Wazektomia – na czym polega i czy jest bezpieczna?

Wazektomia – na czym polega?

Zabieg wazektomii polega na przecięciu i podwiązaniu nasieniowodów, czyli tym samym na trwałym zablokowaniu przepływu plemników do ejakulatu. Zabieg ten można odwrócić, nazywa się go rewazektomią, ale nie zawsze będzie on w pełni skuteczny. Dlatego należy mieć pełną świadomość, że choć wazektomia jest w teorii odwracalna, to zabieg rewazektomii może spowodować problemy z płodnością. Na powodzenie rewazektomii ma wpływ m.in. czas, jaki upłynął od zabiegu przecięcia nasieniowodów.

Mniej więcej po 3 latach od wazektomii uzyskuje się drożność nasieniowodu u 90 proc. pacjentów, przy czym w 76 proc. partnerkom tych mężczyzn udaje się zajść w ciążę. Po 15 latach skuteczność spada do 70 proc., z czego w ciążę udaje się zajść mniej więcej 30 proc. Szacuje się, że jedynie 6 proc. mężczyzn po wazektomii decyduje się na rewazektomię.

Niepowodzenie rewazektomii nie przekreśla szans na ciążę. Istnieje możliwość zapłodnienia pozaustrojowego metodą in vitro. Polega ono w tym przypadku na pobraniu plemników prosto z jądra lub najądrza podczas zabiegu oraz połączenia ich z komórką jajową partnerki w warunkach laboratoryjnych.

Czytaj także: Płodność mężczyzn i kobiet – co na nią wpływa?

Metody wazektomii

1. Wazektomia klasyczna – urolog bądź chirurg dokonuje nacięcia moszny skalpelem, aby dotrzeć do nasieniowodu, czyli przewodu odprowadzającego plemniki z gonad w trakcie ejakulacji. Nasieniowód zostaje przecięty, a wolne krańce podwiązane. Nacięcie wykonuje się po obu stronach moszny, aby dotrzeć do obu nasieniowodów (możliwe jest wykonanie zabiegu z jednego nacięcia, ale zależy to od wielu czynników). Nacięcie moszny zaszywa się rozpuszczalnym szwem lub pozostawia do samodzielnego zamknięcia.
2. Wazektomia bez skalpela – lekarz wyczuwa palpacyjnie nasieniowód, a następnie zamiast skalpela do zrobienia otworu w mosznie używa kleszczyków preparacyjnych, które delikatnie rozdzielają jej warstwy. Następnie wyjmuje przez wykonany otwór nasieniowód, który zostaje przecięty i podwiązany z obu stron, a następnie umieszczony z powrotem w mosznie.

Wazektomia – dla kogo jest polecana?

Zabieg wazektomii jest polecany przede wszystkim mężczyznom, którzy nie planują dzieci lub panom, którzy mają już dzieci i nie chcą powiększać rodziny. Decyzja powinna być przemyślana, ponieważ zabieg przywracania płodności może nie być skuteczny.

Czy wazektomia wpływa na współżycie?

Po wazektomii współżycie ma niezmienioną fizjologię – zabieg nie ma wpływu na gospodarkę hormonalną, libido ani sprawność seksualną. Mężczyzna nie ma problemu z erekcją i wytryskiem, ejakulat jest obecny, ale pozbawiony plemników. Wielu mężczyzn zgłasza większe zadowolenie z życia seksualnego, ponieważ unikają oni stresu związanego z niechcianą ciążą.

Wazektomia – skuteczność

Wazektomia jest zabiegiem skutecznym, jego skuteczność w zapobieganiu ciąży wynosi ponad 99 procent. Jednak zabieg nie chroni przed chorobami wenerycznymi, dlatego w przypadku ryzykownych zachowań seksualnych zalecane jest używanie prezerwatyw.

Przygotowanie do wazektomii

W przypadku chęci wykonania wazektomii należy najpierw umówić się na konsultację z lekarzem wykonującym zabieg. Podczas rozmowy specjalista przeprowadzi wywiad oraz omówi wszystkie niezbędne zalecenia. Do zabiegu należy ogolić mosznę. Nie wymaga się żadnych innych działań przygotowawczych.

