Szczepienia na grypę 2026/2027 – kiedy i jak się zaszczepić? Przeciwwskazania, zalecenia, refundacja, cena

Jak działają szczepienia na grypę? Jaka jest skuteczność szczepionki na grypę?

Na początek warto zrozumieć, w jaki sposób działają szczepienia przeciw grypie i co konkretnie dają organizmowi. To proste: szczepienie przeciw grypie uczy organizm rozpoznawać i neutralizować wirusy grypy, zanim wywołają chorobę. Istotne są sezonowe aktualizacje składu szczepionek – z uwagi na nowe szczepy wirusa. 

Najważniejsze informacje:

1. Czym jest szczepionka na grypę: to preparat zawierający inaktywowane (czyli: „zabite”) lub rekombinowane fragmenty wirusa grypy – nie powoduje choroby, ale pobudza organizm do wytworzenia odporności na dany rodzaj wirusa.
2. Jak działa szczepionka: po podaniu szczepionki układ odpornościowy tworzy przeciwciała, które chronią przed zachorowaniem lub łagodzą przebieg infekcji w danym sezonie.
3. Dlaczego co sezon powstaje nowa szczepionka na grypę: skład szczepionki zmienia się co roku, bo szczepy wirusa grypy stale mutują; WHO co sezon rekomenduje nową kombinację, w tym roku szczepimy się szczepionką na sezon 2026/2027.
4. Korzyści: szczepienie zmniejsza ryzyko zachorowania na grypę, hospitalizacji i wystąpienia poważnych powikłań.
5. Skutki uboczne: mogą obejmować miejscowe zaczerwienienie, lekki ból mięśni, gorączkę lub ogólne złe samopoczucie – zwykle ustępują w ciągu 1-2 dni.

Szczepionki przeciw grypie na sezon grypowy 2026/2027 – rodzaje szczepionek 

W sezonie 2026/2027 w Polsce dostępne są trzy szczepionki przeciwko grypie, dostosowane do rekomendacji WHO^[1]:

1. Szczepionka Influvac Tetra – szczepionka inaktywowana, podjednostkowa, podawana we wstrzyknięciu.
2. Szczepionka Vaxigrip Tetra – inaktywowana, rozszczepiony wirion, podawana we wstrzyknięciu.
3. Szczepionka Efluelda Tetra – inaktywowana, rozszczepiony wirion, podawana we wstrzyknięciu^[2].

Każda z wymienionych szczepionek przeciw grypie zawiera cztery zaktualizowane szczepy wirusa (A/H1N1, A/H3N2, B/Victoria, B/Yamagata), co zapewnia szeroką ochronę przed zakażeniem w sezonie 2026/2027.

Szczepionka na grypę 2026/2027 – refundacja, cena. Kto ma prawo do bezpłatnego szczepienia w 2026? 

W sezonie 2026/2027 szczepienia są bezpłatne lub refundowane ze środków publicznych dla wybranych grup^[2]. Warto pamiętać, że rodzaj szczepionki wpływa na wysokość refundacji.

Refundacja i bezpłatne szczepienia na grypę 2026/2027:

• 100% refundacji: dzieci powyżej 6 miesiąca życia do 18 lat, osoby powyżej 65 lat, kobiety w ciąży oraz w połogu^[2].
• 50% refundacji: dorośli w wieku 18-64 lata (dodatkowo 50% refundacji przysługuje także na szczepionkę wysokodawkową dla osób 60+)^[2].

W zależności od rodzaju szczepionki pacjent z refundacją 50% zapłaci średnio od ok. 26 zł do ok. 81 zł^[2].

Jak i gdzie zaszczepić się przeciw grypie w sezonie 2026/2027 – instrukcja krok po kroku, przeciwwskazania

Szczepienia ochronne przeciw grypie możesz wykonać w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej lub w wybranych aptekach. Potrzebujesz na nie recepty, którą uzyskasz od lekarza rodzinnego lub od farmaceuty. Podanie szczepionki jest poprzedzone kwalifikacją do szczepienia^[1].

Szczepienia w aptekach dostępne są tylko dla osób dorosłych. Pamiętaj też, że nie wszystkie apteki realizują szczepienia^[1]. Zapytaj w wybranej placówce o dostępność usługi lub sprawdź aktualną listę aptek na stronie https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece 

Poniżej praktyczna ściąga – jak przygotować się do szczepienia przeciw grypie 2026/2027 i jak przebiega szczepienie.

