Czym jest kaszel poinfekcyjny?
Kaszel poinfekcyjny, jak sama nazwa wskazuje, jest to kaszel występujący po infekcji. Jego objawy bywają bardzo dokuczliwe i utrzymują się zazwyczaj 3-8 tygodni. Zdarza się jednak, że po ostrej infekcji, układ oddechowy potrzebuje więcej czasu na regenerację, wtedy kaszel może trwać nawet 3 miesiące! Wymaga jednak rozszerzonej diagnostyki pozwalającej wykluczyć poważniejsze nieprawidłowości.Kaszel poinfekcyjny dotyczy zwykle dzieci i w 90% jest wynikiem infekcji wirusowej.
Skąd bierze się kaszel?
Kaszel jest mechanizmem obronnym organizmu, umożliwiającym pozbycie się substancji drażniących z dróg oddechowych (wydzielina, zanieczyszczenia, ciała obce). To również jeden z najczęstszych problemów, z jakimi pacjenci zwracają się do lekarza.Ze względu na czas trwania wyróżnia się 3 rodzaje kaszlu:
- ostry – trwający nie dłużej niż 3 tygodnie;
- podostry (tzw. przewlekający) – trwający 3-8 tygodni;
- przewlekły – trwający > 8 tygodni.
- trwający dłużej niż 3 tygodnie;
- o niesłabnącym lub wręcz nasilającym się charakterze (przed upływem 3 tygodni);
- występujący u małych dzieci (ze względu na ryzyko ciężkiego przebiegu infekcji).
Przyczyny kaszlu poinfekcyjnego
Bezpośrednim czynnikiem wywołującym kaszel poinfekcyjny jest infekcja układu oddechowego. Przyczyny infekcji (wirusy lub bakterie) nie mają wpływu na ryzyko wystąpienia dolegliwości. Głównym czynnikiem ryzyka jest jej przebieg. Kaszel poinfekcyjny pojawia się głównie po ostrych infekcjach układu oddechowego. Te lżejsze na ogół nie mają możliwości doprowadzenia do uszkodzeń nabłonka oddechowego i występowania późniejszej nadwrażliwości (nadreaktywności) oskrzeli, której skutkiem jest przewlekający się kaszel.Przypadłość zazwyczaj występuje po infekcjach przebiegających z odkrztuszaniem gęstej wydzieliny, zatem dotyczącej płuc, oskrzeli i zatok. Niekiedy również, choć rzadko, zdarza się kaszel poinfekcyjny po anginie.
Przyczyną kaszlu poinfekcyjnego może być również refluks żołądkowo-przełykowy. Wynika to z możliwości zarzucania kwaśnej treści żołądkowej do gardła, co może opóźniać procesy regeneracyjne nabłonka uszkodzonego na skutek przebytej wcześniej infekcji.
Kaszel poinfekcyjny – objawy
Nadreaktywność oskrzeli i nadwrażliwość receptorów kaszlowych wynikająca z przebytej infekcji układu oddechowego wywołuje napady suchego, męczącego kaszlu. Mogą być one tak silne, że lekarze decydują o konieczności przeprowadzenia diagnostyki w kierunku astmy. Szczególnie dokuczliwy może być kaszel poinfekcyjny u dziecka. Dzieci są zazwyczaj bardzo ruchliwe i emocjonalne, a ten rodzaj dolegliwości ma tendencję do nasilania się po wysiłku i pod wpływem silnych emocji.Kaszel poinfekcyjny to kaszel nieproduktywny (suchy), sporadycznie mogą pojawić się niewielkie ilości wydzieliny.
Kaszel poinfekcyjny – diagnostyka i leczenie
Zdiagnozowanie kaszlu poinfekcyjnego możliwe jest na podstawie objawów występujących u pacjenta. Jeśli w wywiadzie pojawia się niedawno przebyta ostra infekcja układu oddechowego, a oprócz kaszlu pacjent nie ma innych objawów mogących świadczyć o wtórnym zakażeniu, lekarz ma podstawy do rozpoznania przypadłości.Niekiedy w przypadku silnych napadowych ataków i długotrwałego charakteru przypadłości, konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki w kierunku astmy. Czasami wykonuje się również testy alergiczne i badania czynnościowe (np. spirometria lub badanie pikflometryczne).
W przypadku kaszlu poinfekcyjnego u dorosłych wskazane jest wykonanie RTG klatki piersiowej, które pozwala na wykluczenie innych przyczyn dolegliwości. Przy suchym kaszlu u osób dorosłych, trwającym ponad 8 tygodni, zaleca się przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki.
Przede wszystkim pod kątem chorób takich jak:
- astma oskrzelowa ;
- refluks żołądkowo-przełykowy;
- zespół kaszlowy górnych dróg oddechowych;
- POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc);
- niewydolność krążenia;
- nowotwory w obrębie układu oddechowego.
Kaszel poinfekcyjny – leczenie
Większość rodziców małych pacjentów cierpiących z powodu tej dolegliwości zastanawia się, jakie leki i sposoby można zastosować, żeby szybko ulżyć dzieciom i co na kaszel poinfekcyjny będzie najskuteczniejszym rozwiązaniem. W aptekach dostępnych jest wiele preparatów bez recepty o działaniu łagodzącym objawy suchego kaszlu. W przypadku dzieci najwłaściwszym wyborem jest syrop na kaszel poinfekcyjny. U dorosłych można zastosować leki w formie tabletek.W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących wyboru odpowiedniego preparatu warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
Pacjentom z każdym rodzajem kaszlu zaleca się picie dużej ilości płynów oraz stosowanie inhalacji służących nawilżaniu dróg oddechowych. Wystarczy zastosowanie roztworu soli fizjologicznej lub specjalnych środków z kwasem hialuronowym. Nie we wszystkich inhalatorach możliwe jest zastosowanie hialuronu, dlatego warto zapoznać się z zaleceniami producenta znajdującymi się w instrukcji obsługi.
Ponieważ poinfekcyjna nadreaktywność oskrzeli może przejść w postać przewlekłą, niekiedy dolegliwość wymaga zastosowania silniejszych leków tj. wziewnych glikokortykosteroidów, które pozwalają „wyciszyć” nadwrażliwość.
Autor: Redakcja