Pacjenci przyjmujący leki przeciwkrzepliwe wymagają konsultacji z lekarzem w celu omówienia, czy i na jakich zasadach należy je odstawić.

Wazektomia – jak wygląda zabieg?

Wazektomię wykonuje się zwykle w znieczuleniu miejscowym, polegającym na podaniu środka znieczulającego za pomocą igły bezpośrednio w jądro. Badania wskazują, że wazektomia jest znacznie mniej bolesnym zabiegiem, niż spodziewają się niektórzy mężczyźni – nie należy się tego bólu obawiać. Zabieg nie jest skomplikowany, chirurg urolog wykonuje dwa niewielkie nacięcia po obu stronach jąder, przecina i podwiązuje nasieniowody. Następnie zakłada szwy – rany są niewielkie, więc na ogół są to 1-2 szwy. Bezpośrednio po zabiegu pacjent może wrócić do domu, przy czym zalecane jest unikanie aktywności fizycznej przez kilka dni po wazektomii.

Wazektomia – zalecenia po zabiegu

Okres rekonwalescencji trwa do 14 dni. Przez kilka dni po zabiegu należy unikać aktywności seksualnej oraz intensywnego wysiłku fizycznego. W przypadku wystąpienia bólu jąder można przyjmować środki przeciwbólowe dostępne bez recepty. Nie są koniecznie silniejsze preparaty, ból nie powinien być intensywny.

Po zabiegu wazektomii należy zadbać o higienę miejsc intymnych. Lekarz może dopasować do pacjenta indywidualne zalecenia.

Wazektomia jest zabiegiem, który nie daje natychmiastowego efektu – przez pewien czas zaleca się dodatkowe zabezpieczenie podczas współżycia. Dopiero po wykonaniu badania nasienia i upewnieniu się, że wazektomia została przeprowadzona skutecznie, można odstawić dodatkowe metody antykoncepcji.

Zobacz: Środki antykoncepcyjne

Seminogram – badanie nasienia

Po minimum 20- 25 wytryskach należy wykonać badanie nasienia – seminogram. Badanie pozwala ocenić, czy w ejakulacie są obecne plemniki. Do czasu potwierdzenia skuteczności zabiegu zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcyjnych. Seminogram wykonuje się ze świeżego ejakulatu, dlatego niezbędne jest oddanie próbki spermy w specjalnie do tego przygotowanej placówce. Wynik dostępny jest na ogół na drugi dzień.

Przeciwwskazania do wazektomii

Do przeciwwskazań zalicza się:

• ostre infekcje moszny, zapalenie skóry moszny,
• duże żylaki powrózka nasiennego,
• wodniaka jądra,
• zaburzenia krzepliwości krwi,
• stosowanie leków przeciwkrzepliwych,
• nieprawidłowości anatomiczne czy niezstąpienie jąder, skutkujące brakiem jąder w mosznie.

Skutki uboczne wazektomii

Wazektomia, jak każda ingerencja chirurgiczna, wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań. Występuje około 1 proc. ryzyka wystąpienia kilkudniowego bólu jądra oraz infekcji rany. Jeśli ból jądra ma charakter nasilający się, należy skonsultować się z lekarzem. W niezwykle rzadkich przypadkach skutkiem ubocznym może być także zapalenie najądrza. Niektórzy mężczyźni mogą przez około miesiąc czasu odczuwać uczucie ciągnięcia lub rozpierania w jądrze. Nie są to jednak dolegliwości bólowe.

Cena wazektomii i rewazektomii

Wazektomia jest zabiegiem wykonywanym tylko w prywatnych placówkach i jego cena zaczyna się zwykle od 2000 zł. Do tego należy doliczyć cenę wizyty konsultacyjnej oraz następnie badanie nasienia, którego koszt to około 200 zł. Nie ma możliwości wykonania wazektomii na NFZ.

Cena rewazektomii jest znacznie wyższa i wynosi około 10-12 tys. zł, przy czym nie jest to zabieg tak popularny jak wazektomia i nie wykonuje się go we wszystkich placówkach, które oferują wazektomię.

Antykoncepcja dla mężczyzn − najskuteczniejsze metody zabezpieczenia