Co to jest szczepionka 5w1?
Szczepionka 5w1 to preparat wieloskładnikowy – zawiera antygeny kilku drobnoustrojów wywołujących infekcje zakaźne. Zamiast kilku innych szczepionek stosuje się jedną, która pozwala uzyskać odporność przeciw pięciu różnym chorobom.
Ta metoda szczepienia to tzw. szczepienie skojarzone – główną zaletą jest zmniejszenie liczby zastrzyków wykonywanych przy podaniu jednej dawki szczepienia.
Szczepionka 5w1 – nazwa
Szczepionka 5w1 dostępna jest na rynku pod dwiema nazwami handlowymi: PENTAXIM oraz Infanrix-IPV+Hib. Oba preparaty można stosować w ramach obowiązkowego kalendarza szczepień. Według wskazań producenta Infanrix-IPV+Hib – podaje się maluchom od 2. miesiąca, natomiast szczepionka 5w1 o nazwie Pentaxim przeznaczona jest dla dzieci od 6. tygodnia życia.
Pamiętaj, że zarówno PENTAXIM i Infanrix-IPV + Hib pozwalają uzyskać odporność na te same choroby. Preparaty różnią się między sobą zawartością substancji pomocniczych, co może być ważne w przypadku alergii. Jeśli zastanawiasz się, którą szczepionkę wybrać – najlepiej omów swoje wątpliwości z lekarzem.
Szczepienie 5w1 – na jakie choroby uodparnia?
Jak działa szczepionka 5w1 i jakim chorobom zapobiega? Szczepienie stymuluje układ odpornościowy – organizm zapamiętuje groźne patogeny, aby w razie kolejnego kontaktu z drobnoustrojem nie dopuścić do rozwoju infekcji. Szczepienie 5w1 chroni przed następującymi chorobami:
- Błonica (inaczej krup lub defteryt)
Bakterie wywołujące chorobę przenoszą się drogą kropelkową. Oznacza to, że można zarazić się, gdy osoba z infekcją kicha lub kaszle lub poprzez kontakt z przedmiotami, których dotykała. Charakterystycznym objawem jest biały nalot na migdałkach, a także powiększenie węzłów chłonnych (u chorych pojawia się obrzęk w okolicach szyi). Inne dolegliwości to kaszel i wysoka gorączka. Choroba może mieć poważny przebieg i zagrażać życiu – powoduje też groźne powikłania – uszkodzenia układu nerwowego, serca, wątroby i innych organów. - Tężec
Do zakażenia dochodzi, gdy przez skaleczoną skórę do organizmu wniknie bakteria wywołująca chorobę (Clostridum tetani). Tężec atakuje układ nerwowy – objawy to m.in. silne napięcie mięśni (u chorych pojawia się szczękościsk), a także skurcze i drgawki – mogą wystąpić w reakcji na bodźce – światło, głośne dźwięki, dotyk. Ciało chorego napręża się w bolesnym ścisku ku tyłowi, występują trudności z oddychaniem (skurcze dotyczą również mięśni oddechowych) – jest to tzw. napad tężcowy. Pacjenci często wymagają hospitalizacji – śmiertelność wynosi ok. 40%. - Krztusiec (koklusz)
Infekcja spowodowana jest toksynami wydzielanymi przez pałeczkę krztuśca (Bortedella pertussis). Powoduje zapalenie oskrzeli – jednym z głównych objawów jest silny, napadowy kaszel; chory rzadko ma gorączkę. Czasem pod koniec napadu kaszlu występują wymioty, a przy próbie nabrania powietrza może pojawić się charakterystyczny świst. Najgorzej krztusiec przechodzą dzieci, choć choroba występuje u osób w każdym wieku. Na krztusiec można zachorować wielokrotnie. - Polio
Inne nazwy to choroba Heinego–Medina lub ostre nagminne porażenie dziecięce. Choroba rozwija się w wyniku kontaktu z wirusem polio, który jest przenoszony drogą kropelkową i pokarmową. Infekcja może być bezobjawowa lub powodować gorączkę, wymioty, osłabienie. W niektórych przypadkach prowadzi do porażenia mięśni i paraliżu (zwykle asymetrycznego np. występującego po jednej strony ciała). - Hib (Haemophilus influenzae typu B)
Infekcja może powodować zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych – objawy to m.in.: sztywność karku (uniemożliwia dotknięcie brodą mostka), silne bóle głowy, wysoka gorączka, drgawki i porażenia. Innym groźnym powikłaniem przy zarażeniu bakterią jest szybko postępujące zapalenie nagłośni, które powoduje trudności w połykaniu, ślinienie się, duszność, gorączkę. Oba schorzenia mają zwykle ciężki przebieg i mogą zagrażać życiu pacjenta.
Szczepionka 5w1 – ile wkłuć należy wykonać?
Ten rodzaj szczepionki chroni przed pięcioma chorobami zakaźnymi – w Polsce szczepienie przeciw każdej z nich jest obowiązkowe dla każdego dziecka. Szczepionka 5w1 nie jest darmowa – w ramach refundacji NFZ przewidziane jest szczepienie trzema oddzielnymi preparatami, aby uzyskać odporność na wspomniane wyżej choroby:
- Szczepionka na krztusiec, tężec, błonicę
- Szczepionka przeciw wirusowi polio
- Szczepionka zawierająca antygeny Haemophilus influenzae typu b (Hib)
Ważne! Jeśli zdecydujesz się zaszczepić dziecko preparatami dostępnymi bezpłatnie, w trakcie jednej wizyty w przychodni, maluch otrzyma trzy zastrzyki. Będzie to równoznaczne z przyjęciem pierwszej dawki szczepienia. Zaletą szczepienia 5w1 jest to, że wystarczy tylko jedno wkłucie, aby podać dawkę preparatu zabezpieczającą przed pięcioma infekcjami. Pozwala to uniknąć niepotrzebnych nerwów – mniej zastrzyków to mniej stresu dla dziecka i dla rodziców.
