Niedoczynność tarczycy – co to jest?
Niedoczynność tarczycy to choroba występująca najczęściej na skutek autoimmunizacji. Do jej rozwoju mogą przyczynić się także przebyte wcześniej zabiegi operacyjne w obrębie tarczycy czy leczenie jodem radioaktywnym. Niedoczynność tarczycy występuje w czterech postaciach, w zależności od głównej przyczyny.
Pierwotna niedoczynność tarczycy – jak ją rozpoznać?
Pierwotna niedoczynność tarczycy jest spowodowana zbyt małą syntezą hormonów tarczycy. Ich stężenie jest na tyle małe, że nie odpowiada zapotrzebowaniu organizmu, co z kolei wywołuje liczne zaburzenia w jego funkcjonowaniu.
Do objawów pierwotnej niedoczynności tarczycy zalicza się m.in.:
- zaburzenia psychoruchowe, szczególnie spowolnienie ruchowe;
- obrzęki kończyn;
- osłabienie organizmu, tendencję do szybszego męczenia się;
- utrzymujące się uczucie zimna;
- wzrost masy ciała pomimo stałego apetytu;
- zaparcia;
- zwiększoną senność;
- powiększenie tarczycy (tzw. wole z guzkami lub bez nich).
U dzieci mogą wystąpić także trudności w oddychaniu oraz żółtaczka. Opiekunowie mogą też zauważyć, że dziecko bardzo dużo śpi.
Sprawdź też: Niedoczynność tarczycy u dzieci i niemowląt – objawy, badania. Jak wygląda leczenie?
Wtórna niedoczynność tarczycy – objawy
Wtórna niedoczynność tarczycy może być wrodzona lub nabyta. Wrodzona, wtórna niedoczynność tarczycy jest spowodowana głównie zaburzeniami na osi podwzgórze–przysadka. Za czynniki sprzyjające jej wystąpieniu uznaje się:
- czynniki genetyczne;
- niedoczynność podwzgórza;
- niedobór TSH;
- schorzenia o podłożu autoimmunologicznym;
- guzy podwzgórza lub przysadki;
- przebyte wcześniej operacje w obrębie układu nerwowego.
Wtórna niedoczynność tarczycy może mieć postać drugorzędową lub trzeciorzędową. Drugorzędowa wynika głównie z zaburzeń w obrębie przysadki, z kolei trzeciorzędowa – podwzgórza.
Rola osi przysadka–podwzgórze ma fundamentalne znaczenie w funkcjonowaniu tarczycy. Podwzgórze wydziela hormon TRH (tyreoliberyna), który pobudza przysadkę do produkcji hormonu tarczycy – TSH. Zaburzenia w funkcjonowaniu tych struktur przekładają się bezpośrednio na samą tarczycę.
Objawy towarzyszące wtórnej niedoczynności tarczycy są takie same jak w przypadku pierwotnej postaci choroby. Mogą mieć jednak nieco mniejsze natężenie.
Czytaj także: Samodzielne badanie tarczycy. Jak rozpoznać, że choruje tarczyca?
Utajona niedoczynność tarczycy – jak ją wykryć?
Utajona niedoczynność tarczycy jest określana także jako postać subkliniczna. To łagodna postać choroby; za jej przyczynę uznaje się zaburzenia produkcji hormonów tarczycy. W przypadku nabytej postaci choroby za potencjalne przyczyny uznaje się:
- zaburzenia autoimmunologiczne;
- wcześniejsze leczenie nadczynności tarczycy;
- niedobory jodu (obecnie z powodu profilaktyki jodowej występują rzadko).
Utajona niedoczynność tarczycy jest najłagodniejsza, jeśli chodzi o przebieg. Wśród jej objawów można wymienić m.in. obniżenie nastroju i stany depresyjne. W badaniach pomocniczych można zaobserwować wyższe stężenie cholesterolu LDL. U dzieci postać ta może powodować zaburzenia w rozwoju. Dzieci z niedoczynnością tarczycy mają również kłopoty z przyjmowaniem pokarmu (problemy ze ssaniem u noworodków).
Przeczytaj: Subkliniczna (utajona) niedoczynność tarczycy – objawy, leczenie, powikłania
Podejrzewasz u siebie niedoczynność tarczycy?
Umów wizytę u lekarza
Jatrogenna niedoczynność tarczycy – co o niej świadczy?
Jatrogenna niedoczynność tarczycy to specyficzna postać choroby, wynikająca z podjętych wcześniej działań medycznych. Najczęściej jest skutkiem leczenia nadczynności tarczycy.
Czynniki sprzyjające tej chorobie to m.in. operacyjne leczenie tarczycy, leczenie jodem radioaktywnym czy przedawkowanie leków przeciwtarczycowych.
Niedoczynność tarczycy – jak leczyć?
Leczenie niedoczynności tarczycy polega przede wszystkim na przyjmowaniu odpowiednich leków. Przed rozpoczęciem farmakoterapii powinny zostać wykonane badania kontrolne TSH, umożliwiające monitorowanie skuteczności leczenia. Warto także wspomóc pracę gruczołu odpowiednią dietą (ważny jest zwłaszcza selen).
Dowiedz się więcej: Niedoczynność tarczycy – objawy, przyczyny, leczenie
Autor: Redakcja
