Kalendarz szczepień dla dorosłych

Dlaczego szczepienia dla dorosłych są ważne?

Wraz z wiekiem odporność na niektóre choroby zakaźne, nabyta w dzieciństwie, może słabnąć, co zwiększa ryzyko zachorowania. Dlatego tak ważne są szczepienia dla dorosłych.

Przykładem są choroby takie jak: 

• krztusiec, 
• błonica,
• tężec.

Przeciwko nim wymagane są szczepienia przypominające co kilka lat. 

Poza tym, u dorosłych często występują nowe zagrożenia zdrowotne. Wiążą się z podróżami, stylem życia lub obecnością chorób przewlekłych, które mogą zwiększać podatność na zakażenia. 

Przykładowo osoby zchorobami: 

• chorobami układu oddechowego, 
• cukrzycą, 
• schorzeniami serca,
• osłabionym układem odpornościowym.

Osoby z tymi schorzeniami powinny szczególnie dbać o regularne szczepienia ochronne.

Obowiązkowe szczepienia dla dorosłych

Obowiązkowe szczepienia dla dorosłych w Polsce obejmują głównie grupy zawodowe oraz osoby o podwyższonym ryzyku zakażenia. Dotyczy to szczególnie:

1. Pracowników ochrony zdrowia – osoby pracujące w sektorze medycznym są narażone na kontakt z wieloma patogenami, co wymaga ochrony przez szczepienia. Szczególnie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B), grypie i innym chorobom zakaźnym. Takie szczepienia są niezbędne dla personelu medycznego, aby chronić nie tylko siebie, ale również pacjentów.
2. Osób pracujących w laboratoriach i jednostkach badawczych – w takich środowiskach istnieje ryzyko kontaktu z materiałem zakaźnym. Dlatego pracownicy powinni być odpowiednio zaszczepieni przeciwko patogenom, które mogą występować w ich miejscu pracy.
3. Studentów kierunków medycznych – studenci, którzy rozpoczynają praktyki kliniczne, również muszą być chronieni przed chorobami zakaźnymi, takimi jak WZW B. Przyszli lekarze, pielęgniarki i technicy medyczni często mają kontakt z pacjentami i materiałem biologicznym, co zwiększa ryzyko zakażenia.
4. Osób z chorobami przewlekłymi – niektóre schorzenia, jak cukrzyca, choroby układu oddechowego, choroby sercowo-naczyniowe czy osłabiony układ odpornościowy, mogą zwiększać ryzyko powikłań w przypadku zakażenia chorobą zakaźną. Dla takich osób szczepienia są szczególnie ważne, aby chronić ich zdrowie.

Zalecane szczepienia dla dorosłych

Oprócz obowiązkowych szczepień, istnieje szereg szczepień zalecanych dla dorosłych, które mogą znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania i związanych z nim powikłań:

1. Szczepienie przeciwko grypie – coroczne szczepienie przeciwko grypie jest rekomendowane dla wszystkich dorosłych, szczególnie dla osób powyżej 65. roku życia, kobiet w ciąży oraz osób cierpiących na choroby przewlekłe, takie jak:
   • astma,
   • cukrzyca,
   • choroby serca.
2. Szczepienie przeciwko krztuścowi, błonicy i tężcowi (dTap) zaleca się szczególnie jako dawkę przypominającą co 10 lat, aby utrzymać odporność na te niebezpieczne choroby.
3. Szczepienie przeciwko pneumokokom – zaleca się osobom powyżej 65. roku życia oraz dla osób z chorobami przewlekłymi, które są bardziej narażone na powikłania infekcji pneumokokowych.
4. Szczepienie przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) – to szczepienie zaleca się nie tylko młodym kobietom, ale również mężczyznom, ponieważ wirus HPV jest związany z nowotworami narządów płciowych i jamy ustnej. Najlepszą skuteczność uzyskuje się, podając szczepionkę przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, ale warto rozważyć ją również w późniejszym wieku.
5. Szczepienie przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B – zaleca się osobom narażonym na kontakt z wirusem, np:
   • podróżującym do krajów o wysokim ryzyku zakażenia,
   • pracownikom służby zdrowia,
   • osobom prowadzącym tryb życia związany z większym ryzykiem zakażenia.
6. Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce (MMR) – zaleca się dorosłym, którzy nie zaszczepili się w dzieciństwie lub nie zachorowali na te choroby.
7. Szczepienie przeciwko ospie wietrznej – zaleca się je dorosłym, którzy nie przeszli tej choroby w dzieciństwie, gdyż przebieg ospy wietrznej u dorosłych może być cięższy niż u dzieci.

Czytaj więcej: Szczepienia na grypę 2025/2026 – kiedy i jak się zaszczepić? Przeciwwskazania, zalecenia, refundacja, cena

Darmowe szczepienia dla dorosłych

W Polsce istnieje kilka programów, które finansują wybrane szczepienia ochronne dla osób dorosłych. Warto zwrócić uwagę na następujące szczepienia, które mogą być dostępne bezpłatnie w ramach publicznej opieki zdrowotnej:

• Szczepienie przeciwko grypie – darmowe dla osób powyżej 75. roku życia oraz dla kobiet w ciąży.
• Szczepienie przeciwko COVID-19 – szczepienia te finansuje się ze środków publicznych i są bezpłatne dla wszystkich dorosłych.
• Szczepienie przeciwko HPV – od 2023 roku w Polsce szczepionka przeciwko HPV jest darmowa dla dziewcząt i chłopców w wieku 12 i 13 lat, co ma na celu ograniczenie zachorowań na nowotwory związane z HPV.

Karta szczepień dorosłego

Karta szczepień jest dokumentem, który zawiera informacje o wszystkich wykonanych szczepieniach, w tym terminach dawek przypominających. 

Regularne uzupełnianie karty szczepień jest ważne, aby kontrolować status odporności i uniknąć niepotrzebnych powtórzeń szczepień. Karta można prowadzić w formie papierowej lub elektronicznej i jest dostępna u lekarza rodzinnego.

Podsumowanie

Kalendarz szczepień to bardzo ważny harmonogram, który uwzględnia szczepienia osób dorosłych. Obejmuje on zarówno szczepienia obowiązkowe, jak i zalecane. Szczepienia ochronne są niezwykle ważne w kontekście zdrowia siebie i innych. Niekiedy jednak w dorosłym życiu ich działanie może się osłabić. Dlatego też, dbanie o szczepienia jest niezwykle istotne aby zachować swoje zdrowie oraz odporność zbiorową.

To również może Cię zainteresować: