REKLAMA

Opryszczka narządów płciowych – przyczyny, objawy i leczenie

Aktualizacja:

21 sierpnia 2025

Publikacja:

10 stycznia 2025

Czas czytania:

7 min

Autor:

Ada Mazurek

Opryszczka narządów płciowych jest spowodowana zupełnie innym typem wirusa HSV niż opryszczka wargowa. Szacuje się, że na opryszczkę narządów płciowych choruje nawet 10 proc. populacji na całym świecie, przy czym aż 80 proc. z nich może nie być świadoma choroby. Jak objawia się opryszczka narządów płciowych? Jak ją leczyć?

Para zarażona opryszczką narządów płciowych u wenerologa

Opryszczka narządów płciowych pojawia się na skutek zakażenia wirusem opryszczki pospolitej HSV (Herpes Simplex Virus).

Najczęściej za rozwój choroby odpowiada typ HSV-2, bardzo rzadko dochodzi do zakażenia na skutek wirusa HSV-1, który częściej odpowiada za pojawienie się opryszczki wargowej (na twarzy).

Opryszczka narządów płciowych zaliczana jest do chorób wenerycznych, a do zakażenia dochodzi poprzez kontakt seksualny z nosicielem wirusa.

Uważa się, że nawet 70 proc. całej populacji może być zarażone wirusem HSV-1, natomiast wirusem HSV-2 do 10 proc., przy czym dane te są uzależnione od regionu geograficznego. Nosicielstwo wirusa nie jest równoznaczne z pełnoobjawową chorobą.

W wielu przypadkach osoba nie zdaje sobie sprawy z nosicielstwa i roznosi wirusa dalej.

Wirusy HSV mają materiał genetyczny w formie dwuniciowego DNA i są bardzo podobne do siebie. Po wniknięciu do organizmu przez błonę śluzową narządów płciowych wirus intensywnie się namnaża. Następnie przemieszcza się drogą nerwów czuciowych do zwojów nerwów rdzeniowych, gdzie pozostaje w stanie utajenia już na zawsze.

Jak można zarazić się opryszczką narządów płciowych?

Opryszczka narządów płciowych uważana jest za chorobę weneryczną, którą można zarazić się podczas kontaktów seksualnych – zarówno przez stosunek waginalny, jak i analny oraz oralny.

Bardzo ważne jest, aby stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z osobami, które zna się krótko, także podczas seksu oralnego. Prezerwatywy chronią także przed innymi chorobami wenerycznymi, jak kiła, rzeżączka lub zakażenie wirusem HIV.

Do zakażenia może dojść także wtedy, kiedy osoba zakażona nie ma żadnych objawów infekcji.

W rzadkich wypadkach do transmisji wirusa może dojść przez stosowanie wspólnych środków higieny osobistej, jak bielizna, ręczniki, pościel.

Możliwe jest także zakażenie okołoporodowe, kiedy do transmisji wirusa dochodzi podczas porodu.

Czytaj także: Opryszczka oka – objawy, zdjęcia, przyczyny i leczenie. Ile trwa opryszczka na oku?

Czy opryszczka narządów intymnych może nawracać?

Tak – może też pojawić się po upływie czasu, kiedy dojdzie do osłabienia organizmu, a wirus opryszczki zacznie się namnażać. Do zakażenia nawrotowego może dojść u osoby, która w przeszłości miała już epizod choroby.

Wynika to z wspomnianego już faktu, że wirus nie znika z organizmu, ale cały czas jest obecny w obrębie zwojów nerwowych.

Objawy opryszczki spowodowane jej nawrotem najczęściej są takie same, jak zakażenie pierwotne, chociaż mogą mieć mniejsze nasilenie.

Kiedy może dojść do nawrotu?

Najczęściej dochodzi do niego w takich sytuacjach, które wpływają na osłabienie odporności i całego organizmu. Zaliczamy do nich:

  • silny stres,
  • inne zakażenia wirusowe,
  • zakażenia bakteryjne,
  • rozległe urazy,
  • miesiączkę u kobiet.
Kobieta zarażona opryszczką narządów płciowych u wenerologa

Objawy opryszczki narządów płciowych

Wirus po wniknięciu do organizmu może dawać objawy w ciągu 3-7 dni, ale możliwe jest wystąpienie objawów nawet po 21 dniach. Nie wszyscy chorzy odczuwają te same objawy, inne są one także u mężczyzn, a inne u kobiet.

U około 40 proc. mężczyzn pojawiają się ogólne objawy takie jak:

  • gorączka,
  • bóle głowy,
  • osłabienie,
  • bóle mięśni i stawów.

