Ból pleców w ciąży – przyczyny, leczenie. Co na ból kręgosłupa w ciąży?  

Kręgosłup w ciąży​ – przyczyny bólu pleców w ciąży  

Kręgosłup w ciąży poddawany jest zwiększonemu obciążeniu. W organizmie kobiety dochodzi też do wielu zmian biochemicznych – to główne przyczyny bólu pleców w ciąży. 

Przyczyny bólu kręgosłupa w ciąży

• zwiększona lordoza lędźwiowa i przesunięcie środka ciężkości, 
• rozluźnienie więzadeł (w wyniku zmian hormonalnych), 
• napięcie mięśni posturalnych, 
• stres w ciąży,  
• niewłaściwa postawa,  
• brak aktywności fizycznej, 
• częste leżenie z uniesioną szyją.  

Ból pleców w ciąży – 1. trymestr  

Ból pleców u kobiety we wczesnej ciąży wcale nie musi oznaczać poważnej dolegliwości, wręcz przeciwnie, w zdecydowanej większości przypadków jest naturalną konsekwencją zmian zachodzących w organizmie. 

W 1. trymestrze ciąży kręgosłup może reagować napięciem i bólem – szczególnie w dole. Dolegliwości bólowe pleców w tym okresie wynikają głównie z wczesnych zmian hormonalnych. Co prawda ból pleców i kręgosłupa w ciąży często kojarzy się z późniejszymi etapami, ale już na początku ciąży może się pojawić i nasilać.  

Objawy i przyczyny bólu pleców w pierwszym trymestrze ciąży 

Objawy i przyczyny bólu pleców we wczesnej ciąży to: 

• rozciąganie więzadeł podtrzymujących macicę (wzrost napięcia w okolicy lędźwiowej), 
• hormonalne zmiany wpływające na mięśniowo-więzadłowe zależności, 
• napięcie mięśni pleców, stres, zmiana postawy, 
• zwiększone obciążenie dolnej części kręgosłupa. 

Dolegliwości bólowe pleców w pierwszym trymestrze – jak radzić sobie z bólem

Sposoby na ból pleców w trakcie ciąży:

• spacery i pływanie (odciążają dole pleców) 
• ćwiczenia na ból kręgosłupa – rozluźniające (np. koci grzbiet) 
• termoterapia: ciepłe lub chłodne okłady na dolnej części pleców 
• odpoczynek i relaksacja, np. oddychanie przeponowe 
• joga w ciąży pod kontrolą specjalisty 

Ból pleców w ciąży – 2. trymestr 

W kolejnych tygodniach ciąży ból nadal może doskwierać. Powodem jest powiększanie się brzucha oraz piersi, które sprawia, że nie tylko przesuwa się środek ciężkości ciała, ale też pogłębia się lordoza lędźwiowa. Rosnący brzuch ciągnie ciężarną do przodu, więc żeby utrzymać równowagę, kobieta odchyla górną część ciała. Większe napięcie mięśni, więzadeł i powięzi niestety powoduje ból. 

W drugim trymestrze ciąży rosnący brzuch zaczyna już znacząco wpływać na postawę, a co za tym idzie – także na kręgosłup. Pojawiają się typowe dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowego, szczególnie w dolnej części pleców, związane z przeciążeniem i zmianami biomechanicznymi. Ten etap ciąży może mieć duży wpływ na komfort codziennego funkcjonowania. 

Dolegliwości bólowe kręgosłupa w 2. trymestrze – objawy i przyczyny

• przeciążenie dolnej części kręgosłupa przez przesunięcie środka ciężkości, 
• obciążenie kręgosłupa przyszłej mamy spowodowane wzrostem masy ciała, 
• rozciąganie mięśni i więzadeł brzucha oraz pleców, 
• zmiany w mięśniach pleców – osłabienie stabilizacji. 

Jak radzić sobie z bólem pleców w 2. trymestrze?

Sposoby na złagodzenie bólu pleców w ciąży:

• ćwiczenia wzmacniające mięśnie pleców i rozciąganie pod kontrolą fizjoterapeuty, 
• leżenie z nogami podpartymi, by odciążyć dole pleców, 
• wygodne obuwie, ergonomiczne siedzenie, 
• joga w ciąży i delikatne pozycje odciążające, 
• konsultacja ze specjalistą, jeśli objawy się nasilają. 

Ból pleców w ciąży – 3. trymestr 

W trzecim trymestrze ciąży ból pleców może powrócić lub się nasilić oraz promieniować do pośladka i nóg. Wszystko przez intensywnie powiększającą się macicę i coraz większą wagę dziecka, które naciska na splot nerwowy lędźwiowo-krzyżowy. 

Co ważne – w III trymestrze ciąży ból pleców jest jednym z najczęstszych objawów, który może nasilać się wraz z zaawansowaniem ciąży. U wielu kobiet dochodzi nie tylko do przewlekłego bólu w dolnej części kręgosłupa, ale też w okolicy między łopatkami czy barkami.

Dolegliwości bólowe kręgosłupa w tym okresie są szczególnie nasilone tuż przed porodem. 