Szczepionka 5w1 – ile dawek?
Ile dawek szczepienia 5w1 należy przyjąć, aby uzyskać odporność? Schemat szczepienia według Programu Szczepień Ochronnych obejmuje cztery zastrzyki. Trzy pierwsze dawki wykonywane są w ramach szczepienia podstawowego, ostatnia jest dawką uzupełniającą.
Program Szczepień Ochronnych (tzw. Kalendarz Szczepień) określa w których miesiącach życia dziecka należy rozpocząć szczepienie i w jakich odstępach należy kontynuować podawanie preparatu.
Kalendarz szczepień 5w1
oto wytyczne (dotyczy obu preparatów Pentaxim i Infanrix-IPV+Hib):
- Pierwsza dawka – 2. miesiąc życia
- Druga dawka – 3.-4. miesiąc
- Trzecia dawka – 5.-6. miesiąc
- Czwarta dawka – Pentaxim: 16.-18. miesiąc, Infanrix-IPV+Hib: 2. rok życia
Uwaga! W przypadku szczepienia bezpłatnego, plan podawania poszczególnych dawek wygląda tak samo jak przy szczepieniu skojarzonym preparatem 5w1. Szczegółowe informacje dotyczące terminów wizyt i obu metod szczepienia uzyskasz podczas konsultacji z lekarzem pediatrą.
Szczepionka 5w1 – cena
Ile kosztuje szczepionka 5w1? Cena może być różna w zależności o producenta i apteki, w której realizujesz receptę:
- Infanrix-IPV+Hib – cena wynosi zwykle ok 120-230 zł
- Pentaxim – cena preparatu to ok. 130 – 200zł
Podane wyżej przykładowe ceny szczepionki 5w1 dotyczą pojedynczej dawki leku.
Szczepienie 5w1 – skutki uboczne
Wielu rodziców zastanawia się czy szczepionka 5w1 jest bezpieczna dla ich pociechy. Szczepienie skojarzone preparatem 5w1 jest dobrze przebadane i zalecane dla dzieci od 6 tygodnia życia – jednak jak każde szczepienie może powodować skutki uboczne.
Występują rzadko i zazwyczaj szybko ustępują. Jeśli zaobserwujesz u malucha niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem pediatrą – pomoże on rozwiać wątpliwości dotyczące stanu zdrowia dziecka, a w przypadku poważniejszych symptomów pokieruje dalszym leczeniem.
Szczepienie 5w1 – powikłania
Efekty niepożądane, które mogą pojawić się po podaniu preparatu:
Co wybrać: zwykła szczepionka czy szczepionka 5w1 – opinie
Decyzja zawsze należy do rodzica. Warto podjąć ją po rozmowie z lekarzem i zapoznaniu się ze wszystkimi informacjami o dostępnych formach szczepienia (są to: zwykła szczepionka wykonywana w ramach NFZ kilkoma preparatami i szczepionka 5w1).
Opinie o szczepieniu skojarzonym są w większości pozytywne. Ta metoda zabezpieczenia przed groźnymi chorobami wydaje się prostsza – wymaga mniejszej ilości zastrzyków – co dodatkowo pozwala uniknąć stresu u dziecka związanego z ukłuciem.
Warto wiedzieć że szczepionka 5w1 ma mniejszą liczbę substancji pomocniczych (nie zawierają tiomersalu – etylowej postaci rtęci wykorzystywanej jako środek konserwujący).
Szczepienie 5w1 – odpowiedzi na często zadawane pytania
Szczepionka 5w1 – gdzie kupić?
Jeśli masz ważną receptę od lekarza pediatry, szczepionkę 5w1 możesz kupić w aptece. Co ważne, po zakupie preparat należy przechowywać w specjalnej torbie izotermicznej – tak aby zapewnić odpowiednie warunki przechowywania w trakcie transportu do domu.
Szczepionka 5w1 – czy jest refundowana?
Na NFZ bezpłatnie można wykonać szczepienie kilkoma preparatami, które pozwalają uzyskać odporność na poszczególne infekcje. Pamiętaj, że szczepienie 5w1 nie jest refundowane – jeśli chcesz skorzystać z tej opcji szczepienia, musisz zapłacić za szczepionkę we własnym zakresie.
Czy istnieją przeciwwskazania do przyjęcia szczepionki 5w1?
Przeciwwskazania do podania preparatu 5w1 to m.in.: gorączka, nadwrażliwość na którykolwiek ze składników szczepionki, encefalopatia, która wystąpiła po podaniu szczepionki przeciw krztuścowi. Przed przystąpieniem do szczepienia 5w1, dziecko powinno być dokładnie zbadane przez lekarza – należy także powiedzieć o wszystkich wątpliwościach dotyczących przyjęcia preparatu i możliwych przeciwwskazaniach. Na tej podstawie lekarz podejmie decyzję, czy nie ma ryzyka wystąpienia niepożądanych skutków ubocznych po szczepieniu skojarzonym.
Autor: Katarzyna Górska
