Rodzaje nadczynności tarczycy – podział
W medycynie stosuje się podział na subkliniczną (utajoną, mało objawową) i jawną nadczynność tarczycy.
Subkliniczna nadczynność tarczycy – co to znaczy? To stan, w którym stężenie TSH w surowicy krwi jest zmniejszone, a stężenia FT4 i FT3 są prawidłowe. Jawna nadczynność tarczycy cechuje się z kolei zwiększonym poziomem hormonów tarczycowych i występowaniem zespołu objawów charakterystycznych dla nadczynności.
Nadczynność tarczycy dzieli się także na pierwotną i wtórną. Konkretny typ rozpoznaje się na podstawie stężenia TSH – jeśli jest ono zmniejszone, to mamy do czynienia z pierwotną nadczynnością tarczycy, a gdy zwiększone, to rozpoznawana jest wtórna nadczynność tarczycy.
Polecamy artykuł: Nadczynność tarczycy – objawy, rozpoznanie i leczenie
Subkliniczna (utajona) nadczynność tarczycy – objawy i leczenie
O utajonej nadczynności tarczycy mówi się wtedy, gdy nie daje ona żadnych objawów lub przebiega skąpoobjawowo. Szacuje się, że nawet w 50% przypadków następuje samoistna normalizacja stężenia TSH. U ok. 5% chorych rocznie może wystąpić progresja do jawnej nadczynności tarczycy. Do jej wystąpienia może przyczynić się ekspozycja na jod.
Utajona nadczynność tarczycy – objawy
Łagodne objawy subklinicznej nadczynności tarczycy to m.in.:
- przyspieszenie czynności serca powyżej 100 uderzeń na minutę (tachykardia);
- arytmie nadkomorowe (migotanie przedsionków, przedwczesne pobudzenia nadkomorowe);
- osłabienie mięśniowe;
- częste złamania;
- pobudzenie psychomotoryczne.
Czytaj także: Samodzielne badanie tarczycy. Jak rozpoznać, że choruje tarczyca?
Czy leczyć subkliniczną nadczynność tarczycy?
Podejście do leczenia zależy od przypadku, wyników badań i stanu zdrowia chorego. Wskazaniem do podjęcia leczenia jest stężenie TSH <0,1 mIU/l i wiek powyżej 65. roku życia. U młodszych osób leczenie utajonej nadczynności tarczycy wdraża się dopiero wtedy, gdy współistnieją czynniki ryzyka takie jak choroba sercowo-naczyniowa, osteoporoza czy menopauza i/lub objawy nadczynności tarczycy. W pozostałych przypadkach dopuszcza się rezygnację z leczenia i obserwację stanu zdrowia.
Jeśli jednak leczenie subklinicznej nadczynności tarczycy nie zostanie podjęte pomimo wskazań, to może ona doprowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości. U starszych pacjentów wiąże się także ze zwiększonym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych.
Więcej: Subkliniczna (utajona) nadczynność tarczycy – przyczyny, objawy i leczenie
Jawna nadczynność tarczycy – objawy i leczenie
Gdy w organizmie występuje nadmiar hormonów tarczycy i pojawiają się niepożądane objawy, mówi się o jawnej nadczynności tarczycy.
Objawy jawnej nadczynności tarczycy
Jawna nadczynność tarczycy objawia się przede wszystkim utratą masy ciała, osłabieniem organizmu i nietolerancją ciepła. Oprócz tego pojawiają się liczne dolegliwości ze strony różnych układów i narządów:
- objawy związane z układem nerwowym – m.in. pobudzenie psychoruchowe, drażliwość, niepokój, problemy z koncentracją, drżenie rąk, wzmożenie odruchów ścięgnistych, bezsenność, rzadko objawy psychotyczne;
- objawy związane z narządem wzroku – m.in. objawy wynikające z pobudzenia współczulnego układu nerwowego i objawy wynikające z miopatii mięśni okoruchowych w przebiegu choroby Gravesa-basedowa, a także objawy orbitopatii tarczycowej (zaczerwienienie spojówek, ból gałek ocznych, łzawienie, obrzęk powiek, podwójne widzenie);
- objawy związane z układem ruchu – m.in. zmniejszenie masy i siły mięśniowej, w ciężkich postaciach miopatia tyreotoksyczna;
- objawy związane z układem pokarmowym – m.in. częste wypróżnienia, biegunka, powiększenie wątroby i żółtaczka;
- objawy związane z układem krążenia – m.in. kołatanie serca, tachykardia, nadciśnienie skurczowe;
- objawy związane z układem oddechowym – m.in. duszność spowodowana uciskiem i zwężeniem światła tchawicy;
- zmiany skórne – m.in. wzmożona potliwość, przekrwienie skóry, cienkie i łamliwe paznokcie, wypadanie włosów;
- zmiany w obrębie szyi – m.in. powiększenie obwodu szyi, uczucie ucisku, powiększona tarczyca.
Jak widać, objawów jawnej nadczynności tarczycy jest wiele. W przypadku ich wystąpienia zalecana jest wizyta u lekarza.
Umów e-wizytę u specjalisty:
Jawna nadczynność tarczycy – leczenie
Rozpoznanie jawnej nadczynności tarczycy jest wskazaniem do podjęcia leczenia. Istnieje kilka metod terapii, nie ma jednej sprawdzającej się w każdym przypadku. Zastosowanie znajduje przede wszystkim leczenie farmakologiczne za pomocą leków przeciwtarczycowych (tyreostatyków), leczenie jodem promieniotwórczym (131I), a także leczenie operacyjne (strumektomia, tyreoidektomia).
Lekarz planuje leczenie nadczynności tarczycy, uwzględniając przyczynę, stopień nasilenia i wiek chorego, a także choroby współistniejące. Rezygnacja z leczenia grozi wystąpieniem poważnych powikłań zdrowotnych.
Przeczytaj też: Nadczynność tarczycy – możliwe metody leczenia. Leki czy operacja?
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
