O subklinicznej niedoczynności tarczycy mówimy, jeżeli u pacjenta występuje nieznacznie podwyższone stężenie tyreotropiny (TSH) przy jednoczesnym prawidłowym stężeniu wolnej tyroksyny (fT4) i trójjodotyroniny (fT3). Subkliniczna niedoczynność tarczycy to najlżejsza postać tego zaburzenia. Szacuje się, że występuje u 3–8 proc. populacji.
Subkliniczna niedoczynność tarczycy – objawy
Subkliniczna niedoczynność tarczycy często nie daje żadnych objawów lub powoduje dolegliwości, które są bardzo łagodne. Mogą to być np.:
- bóle głowy,
- zaparcia,
- nietolerancja zimna,
- obniżenie nastroju,
- stan chronicznego zmęczenia.
U dzieci mogą pojawić się z kolei:
- zahamowanie wzrostu,
- opóźnienie w rozwoju fizycznym i psychicznym,
- senność,
- problemy z włosami i skórą,
- ochrypły głos,
- u noworodków – przedłużająca się żółtaczka.
Jak rozpoznać subkliniczną niedoczynność tarczycy?
W celu zdiagnozowania subklinicznej niedoczynności tarczycy najczęściej bada się:
- TSH (hormon tyreotropowy),
- fT4 (wolna tyroksyna),
- fT3 (wolna trójjodotyronina),
- anty-tG (przeciwciała przeciwko tyreoglobulinie),
- anty-tPO (przeciwciała przeciwko peroksydazie),
- cholesterol.
Pomocne mogą okazać się również takie badania, jak USG tarczycy czy scyntygrafia.
Warto wziąć pod uwagę fakt, że poziom TSH może być podwyższony z powodu przyjmowania niektórych leków (np. neuroleptyków, metoklopramidu, jodu czy litu).
Po otrzymaniu nieprawidłowego wyniku TSH warto powtórzyć badanie po 8–12 tygodniach. Może się bowiem okazać, że zwiększone stężenie TSH było krótkotrwałe i ustąpiło samoistnie lub nieprawidłowy wynik był błędem laboratorium.
Czytaj także: Samodzielne badanie tarczycy. Jak rozpoznać, że choruje tarczyca?
Subkliniczna niedoczynność tarczycy u dzieci
Niedoczynność tarczycy u dzieci może być wrodzona lub nabyta. Z badań wynika, że wrodzona subkliniczna niedoczynność tarczycy częściej występuje u maluchów:
- z zaburzeniami chromosonalnymi,
- z wadami rozwojowymi,
- leczonych steroidami w okresie ciąży lub noworodkowym.
Podwyższone stężenie TSH częściej występuje też u dzieci otyłych. Postacią nabytą subklinicznej niedoczynności tarczycy jest m.in. choroba Hashimoto.
Może Cię zainteresować: Niedoczynność tarczycy u dzieci i niemowląt
Subkliniczna niedoczynność tarczycy a ciąża
Zaleca się, aby każda pacjentka w ciąży w 4–8. tygodniu sprawdziła stężenie TSH. Utajoną niedoczynność tarczycy wykrywa się u ok. 2–3% kobiet w ciąży. Przyczyną niedoczynności tarczycy u ciężarnych najczęściej jest choroba Hashimoto.
Niektóre badania sugerują, że subkliniczna niedoczynność tarczycy w ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej, nadciśnienia tętniczego, stanu przedrzucawkowego czy przedwczesnego porodu. Nieleczone choroby tarczycy w ciąży mogą wpłynąć także na rozwój dziecka.
Sprawdź: Niedoczynność tarczycy w ciąży – skutki, wpływ na dziecko
Niedoczynność tarczycy a zajście w ciążę
TSH powinny kontrolować również kobiety, które starają się o ciążę (przyjmuje się, że stężenie tego hormonu nie powinno być u nich wyższe niż 2,0–2,5 mlU/l, a najlepiej, jeżeli oscyluje wokół 1,0 mIU/i). Niezdiagnozowana niedoczynność tarczycy wpływa na zaburzenia cyklu menstruacyjnego i może być przyczyną bezowulacyjnych cykli.
Jakie są przyczyny subklinicznej niedoczynności tarczycy?
Dyshormonogeneza (zaburzenia syntezy hormonów tarczycy) może być przyczyną wrodzonej subklinicznej niedoczynności tarczycy.
Przyczynami nabytej subklinicznej niedoczynności tarczycy są często z kolei:
- operacje tarczycy,
- autoimmunologiczne choroby tarczycy (np. choroba Hashimoto),
- leczenie jodem radioaktywnym,
- stosowanie niektórych leków przeciwtarczycowych lub przeciwpadaczkowych,
- przebyta radioterapia głowy lub szyi.
Leczenie subklinicznej niedoczynności tarczycy
Subkliniczna niedoczynność tarczycy nie zawsze wymaga specjalistycznego leczenia. Decyzję, czy konieczna jest farmakoterapia, podejmuje lekarz, który każdy przypadek rozpatruje indywidualnie. Leczenie utajonej choroby tarczycy najczęściej polega na przyjmowaniu małych dawek lewotyroksyny.
Niedoczynność tarczycy – powikłania
Bardzo ważne jest odpowiednio wczesne rozpoznanie subklinicznej niedoczynności tarczycy szczególnie u osób starszych, mających problemy z układem sercowo-naczyniowym. Utajona niedoczynność tarczycy może przyczynić się do zaburzeń gospodarki węglowodanowej czy hipercholersterolemii.
Pamiętajmy, że subkliniczna niedoczynność tarczycy z czasem może doprowadzić do umiarkowanej, a później ciężkiej postaci niedoczynności.
Niedoczynność tarczycy a tycie
Niedoczynność tarczycy przyczynia się do spowolnienia metabolizmu, przez co spalanie tkanki tłuszczowej staje się utrudnione, a masa ciała wzrasta.
Dieta w niedoczynności tarczycy
Przy niedoczynności tarczycy utrata wagi powinna być stopniowa, aby nie dopuścić do efektu jo-jo. W diecie zalecane są pokarmy bogate w błonnik, białko, jod, selen, cynk czy żelazo oraz duże ilości płynów. Niewskazane są z kolei produkty bogate w substancje wolotwórcze (np. kapusta, kalafior, brukselka) oraz wysoko przetworzone z dużą ilością łatwo przyswajalnych węglowodanów.
Polecamy artykuł: Dieta w niedoczynności tarczycy – czy można schudnąć?
Autor: Redakcja