Ból kręgosłupa w 3. trymestrze – objawy i przyczyny 

• maksymalne obciążenie dolnej części kręgosłupa, 
• spadek stabilizacji w obrębie mięśni pleców, 
• często pojawiające się skurcze i zmęczenie posturalne, 
• ograniczona ruchomość i bóle z powodu pozycji siedzącej. 

Jak radzić sobie z bólem pleców w 3. trymestrze? 

Sposoby na ból pleców to:

• regularne, łagodne ćwiczenia na ból kręgosłupa (np. unoszenie bioder w leżeniu), 
• zmiana pozycji co 30–45 minut, by uniknąć sztywności, 
• poduszka ciążowa do spania, szczególnie przy ułożeniu na boku, 
• masaż prenatalny lub delikatne rozciąganie, 
• lekkie ćwiczenia oddechowe przed porodem, 
• spacery i łagodzenie bólu pleców przez ciepłe kąpiele. 

 Ból kręgosłupa przed porodem

W 3. trymestrze ciąży, a zwłaszcza gdy zbliża się koniec ciąży, ból kręgosłupa przed porodem może przybierać na sile i współwystępować z innymi objawami. Jeśli dolegliwości łączą się z bólem brzucha, trudnością w poruszaniu się lub innymi nietypowymi objawami – warto skonsultować się z lekarzem. 

Leki i maści na ból pleców w ciąży  

W ciąży leczenie farmakologiczne wymaga dużej ostrożności – wybór leków powinien należeć wyłącznie do prowadzącego ciążę. Nie przyjmuj leków na własną rękę i bez konsultacji – groźne są nie tylko same leki, ale też interakcje między lekami.  

Bezpieczne leki i substancje w ciąży (stosowane pod opieką lekarza): 

1. paracetamol – lek przeciwbólowy, 
2. maści z ibuprofenem lub diklofenakiem miejscowo – stosowane sporadycznie.

Ćwiczenia na ból kręgosłupa w ciąży – lista  

Ćwiczenia zalecane w czasie ciąży to: wykonywanie prostych i bezpiecznych ćwiczeń rozciągających oraz wzmacniających, które odciążają kręgosłup i poprawiają postawę. W każdym z trymestrów zalecane są nieco inne ćwiczenia (i o różnym natężeni), dlatego zdecydowanie plan ćwiczeń należy skonsultować z lekarzem i fizjoterapeutą.  

Poniższe ćwiczenia są zazwyczaj odpowiednie i bezpieczne dla kobiet w ciąży. 

10 bezpiecznych ćwiczeń na kręgosłup w ciąży

1. Koci grzbiet – rytmiczne wyginanie i zaokrąglanie pleców w klęku podpartym; rozluźnia dolny odcinek kręgosłupa. 
2. Uniesienie ręki i nogi w klęku podpartym – naprzemienne unoszenie przeciwległej ręki i nogi wzmacnia mięśnie głębokie i stabilizuje kręgosłup. 
3. Unoszenie bioder w leżeniu na plecach – podnoszenie miednicy z ugiętymi nogami wzmacnia pośladki i dolny odcinek pleców. 
4. Krążenie biodrami w pozycji siedzącej na piłce – delikatne ruchy miednicą rozluźniają stawy biodrowe i lędźwie. 
5. Napinanie brzucha w pozycji leżącej – to ćwiczenie aktywujące mięśnie głębokie bez przeciążania kręgosłupa. 
6. Rozciąganie boków tułowia w siadzie – czyli pochylanie się w bok z uniesioną ręką, co pomaga rozluźnić kręgosłup piersiowy. 
7. Odwodzenie nóg w leżeniu na boku – wzmacnia pośladki i mięśnie stabilizujące miednicę. 
8. Spacerowanie z aktywnym oddechem przeponowym – wspomaga prawidłową postawę i zmniejsza napięcia w okolicy lędźwiowej. 
9. Krążenia barkami w siadzie – likwidują napięcia w karku i górnej części pleców. 
10. Rozciąganie klatki piersiowej przy ścianie – pomaga otworzyć klatkę piersiową i zmniejsza przeciążenie pleców. 

Ból pleców w czasie ciąży – co pomaga​? Domowe sposoby na bóle kręgosłupa  

Środki przeciwbólowe dostępne w aptece bez recepty nie są wskazane w ciąży, najlepiej traktować je jako ostateczność i przyjmować tylko po konsultacji z lekarzem. 

Gdy jednak ból doskwiera, można próbować naturalnych metod: 

• Pozycja odciążająca na ból pleców w ciąży – dla ciężarnej wygodne jest ułożenie na boku, najbezpieczniej na lewym, ze zgiętą nogą w kolanie. Pod kolano najlepiej włożyć poduszkę, która pozwoli utrzymać stabilną pozycję. Pomóc w tym może zaprojektowana z myślą o kobietach poduszka rogal w kształcie litery L,C lub I, przystosowana do spania właśnie na boku. 
• Elastyczny pas na brzuch – wsparciem przy dolegliwościach bólowych może być elastyczny pas na brzuch dla kobiet w ciąży. Został tak zaprojektowany, by odciążyć kręgosłup, jest do kupienia w aptece lub sklepie medycznym. 

