Co to są retrowirusy?
Określenie retrowirusy odnosi się do rodziny wirusów RNA, czyli takich wirusów, których materiał genetyczny jest zawarty w kwasie rybonukleinowym. Retrowirusy przeprowadzają proces odwrotnej transkrypcji. Przepisują informacje na zawarty w komórkach kwas deoksyrybonukleinowy (DNA).Do retrowirusów patogennych dla człowieka zalicza się m.in. ludzkie wirusy limfotropowe T-komórkowe (HTLV) należące do rodzaju Deltaretrovirus. Gdy retrowirusy przedostaną się do organizmu, mogą wywołać wiele chorób. Najdokładniej poznanym retrowirusem jest wirus HIV odpowiedzialny za rozwój choroby zwanej AIDS. Retrowirusy mogą też wywoływać nowotwory.
Zakażenie retrowirusem – przyczyny
Przyczyny zakażeń retrowirusami są różne i zależą od tego, z jakim typem HTLV mamy do czynienia.Do transmisji HTLV-1 może dojść w takich przypadkach, jak:
- kontakt seksualny z zakażoną osobą (najczęściej od mężczyzny do kobiety);
- przetaczanie krwi lub preparatów krwiopochodnych (ryzyko przy przetaczaniu krwi osoby zakażonej wynosi 40–60%);
- korzystanie z igieł i strzykawek używanych wcześniej przez osobę zakażoną (np. przez osoby dożylnie zażywające narkotyki);
- karmienie piersią (ryzyko przy karmieniu przez zakażoną matkę wynosi ok. 20%).
Retrowirusy – jakie choroby mogą wywołać?
Udowodniono związek etiologiczny HTLV-1 z takimi chorobami, jak:- białaczka,
- chłoniak,
- mielopatia,
- zapalenie skóry,
- zapalenie naczyń i mięśni,
- zapalenie stawów,
- zapalenie śródmiąższowe płuc,
- zapalenie oskrzeli,
- parapeza spastyczna,
- depresja.
Jak przebiega zakażenie retrowirusem?
Gdy osoba zdrowa zetknie się z retrowirusem, np. przez kontakt z wydzieliną zakażonego, drobnoustrój łączy się z komórkami układu immunologicznego, tzw. komórkami wrażliwymi na zakażenie. Kiedy receptor zostanie rozpoznany, błona komórkowa limfocytu łączy się z osłonką wirusową.Po wniknięciu do komórki RNA wirusa rozpoczyna się proces odwrotnej transkrypcji. Dochodzi do przepisania informacji genetycznej wirusa z RNA na materiał genetyczny, dzięki czemu wirus przybiera postać DNA, dokładnie jak materiał genetyczny gospodarza. Tak właśnie dochodzi do zakażenia.
Zakażenie retrowirusem – formy
Wyróżnia się dwie formy zakażeń retrowirusowych, a mianowicie:- latentną (utajoną) – genom wirusowy wbudowuje się w genom gospodarza; nie pojawiają się żadne objawy chorobowe, co oznacza, że zakażone komórki stanowią rezerwuar wirusa;
- replikacyjną – wirus szybko i intensywnie namnaża się w komórce gospodarza, co prowadzi do jej zniszczenia i wystąpienia objawów chorobowych.
Retrowirusy – objawy
Do ujawnienia się objawów klinicznych związanych z zakażeniem retrowirusem dochodzi jedynie u 1–5% wszystkich zakażonych; w pozostałych przypadkach takie osoby są nosicielami wirusa i nawet o tym nie wiedzą.Objawy zakażenia retrowirusem mogą pojawić się nawet kilkadziesiąt lat po zakażeniu. Zalicza się do nich m.in. powiększenie węzłów chłonnych, ogólne osłabienie, niedokrwistość, powiększenie wątroby i śledziony oraz pojawienie się guzków i owrzodzeń na skórze.
Zakażenia retrowirusowe – leczenie
Niestety nie ma skutecznego lekarstwa, które pozwoliłoby wyleczyć chorobę wywołaną przez retrowirusy. Nie oznacza to jednak, że zakażeni pacjenci pozostają bez pomocy. Na rynku dostępne są preparaty antyretrowirusowe, w tym m.in. zydowudyna, stawudyna, lamiduwina oraz zalcytabina, które lekarze wykorzystują w terapii. Oprócz tego pacjentom zaleca się stosowanie odpowiedniej diety oraz aktywności fizycznej. Należy pamiętać, że zakażenie retrowirusem to nie wyrok. Leczenie antyretrowirusowe pozwala przeżyć chorym nawet 40 lat i dłużej.Retrowirusy – jak zapobiec zakażeniu?
Jak wiadomo, transmisja retrowirusów odbywa się poprzez kontakt z wydzielinami zakażonej osoby. Zatem chcąc uniknąć zakażenia, należy przede wszystkim zabezpieczać się przy pomocy prezerwatywy podczas stosunków seksualnych, w szczególności z nieznanymi osobami. Nie powinno się także korzystać ze wspólnych igieł i strzykawek. Z kolei matka zakażona retrowirusem nie powinna karmić swojego dziecka piersią.Autor: Redakcja