Charakterystyczne zmiany skórne mogą pojawić się dopiero po pewnym czasie. Dla opryszczki typowe są niewielkie pęcherzyki, z wyraźnie widocznym płynem surowiczym w środku.

Najczęściej lokalizują się na prąciu – żołędzi, napletku i dalszej części skóry. Znacznie rzadziej pojawiają się na udach czy mosznie.

Możliwe także, że zmiany zlokalizują się w okolicy odbytu, zwłaszcza jeśli do transmisji wirusa doszło na skutek stosunku analnego.

Do objawów dodatkowych zaliczane są także:

  • ból, pieczenie i świąd zajętych okolic,
  • śluzowa wydzielina z cewki moczowej,
  • uczucie parcia na mocz,
  • ból przy mikcji.

Opryszczka narządów płciowych u kobiet występuje znacznie częściej, bo aż w 70 proc. przypadków, daje objawy uogólnione (gorączka, ból głowy, uczucie rozbicia, bóle mięśni i stawów).

Charakterystyczna wysypka najczęściej lokalizuje się w obrębie warg sromowych (większych i mniejszych), na skórze wewnętrznej powierzchni ud, w obrębie pochwy oraz głębiej – nawet na szyjce macicy.

Do objawów dodatkowych zaliczany jest:

  • ból przy stosunku,
  • świąd,
  • pieczenie,
  • śluzowa wydzielina z pochwy,
  • parcie na mocz,
  • pieczenie lub trudności przy mikcji.

Po około 3 tygodniach, u obu płci, pęcherze z płynem surowiczym pękają i tworzą się bolesne rany i owrzodzenia. Następnie dochodzi do wygojenia.

Sprawdź: Pakiet badań INTYMNY

Opryszczka narządów rodnych – różnicowanie

Inne schorzenia, również zaliczane do chorób wenerycznych, z którymi należy różnicować opryszczkę to kiła, kłykciny kończyste (zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego HPV), rzeżączka.

Z innych chorób należy rozróżnić opryszczkę od półpaśca.

Przykład wysypki wywołanej przez półpasiec
Przykład wysypki wywołanej przez półpasiec

Diagnostyka opryszczki narządów rodnych

Z problemem zmian na skórze okolic krocza należy udać się do dermatologa wenerologa. Jest to lekarz zajmujący się diagnostyką i leczeniem schorzeń. Na podstawie oględzin oraz wywiadu z pacjentem będzie w stanie postawić diagnozę od razu.

Możliwe jest przeprowadzenie dodatkowych badań, mianowicie testu izolującego wirusa HSV w hodowli komórkowej. Materiał do badania pobierany jest z pęcherzyków – pobiera się płyn surowiczy.

Możliwe jest także przeprowadzenie testu na podstawie wymazu z pochwy lub wydzieliny z cewki moczowej.

Innym badaniem jest test molekularny PCR oraz badania serologiczne (pomiar stężenia swoistych dla antygenów wirusa przeciwciał we krwi osoby badanej), jednak badanie krwi można przeprowadzić dopiero kilka tygodni po infekcji. Taki test nie różnicuje także wirusa HSV-1 z HSV-2.

Leczenie opryszczki narządów płciowych

Leczenie polega na przyjmowaniu doustnie leków przeciwwirusowych, są to na ogół preparaty na receptę. Pozwalają one na złagodzenie objawów choroby oraz na skrócenie czasu jej trwania.

Jeśli występują objawy ogólnoustrojowe, to zalecane jest stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych.

Pacjenci ze świadomością obecności infekcji powinni zawsze informować o tym partnerów seksualnych oraz stosować zabezpieczenie w postaci prezerwatywy.

Zalecane jest powstrzymanie się od współżycia przy aktywnej infekcji.

Warto także zadbać o wzmocnienie odporności organizmu, aby zapobiegać nawrotom choroby. U pacjentów z częstymi nawrotami zalecana jest długotrwała terapia przeciwwirusowa.

Opryszczka narządów płciowych w ciąży

Obecność opryszczki w ciąży zwiększa ryzyko poronienia lub porodu przedwczesnego. Jej obecność jest także wskazaniem do cesarskiego cięcia, co może zapobiec transmisji na dziecko.

Opryszczka u niemowląt może być szczególnie niebezpieczna.

Szczególnie niebezpieczne dla przebiegu ciąży jest pierwsze zakażenie wirusem HSV właśnie w czasie ciąży. W tej sytuacji niezbędna jest szybka wizyta u lekarza prowadzącego ciążę oraz zaplanowanie leczenia.

To również może Cię zainteresować: