipometabolicznej mogą pojawić się także objawy chorób współistniejących takich jak zapalenie płuc, krwawienia z przewodu pokarmowego czy świeżego zawału serca, a także innych chorób, które stały się bezpośrednią przyczyną wystąpienia śpiączki. Do jej rozwoju doprowadzić mogą też niektóre leki (np. amiodaron, lit lub barbiturany).

Obecnie śpiączka hipometaboliczna występuje bardzo rzadko, a jeśli już, to tylko w nieleczonej przez długi czas i najprawdopodobniej również nierozpoznanej niedoczynności tarczycy.

Może Cię zainteresować: Rodzaje niedoczynności tarczycy – pierwotna, wtórna, utajona, jatrogenna. Jak je rozpoznać?

Nieleczona niedoczynność tarczycy w ciąży – jakie może mieć skutki?

Z czym może się natomiast wiązać nieleczona niedoczynność tarczycy u kobiet w ciąży? Przypadłość ta może prowadzić do poważnych zaburzeń, które mogą się skończyć przedwczesnym porodem, a także niską masą urodzeniową dziecka lub jego upośledzeniem umysłowym. Wśród powikłań nieleczonej niedoczynności tarczycy w ciąży wymienia się również nadciśnienie tętnicze i niedokrwistość.

Niekiedy niedoczynność tarczycy jest zagrożeniem dla ciąży. Może spowodować przedwczesne oddzielenie się łożyska, krwotok, a nawet doprowadzić do poronienia.

Polecamy artykuł: Niedoczynność tarczycy w ciąży – skutki, wpływ na dziecko

Z uwagi na duże ryzyko wystąpienia opisanych wyżej powikłań w przebiegu nieleczonej niedoczynności tarczycy nie powinno się bagatelizować objawów wskazujących na niedobór hormonów tarczycy. W przypadku ich zaobserwowania wskazana jest wizyta u lekarza i niezwłoczne podjęcie leczenia.

Autor: Redakcja