O kręgosłup najlepiej dbać przez cały czas, a w ciąży w szczególności, stosując kilka prostych zasad: 

1. Zadbaj o prawidłową postawę ciała – warto zapamiętać, że głęboki wdech powoduje, że unosimy klatkę piersiową, ściągamy łopatki, a ramiona opuszczamy, przez co naturalnie osiągamy prawidłową postawę. Nogi, stopy i kolana nie powinny być przy tym złączone. 
2. Unikaj zbyt długiego stania, które obciąża część lędźwiowo-krzyżową kręgosłupa. 
3. Ćwicz systematycznie – umiarkowana aktywność fizyczna 10–15 minut dziennie w skali tygodnia daje minimum godzinę treningu. 
4. Idź na basen – pływanie bardzo dobrze odciąża kręgosłup i wpływa relaksująco na cały organizm (także na dziecko). 
5. Unikaj podnoszenia ciężarów – w ciąży obowiązkowo należy unikać podnoszenia ciężarów oraz gwałtownych ruchów, np. przy skręcie tułowia. 

Kiedy ból pleców w ciąży jest niebezpieczny? 

Ból kręgosłupa może być niebezpieczny dla mamy i dziecka, jeśli jest napadowy, przeszywający i wiąże się z drętwieniem nóg lub gdy towarzyszy mu: 

• plamienie, 
• krwawienie, 
• gorączka. 

Bolące plecy mogą być też symptomem (choć bardzo nieswoistym) zakażenia układu moczowego. Jeśli oprócz bólu pojawia się też pieczenie przy oddawaniu moczu, najlepiej zgłosić się jak najszybciej do lekarza. 

Ból pleców w ciąży – odpowiedzi na często zadawane pytania 

Ból z lewej strony pleców w ciąży​ – czy to normalny objaw?  

Ból z lewej strony pleców w czasie ciąży może być związany z napięciem mięśniowym, asymetrią ustawienia miednicy lub uciskiem nerwu (takie dolegliwości mogą wystąpić szczególnie w połowie ciąży). Bóle w okolicy lędźwiowej to często fizjologiczna reakcja organizmu, ale mogą mieć też zupełnie inne przyczyny, np. nerkowe.  

Uwaga! Jeśli ból promieniuje do nogi lub narasta, warto skonsultować się z lekarzem. W ciąży należy zachować czujność – zwłaszcza gdy ból w okolicy lewej strony pleców nie ustępuje mimo odpoczynku. Pomocne mogą być odpowiednie ćwiczenia, które pomogą uśmierzyć ból i poprawić mobilność kręgosłupa w okresie ciąży.  

Ból górnej części pleców w ciąży​ – co robić?  

Ból górnej części pleców w ciąży najczęściej wynika z przeciążenia mięśni między łopatkami oraz garbienia się przy rosnącym w ciąży brzuchu (zmienia się środek ciężkości dla pleców).  

Dolegliwości mogą nasilać się szczególnie w późniejszych etapach trwania ciąży, a także przy pracy siedzącej (unikaj przebywania w jednej pozycji!). Często występuje ból w połączeniu z napięciem karku i barków, a niekiedy ból promieniuje w stronę żeber. Sposoby na redukcję objawów obejmują m.in.: odpowiednie ćwiczenia, korekcję postawy i fizjoterapię. Jeśli ból jest ostry lub występują objawy towarzyszące – skonsultuj się z lekarzem.   

Okropny i silny ból w dole pleców w ciąży​ – jak postępować?  

Silny ból pleców w dole pleców podczas ciąży to najczęstsza dolegliwość związana z przeciążeniem kręgosłupa lędźwiowego i miednicy (w wielu przypadkach ból ten może nasilać się wraz z postępem ciąży, zwłaszcza w ostatnich tygodniach trwania ciąży).  

Jeśli dolegliwości mocno utrudniają funkcjonowanie lub ból promieniuje, np. do nóg, nie należy tego bagatelizować (szczególnie, gdy występuje ból z drętwieniem kończyn).

Co na ból pleców na wysokości klatki piersiowej w ciąży​?  

Ból pleców w okolicy klatki piersiowej pojawia się zwykle w górnej części pleców, między łopatkami lub pod łopatkami (może być skutkiem przeciążenia mięśni, pracy siedzącej lub ucisku na nerwy – szczególnie w pleców w poszczególnych trymestrach). Tego rodzaju ból promieniuje czasem do żeber, co bywa mylone z problemami sercowo-oddechowymi.  

Co robić w takich przypadkach? Warto skonsultować się z lekarzem prowadzącym i fizjoterapeutą, a dodatkowo postawić na sposoby naturalne (czyli odpowiednie ćwiczenia, rozciąganie i korekcję postawy).

Pamiętaj, że w ciąży może pojawić się wiele niespecyficznych objawów, dlatego warto obserwować ich charakter i szukać pomocy (szczególnie że ból ten może nasilać się mimo odpoczynku).