Przed szczepieniem poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach i chorobach przewlekłych. Szczepionkę przeciw grypie i sezonową szczepionkę przeciw COVID-19 można podać podczas tej samej wizyty; zachowanie odstępu między nimi nie jest wymagane.^[3]

Szczepienie zwykle odracza się w przypadku ostrej choroby o umiarkowanym lub ciężkim przebiegu, zwłaszcza z wysoką gorączką. Łagodne przeziębienie bez istotnego pogorszenia stanu ogólnego zazwyczaj nie jest przeciwwskazaniem.

Jak przebiega szczepienie:

• szczepionka na grypę w sezonie 2026/2027 podawana jest w formie wstrzyknięcia,
• cały zabieg trwa kilka minut, 
• po podaniu zaleca się 15-minutową obserwację,
• szczepienie można wykonać w aptece lub przychodni – wymagana jest recepta, którą może wystawić lekarz rodzinny lub farmaceuta.

Po szczepieniu:

• może wystąpić miejscowe zaczerwienienie, obrzęk, złe samopoczucie, objawy zazwyczaj ustępują samoistnie,
• unikaj forsownego wysiłku przez 1-2 dni po szczepieniu,
• jeśli objawy się nasilają, skontaktuj się z lekarzem.

Kiedy najlepiej wykonać szczepienie przeciwko grypie i w jakim okresie jest największy sezon zachorowań? 

Szczepienie przeciw grypie można wykonywać przez cały sezon jesienno-zimowy, a optymalnie przed okresem zwiększonej zachorowalności. W Polsce zwiększona zachorowalność występuje od października do maja, a szczyt najczęściej przypada od stycznia do marca.^[1]

Odporność rozwija się po ok. 2 tygodniach od momentu przyjęcia szczepionki – dlatego warto zaszczepić się przeciwko grypie jak najwcześniej. 

Na jak długo wystarczy szczepienie na grypę?

Czas trwania odporności po szczepionce zależy od wielu czynników, m.in. od jej rodzaju.

Warto wiedzieć:

1. Odporność utrzymuje się przez 6-12 miesięcy,
2. Skład szczepionki zmienia się co roku, dlatego szczepienie należy powtarzać co sezon,
3. Wysoka skuteczność utrzymuje się tylko wobec szczepów obecnych w danym sezonie jesienno-zimowym.

Aby zachować odporność, szczep się przeciwko grypie raz w roku, najlepiej jesienią.

Kto powinien zaszczepić się na grypę? Kto należy do grupy ryzyka?

Każda osoba, od ukończenia 6. miesiąca życia, powinna pomyśleć o zaszczepieniu się przeciwko grypie. Szczególnie istotne jest to dla określonych grup ryzyka, które są wyjątkowo narażone na zachorowanie, ciężki przebieg choroby i powikłania pogrypowe.

Kto powinien szczególnie zadbać o szczepienie:

• osoby starsze (powyżej 65. roku życia),
• kobiety w ciąży,
• dzieci uczęszczające do żłobków i przedszkoli,
• osoby z osłabioną odpornością,
• osoby z chorobami serca i układu krążenia, oddechowego i neurologicznymi,
• pacjenci z cukrzycą, otyłością i niewydolnością nerek,
• osoby z chorobami przewlekłymi i po przeszczepach,
• pracownicy ochrony zdrowia, domów opieki i pomocy społecznej,
• osoby mieszkające z małymi dziećmi lub seniorami.

Szczepienia przeciw grypie – skutki uboczne, możliwe powikłania

Szczepionki przeciw grypie są bezpieczne, a działania niepożądane – łagodne i krótkotrwałe.

Możliwe objawy po szczepieniu, powikłania i skutki uboczne szczepień na grypę to m.in.:

• ból w miejscu wykonania szczepienia, 
• zaczerwienienie skóry w miejscu podania, 
• obrzęk w miejscu wstrzyknięcia,
• niewielka gorączka (lekko podwyższona temperatura ciała), 
• dreszcze,
• bóle mięśni, 
• bóle stawów, 
• ból głowy,
• ogólne złe samopoczucie,
• zmęczenie,
• miejscowe zaczerwienienie skóry,
• rzadziej – reakcje alergiczne (świąd, pokrzywka).

Pamiętaj! Większość objawów ustępuje po 1-2 dniach. Objawy i skutki uboczne mogą się różnić – przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki dołączonej do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Jeśli masz pytania lub wątpliwości po szczepieniu, możesz też skonsultować się z lekarzem w Świecie Zdrowia lub napisać na bezpłatnym czacie z farmaceutą Apteline – z troską i profesjonalnym wsparciem odpowie na wszystkie pytania.